I SA/Po 447/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Roman Wiatrowski/spr./ Protokolant sekr.sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2008r. sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) adwokatowi A. I. [...] uwzględniający podatek od towarów i usług w wysokości [...] tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/R.Wiatrowski /-/K.Pawlicki /-/W.Zygmont I SA/Po 447/08 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 228§1 pkt2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( j.t. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 z późn.zm.; dalej powoływana jako Ordynacja podatkowa) stwierdziło uchybienie terminowi do jego wniesienia, od decyzji Prezydenta z dnia [...], którą GM odmówiono umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za [...] w wysokości [...] wraz z odsetkami za zwłokę. Z uzasadnienia postanowienia SKO wynika, że decyzja Prezydenta Miasta została doręczona skarżącej w dniu [...], a ostatni dzień do złożenia odwołania w rozpatrywanym przypadku upłynął w dniu [...], gdy tymczasem, odwołanie strony zostało skierowane do Urzędu Miasta za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...], czyli z 2-dniowym uchybieniem terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznało, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a jego przekroczenie nawet o jeden dzień powoduje, że czynność prawna dokonana po tym terminie jest nieskuteczna. Na postanowienie SKO z dnia [...] strona wniosła skargę do Sądu Administracyjnego. We wniesionej skardze skarżąca wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z powodu choroby oraz szczególnej sytuacji rodzinnej związanej z ze śmiercią matki, której pogrzeb odbył się w dniu [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik strony skarżącej zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. 229 w zw. z art. 122 oraz w zw. z art.121 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej nawet w części pomocy prawnej. W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik podniósł, że GM w [...] uległa wypadkowi, który zmusił ją do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i do korzystania z pomocy dla osób niepełnosprawnych. Ta sytuacja miała wpływ na prowadzenie przez skarżącą spraw życia codziennego, a w sytuacji, gdy nadto w dniu [...] odbył się pogrzeb najbliższej jej osoby, straciła ona na pewien czas zdolność kontrolowania swoich spraw życiowych, a już z pewnością takich jak upływ terminu procesowego. W ocenie pełnomocnika organ odwoławczy mając wiedzę o sytuacji zdrowotnej skarżącej powinien z urzędu ustalić przyczyny wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Ponadto pełnomocnik wywodzi, że w niniejszej sprawie siedmiodniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu biegł od dnia doręczenia jej zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik, zwrócił bowiem uwagę na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 marca 1999r. o sygn. akt I SA/Gd 1664/98 niepubl.) w którym uznano, że w sytuacji, gdy strona dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to we właściwej dacie, termin do złożenia podania o przywrócenie terminu rozpocznie bieg z chwilą powzięcia wiadomości o uchybieniu terminowi. Pełnomocnik strony zauważa również, że organy podatkowe badając meritum sprawy powinny uwzględnić trudną sytuację skarżącej, gdy tymczasem SKO nie badało okoliczności istotnych dla decyzji organu I instancji. Natomiast z treści decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] wynika, że dopuszczono się w niej krzywdzących ocen oraz błędnej interpretacji przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Natomiast w przedmiotowej sprawie nie pozostaje sporne, że decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] doręczono stronie w dniu [...]. W związku z tym, że upływ 14-dniowego terminu nastąpił w [...], który był dniem ustawowo wolnym od pracy, stosownie do art. 12 §5 Ordynacji podatkowej, ostatnim dniem do złożenia, odwołania od powyższej decyzji Prezydenta Miasta był – [...]. Natomiast nie jest sporne, że skarżąca złożyła odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej dopiero w dniu [...] (k.[...] akt administracyjnych). Zatem w rozpatrywanej sprawie odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, która to okoliczność pozostaje w sprawie bezsporna. Natomiast z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162§2 Ordynacji podatkowej). Z treści powyższych przepisów wynika, że dla przywrócenia uchybionemu terminowi konieczne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: - złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, - uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz - dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, ponieważ brak jest podstaw prawnych do badania przez organ podatkowy przesłanek uchybienia terminu z urzędu. Natomiast w przedmiotowej sprawie skarżąca wraz ze złożonym po terminie odwołaniem nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Sąd natomiast nie podziela poglądu pełnomocnika skarżącej, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg dopiero od dnia doręczenia skarżącej zaskarżonego postanowienia. W decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] skarżąca została pouczona, o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Niemniej nawet, gdyby przyjąć taki pogląd, że przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero po doręczeniu postanowienia o jego uchybieniu to i tak strona skarżąca nie wykazała, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia powyższego postanowienia złożyła wniosek o przywrócenie terminu. A jak wyżej wskazano, organ podatkowy nie miał podstaw do uruchomienia procedury dotyczącej przywrócenia terminu z urzędu. Nie mogą mieć zatem znaczenia w sprawie, wskazywane w skardze i w piśmie procesowym z dnia [...], przyczyny uchybienia terminu, które należało powołać we wniosku o jego przywrócenie. Zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zostało wydane na podstawie 228§1 pkt2 Ordynacji podatkowej. Przed wydaniem tego postanowienia organ odwoławczy nie był zobowiązany do merytorycznego badania podstaw wniesionego odwołania i prawidłowości zaskarżonej tym odwołaniem decyzji. Kontrolę merytoryczną zaskarżonej decyzji poprzedza, bowiem kontrola formalna wniesionego odwołania, która polega na sprawdzeniu dopuszczalności odwołania, zachowania terminu do jego wniesienia oraz spełnieniu warunków określonych w art.222 Ordynacji podatkowej. Kontrolę tą może zakończyć jedno z postanowień kończących postępowanie w sprawie, o których mowa w art.228§1 Ordynacji podatkowej tj. stwierdzające niedopuszczalność odwołania, uchybienie terminu do jego wniesienia, czy też pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Wobec powyższego nie mogą zostać w sprawie uwzględnione również zarzuty o zawarciu w decyzji organu I instancji krzywdzących ocen sytuacji skarżącej, czy też błędnej interpretacji przepisów. W tym stanie rzeczy nie można uznać za trafny zarzut naruszenia art. 229 Ordynacji podatkowej w związku z art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 229 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast art. 121 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę zaufania do organów podatkowych, zgodnie z którym to przepisem postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), a ponadto organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Z art. 122 wynika natomiast zasada prawdy obiektywnej, która nakłada na organy podatkowe w toku postępowania obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wobec bezsprzecznego ustalenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku strony o jego przywrócenie, organ odwoławczy nie był zobowiązany i uprawniony do prowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie i to zarówno w kwestii merytorycznej, jak też w kwestii zbadania przyczyn owego uchybienia terminu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowi art. 250 p.p.s.a. oraz §2 ust.2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn.zm.) /-/R. Wiatrowski /-/K. Pawlicki /-/ W. Zygmont