I SA/Po 451/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-05-19

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba samotna, inwalida, otrzymująca niską emeryturę, która musi pokryć z niej wszystkie koszty utrzymania, w tym opłaty związane z nieruchomością, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest osobą samotną, inwalidą, otrzymującą emeryturę w kwocie netto, która musi pokryć z niej wszystkie koszty utrzymania, w tym opłaty związane z nieruchomością, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący JB złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, argumentując, że jego niskie dochody z emerytury nie pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych i zastępstwa procesowego. Wnioskodawca jest osobą samotną, inwalidą, a jego dochody muszą pokryć wszystkie podstawowe potrzeby życiowe oraz wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił zwolnić skarżącego JB od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi JB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: 1. zwolnić JB od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla JB adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący JB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie przy swoich dochodach ponieść kosztów pomocy prawnej i kosztów sądowych. Wnioskodawca jest osobą samotną, ma [...] lata, jest inwalidą [...] grupy. Jego dochody to emerytura brutto w wysokości [...], t.j. [...] netto. Z uzyskanych z tytułu emerytury dochodów musi kupić jedzenie, środki czystości, ubrania, lekarstwa, ponieść opłaty za media, ogrzewanie mieszkania, remont i malowanie mieszkania, podatek od nieruchomości i inne wydatki. Wnioskodawca posiada działkę zabudowaną o pow. [...] m2 oraz dom przedwojenny wymagający kapitalnego remontu o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą samotną, ma [...] lata, otrzymuje emeryturę w kwocie netto [...] zł, którą w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło