I SA/Po 455/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-24
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od pełnych kosztów sądowych i otrzymać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na swoją sytuację majątkową i życiową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od części kosztów sądowych. Pełne obciążenie kosztami byłoby dla niego nadmiernym ciężarem finansowym, co stanowiłoby barierę dla dostępu do sądu.Stan faktyczny
R. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącą odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację finansową, brak stałego zatrudnienia, konieczność opieki nad matką oraz posiadanie gospodarstwa rolnego i nieruchomości. Wniosek o prawo pomocy został oddalony przez referendarza sądowego, po czym R. W. złożył sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego od uiszczenia części wpisu sądowego oraz przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym postanawia 1) zwolnić skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości przekraczającej [...] zł (...), 2) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia [...] maja 2011 r. R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] lipca 2011 r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że w związku z sytuacją jaka go spotkała i izolacją, która trwała od [...] września 2007 r. do [...] kwietnia 2009 r., zostały wszczęte postępowania komornicze. Aktualnie skarżący nie ma stałego zatrudnienia z uwagi na sytuację na rynku pracy. Nie może również podjąć pracy poza miejscem zamieszkania, z uwagi na wiek i stan zdrowia matki. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią matką. Posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha fizycznych. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości [...] zł, skarżący wg kalkulatora wyliczeń GOPS z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podał dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawca podał, że nieruchomość rolna jest dzierżawiona, w najbliższym czasie planuje sprzedaż gospodarstwa rolnego.
Na wezwanie z dnia [...] lipca 2011 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy R. W. w odpowiedzi z dnia [...] lipca 2011 r. oświadczył, że ze sprzedaży zboża paszowego, żyta, zboża jarego i buraków pastewnych uzyskał przychód w wysokości [...] zł, poniósł natomiast koszty na środki chemiczne, olej napędowy i amortyzację ciągnika i maszyn w wysokości [...] zł. Podał, że on i jego matka ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości około [...] zł, przy czym ogrzewanie [...]zł (opał ... ton ... zł, w tym ...zł z GOPS), energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, woda [...] zł, lekarstwa [...] zł, telefon stacjonarny od [...] do [...] zł, telefon komórkowy [...] zł, wyżywienie [...] zł, środki czystości [...] zł. Skarżący posiada samochód osobowy marki P., rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...] zł, samochód od listopada 2010 r. jest uszkodzony, matka nie posiada samochodu osobowego. Wnioskodawca z pracy sezonowej przy zrywaniu wiśni i czereśni uzyskał dochód w wysokości [...] zł. Otrzymał również dopłatę do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej w wysokości [...] zł. Podał, że z uwagi na zadłużenie u osób trzecich, S.K.R. K., Spółdzielni Produkcyjnej P., KRUS-ie i w opłatach za energię elektryczną zmuszony jest sprzedać część gruntu rolnego. Do pisma załączył m.in. kserokopię wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank [...] za okres od [...] kwietnia do [...] maja 2011r., z którego wynika, że na rachunek bankowy skarżącego w dniu [...] maja 2011r. wpłynęła kwota w wysokości [...] zł. Zgodnie z adnotacją skarżącego jest to przedpłata na zakup gruntu przez K. B.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu oddalił wniosek R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżący nadał w placówce pocztowej pismo obejmujące sprzeciw od w.w. postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazał w nim, że jego wniosek został błędnie odczytany przez referendarza sądowego. Wyjaśnił, że posiadany przez niego pojazd wymaga kosztownego remontu za [...] zł, co czyni go nieopłacanym przy uwzględnieniu wartości auta (ok. ... zł), a wpłata na rachunek bankowy dokonana przez K. B. została przeznaczona na pokrycie zobowiązania skarżącego wobec banku. Dodatkowo strona wskazała, że nadal posiada zaległości w wysokości [...] zł, których uregulowania ma dokonać na konto komornika. Reasumując wnioskodawca wniósł o częściowe uwzględnienie jego wniosku w zakresie kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej - P.p.s.a.) w razie złożenia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego - wynikającą z treści materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a., i stwierdził, że R. W. wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, to znaczy, iż zachodzą okoliczności, które dają podstawę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, z którego otrzymuje dochody pokrywające jego bieżące koszty utrzymania. Dorywcze prace sezonowe stanowią jego dodatkowe, lecz niestałe i nieznaczne źródło dochodu. Powstałe zaś zaległości o charakterze cywilnoprawnym skarżący zamierza pokryć ze sprzedaży części nieruchomości rolnej. W tej perspektywie Sąd uznał, że wnioskodawca będzie w stanie pokryć połowę kosztów sądowych (... zł). Natomiast konieczność uiszczenia przez skarżącego pełnej kwoty wpisu (... zł) oraz zapłaty za pomoc prawną adwokata stanowiłyby dla niego ciężar przekraczający jego zdolność finansową.
Przyjmując powyższe rozstrzygnięcie Sąd miał na uwadze – z jednej strony - treść ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., z której wynika, iż każdy uczestnik postępowania przed sądem administracyjnym powinien ponosić koszty związane z tym uczestnictwem. Z drugiej zaś strony Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy konieczność ponoszenia przez skarżącego pełnych kosztów postępowania w pełnym zakresie stanowiłoby dla niego barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło