I SA/Po 451/15

WyrokWSA w Poznaniu2015-11-10

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Izabela Kucznerowicz, Dominik Mączyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, czy też może samodzielnie korygować te dane w toku postępowania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, w tym powierzchnią gruntów, przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Dane te mają charakter wiążący i nie mogą być samodzielnie korygowane przez organ podatkowy w toku postępowania, bez uprzedniej zmiany tych wpisów w odrębnym trybie administracyjnym. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków dokonana przez uprawnione organy geodezyjne może stanowić podstawę do zmiany ustaleń podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok, zarzucając organom podatkowym niezgodność danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni jego gruntu ze stanem faktycznym. Organ I instancji ustalił podatek na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu i niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] z dnia [...] r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok oddala skargę. I SA/Po 451/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Wójt Gminy L. ustalił J. B. (dalej zwanemu podatnikiem lub skarżącą) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł. Tą samą decyzją określono skarżącemu wysokość i termin płatności poszczególnych rat podatku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie informacji podatkowej oraz ewidencji gruntów przy zastosowaniu stawek określonych w obowiązujących przepisach. Wójt Gminy L. wskazał przy tym, że stosownie do postanowień art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej – w przypadku gdy przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba, że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania są niezgodne ze stanem faktycznym. Podkreślono przy tym, że stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., nr 193, poz. 1287) podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji wskazał również, że pismem z dnia [...] stycznia oraz [...] lutego 2014 r. zwrócił się do skarżącego o złożenie informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2014 r. Wójt Gminy L. zwrócił się ponadto do Starostwa Powiatowego w Z. o wskazanie powierzchni działki o nr [...] stanowiącej własność skarżącego. Z odpowiedzi udzielonej przez Starostwo wynika, że zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków powierzchnia wyżej wymienionej działki będącej terenem do zabudowy mieszkalnej wynosi [...] ha. Organ podatkowy I instancji wskazał również na złożoną przez skarżącego deklaracje z dnia [...] marca 2008 r., w której to określono na [...] m2 powierzchnie należącego do skarżącego budynku mieszkalnego oraz powierzchnię gruntów przynależnych do zamieszkałych budynków i lokali mieszkalnych na poziomie [...] m2. Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego organ przyjął powierzchnię działki skarżącego w wielkości [...] m2, zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, powierzchnię budynku mieszkalnego przyjęto z kolei w wielkości wykazanej przez skarżącego w deklaracji z dnia [...] marca 2008 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o wydanie nowej merytorycznej decyzji "przywracającej brakujące powierzchnie nieruchomości" zgodnie ze wskazanymi w odwołaniu numerami ksiąg wieczystych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: – rażące naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, tj. nie wyznaczenie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji; – naruszenie art. 10 § 1 i art. 79 § 1 i 2 k.p.a. – poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, w tym w czynnościach uzgadniania stanu faktycznego nieruchomości oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów mających istotny wpływ na wynik sprawy; – naruszenie art. 8 k.p.a. – poprzez zaniechanie obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazano przy tym, że owe naruszenie skutkowało naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy; – rażące naruszenie prawa materialnego w postaci naruszenia art. 122, art. 187, oraz art. 194 Ordynacji podatkowej – poprzez jego niezastosowanie sprowadzające się do tego, że organ podatkowy nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący zarzucił ponadto organowi I instancji, że ten nie odpowiedział na zadane mu przez T. B. w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. pytanie – dlaczego organ ten wydał decyzję za 2014 r. pomimo tego, że podatnik nie został wezwany do uzgodnienia dokumentów. Podniesiono przy tym, że w toku postępowania domagano się dostarczenia dokumentów z ewidencji gruntów i budynków dotyczących nieruchomości skarżącego z umieszczoną na nich adnotacją o zatwierdzeniu ich ostateczną decyzją administracyjną zgodnie z regulacjami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Skarżący wniósł ponadto o zobowiązanie Starosty Powiatowego w Z. do przesłania dokumentów z operatu ewidencyjnego gruntów, zaznaczono przy tym, że dopiero takie dokumenty stanowią, iż z podatnikiem została ustalona własność na jego gruncie. Wydaną w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie swoich rozważań SKO w P. wyjaśniło, że skarżący kwestionuje przyjęte za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości zapisy w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatowego w Z. W ocenie organu odwoławczego jednak podnoszone przez skarżącego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zmianach tejże ewidencji. Podkreślono przy tym, że skarżący złożył w dniu [...] marca 2008 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazano jako przedmiot opodatkowania grunt o powierzchni [...] m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2. Zaznaczono przy tym, że informacja ta nie była przez skarżącego zmieniana, jednakże znając jego wcześniejsze zastrzeżenia do decyzji wymiarowych, organ I instancji pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. wezwał podatnika do złożenia aktualnej informacji podatkowej. Pomimo wezwania skarżący takiej informacji nie złożył. SKO w P. stwierdziło, że w niniejszej sprawie organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia nowej informacji, załączył do akt aktualny wypis z ewidencji gruntów, wyznaczył stronie termin do zapoznania się z materiałami postępowania, a następnie przekazał jej odpisy materiałów postępowania. W świetle powyższego uznano za niezasadne podniesione w odwołaniu zarzuty wobec decyzji organu I instancji. Wyżej wymieniona ostateczna decyzja podatkowa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. stanowi przedmiot skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżący wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji przywracającej na gruncie skarżącego jego brakującą powierzchnię. Zaskarżonej decyzji SKO w P. zarzucono: – rażące naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, tj. nie wyznaczenie 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez SKO w P.; – naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. – poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, w tym w czynnościach uzgadniania stanu faktycznego nieruchomości oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów mających istotny wpływ na wynik sprawy; – naruszenie art. 8 k.p.a. – poprzez zaniechanie obowiązku umożliwienia stroną wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskazano przy tym, że owe naruszenie skutkowało naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym istotny wpływ na wynik sprawy; – rażące naruszenie prawa materialnego w postaci naruszenia art. 122, art. 187, oraz art. 194 Ordynacji podatkowej – poprzez jego niezastosowanie sprowadzające się do tego, że organ podatkowy I i II instancji nie udzielił odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2014 r.; – rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 k.p.a. – poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy oraz zaniechanie należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na jej prawa i obowiązku będące przedmiotem postępowania; – rażące naruszenie art. 35 § 1 i 2 oraz art. 36 § 1 bliżej nie wskazanego aktu, w kontekście tego zarzutu podniesiono, że organ I instancji nie wydał decyzji podatkowej za rok 2013. W skardze wniesiono ponadto o to aby SKO w P. wymusiło na organie I instancji lub Staroście dostarczenie Sądowi i skarżącemu dokumentów z ewidencji gruntów. Skarżący zażądał ponadto przedstawienia przez Kolegium Sądowi oraz podatnikowi dowodu wyznaczenia 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę Kolegium przyznało, że nie zastosowało przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej, jednak w ocenie SKO w P. uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem Kolegium nie przeprowadzało postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygniecie oparło wyłącznie na materiale zebranym przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Sąd na wstępie wskazuje, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, – dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z powyższą zasadą Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej Skarżącej (zakaz reformationis in peius). Przenosząc wskazane powyżej kryteria oceny zaskarżonej decyzji na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia skuteczności związania organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący uważa, iż nie powinien być obciążany podatkiem wymierzonym zaskarżoną decyzją ze względu na okoliczność, iż dane tam zawarte, a dotyczące powierzchni gruntów nie odpowiadały bądź nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Organy podatkowe wskazują, iż do czasu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków są związane powierzchnią gruntów w niej przyjętą. Przystępując do rozpatrzenia spornych kwestii, w pierwszej kolejności wypada odnieść się do kwestii znaczenia wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zatem odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji powierzchni czy funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna na stronie http://orzezcenia.nsa.gov.pl), wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. W wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 z późn. zm., dalej "ustawa o księgach wieczystych i hipotece")). Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego w rozumieniu przepisów u.p.o.l. podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych. W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. W tym zakresie rozwiązania przyjęte w Prawie geodezyjnym i kartograficznym skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tekst jedn.: ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12 (orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do tożsamych wniosków prowadzi także analiza przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 tej ustawy). Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.) o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe. W przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Podzielić zatem należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11 (dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że z przytoczonej regulacji wynika, iż datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą dokonania zmiany w ewidencji, określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. Wyłącznie zatem starostowie upoważnieni są do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Uzupełniająco zwrócić wypada uwagę na spójne rozwiązania dotyczące ustalania funkcji nieruchomości gruntowych, przyjęte w u.p.o.l., jak i w pozostałych ustawach dotyczących opodatkowania nieruchomości, tj. użytków rolnych i lasów. Zgodnie z art. 1 ustawy. o podatku rolnym opodatkowaniu nim podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Regulacja ta obowiązuje od 1 stycznia 2003 r. Z kolei obowiązujący od tej samej daty art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym stanowi, że lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Natomiast wprowadzony od 1 stycznia 2007 r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l. również wprost odwołuje się do ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków. W orzecznictwie zauważa się, że tym samym również na gruncie ustaw podatkowych ewidencja ta zyskała walor normatywny dla wyznaczania zakresu opodatkowania (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dane zawarte m.in. w ewidencji gruntów i budynków (podobnie jak w księgach wieczystych i innych ewidencjach i rejestrach), stanowią nadto materiał źródłowy dla budowania prowadzonej przez organy podatkowe w systemie informatycznym ewidencji podatkowej nieruchomości, dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego (art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l.). Ustalanie elementów konstrukcyjnych podatku od nieruchomości, z uwzględnieniem ewidencji gruntów i budynków, której zasady prowadzenia określają przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, stanowi przykład stosowanej w praktyce techniki legislacyjnej. Samo uregulowanie określonych zagadnień w różnych częściach aktu normatywnego, a nawet w różnych aktach normatywnych, tylko w skrajnych przypadkach może wiązać się z naruszeniem Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2011 r., sygn. akt P 33/09, OTK-A 2011/7/71). Analizowany przypadek nie rodzi takich wątpliwości. Skoro w rozpoznawanej sprawie do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie dokonano zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni gruntów, to organy podatkowe nie miały podstaw i nie były uprawnione do dokonywania w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. Reasumując poczynione wyżej uwagi należy wskazać, że użyty w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące powierzchni gruntu mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Stąd też nie można aprobować tezy, że dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości korygowane w odrębnym postępowaniu przez organ podatkowy, za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1581/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie zobowiązania pieniężnego. Pogląd powyższy, w pełni aprobowany przez skład sądu orzekający w omawianej sprawie, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. w sprawie II FSK 3227/12. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123§1 i art.200 O.p. poprzez uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu podatkowym należy zauważyć, że organ II instancji nie wyznaczył stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czym naruszył przepis art. 200 Ordynacji. Naruszenie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem podatnik wypowiadał się już przed organem I instancji, a w postępowaniu drugoinstancyjnym nie zgromadzono żadnego materiału dowodowego innego niż przed organem I instancji. Zarzut ten więc nie mógł doprowadzić do uchylenia przedmiotowej decyzji. Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 122, art. 187 oraz art. 194 Ordynacji. Organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo postępowanie podatkowe, oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. były bezprzedmiotowe, z uwagi na brak ich stosowania w postępowaniu podatkowym W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, wobec czego skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło