I SA/Po 4555/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-02
Skład orzekający: Maria Lorych - Olszanowska, Tadeusz M. Geremek, Barbara Koś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania w postaci nieuiszczonej opłaty skarbowej, jest zobowiązany do ponownego pouczenia o wymaganym sposobie jej uiszczenia, nawet jeśli prawidłowe pouczenie znajdowało się w decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania w postaci nieuiszczonej opłaty skarbowej, jest zobowiązany do ponownego pouczenia o wymaganym sposobie jej uiszczenia, nawet jeśli prawidłowe pouczenie znajdowało się w decyzji organu pierwszej instancji. Niezamieszczenie takiego pouczenia w wezwaniu narusza przepis art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów. Skutkiem tego naruszenia jest konieczność uchylenia decyzji pozostawiającej odwołanie bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu celnego, jednak nie uiścił od niego opłaty skarbowej w formie znaczków skarbowych. Organ odwoławczy wezwał go do uzupełnienia tego braku, jednak nie pouczył ponownie o wymaganym sposobie uiszczenia opłaty. Skarżący uiścił opłatę przekazem pocztowym, a organ odwoławczy pozostawił odwołanie bez rozpoznania. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że nie został prawidłowo pouczony o sposobie uiszczenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego A. B. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 02 czerwca 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego A. B. kwotę 10 złotych (dziesięćzłotych), tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/ T. Geremek
Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł pozostawił bez rozpoznania odwołanie z [...].08.2001 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z [...] uznającej zgłoszenie celne [...] z [...].06.2001r. za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na postanowienie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej nakładające na organ podatkowy obowiązek wezwania wnoszącego podanie do wypełnienia wymogów określonych przepisami prawa w terminie 7 dni i pouczenia, że niewypełnienie tego obowiązku będzie skutkowało pozostawieniem podania bez rozpatrzenia.
Odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji nie zostało zaopatrzone w znaczki opłaty skarbowej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 09.09.2000r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 86, poz. 960 ) opłacie skarbowej podlegają podania wnoszone w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej (w tym żądania, odwołania, zażalenia ) i załączniki do nich.
Pismem z dnia [...].08.2001r. skarżący został wezwany do uzupełnienia powyższego braku z pouczeniem o skutkach niedopełnienia tego obowiązku. Wezwanie powyższe doręczono skarżącemu [...].08.2001r. i mimo upływu 7 dni od tej daty skarżący opisanego wyżej braku formalnego odwołania nie uzupełnił. Wobec powyższego na podstawie art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 262 i 272 ustawy Kodeks Celny orzeczono jak w sentencji.
Ze skargą na powyższą decyzję wystąpił A. B. i wniósł - jak należy domniemywać z jej treści - o jej uchylenie. Podniósł argumenty merytoryczne dotyczące orzeczenia organu I instancji oraz stwierdził, iż uiścił przedmiotową opłatę skarbową w dniu [...].09.2001r. przekazem pocztowym, którego kserokopię dołączył.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł również, iż z dołączonego do skargi przekazu nie wynika, z jakiego tytułu zapłacono przedmiotową kwotę oraz zarzucił skarżącemu wniesienie opłaty skarbowej w niewłaściwej formie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga A. B. okazała się uzasadniona.
W decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...], wydanej w przedmiotowej sprawie, zawarto pouczenie o prawie wniesienia odwołania do Prezesa Głównego Urzędu Ceł i konieczności załączenia opłaty skarbowej w znaczkach skarbowych w wysokości 5,00 zł od odwołania i po 0,50 zł od każdego znaczka (k. 23 akt administracyjnych).
W trakcie postępowania odwoławczego organ II instancji stwierdził, iż do odwołania wniesionego przez skarżącego nie załączono opłaty skarbowej w postaci znaczków skarbowych, wobec czego pismem z dnia [...].08.2001r. (k. 28 akt) wezwano go - na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmian.) - do usunięcia tego braku przez uiszczenie należnej opłaty skarbowej w kwocie 6,50 zł i to w terminie 7 dni od daty doręczenia pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W piśmie powyższym nie podano jednak sposobu uiszczenia opłaty, tzn. nie zaznaczono, iż ma to nastąpić poprzez załączenie znaczków skarbowych w żądanej kwocie.
Ponieważ wezwanie do zapłaty doręczono skarżącemu w dniu [...].08.2001 r. i w ciągu następnych 7 dni nie przedstawił on dowodu uiszczenia opłaty skarbowej organ II instancji wydał w dniu [...].10.2001r. przedmiotową decyzję o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.
Ze skargi wynika, iż A. B. uiścił żądaną opłatę w wyznaczonym terminie , tzn. w dniu [...].09.2001r., jednakże nie uczynił tego w formie znaczków skarbowych, ale poprzez przekaz pocztowy (k. 6 akt). Konieczność dokonywania zapłaty opłaty skarbowej, m.in. od wnoszonych odwołań, w formie znaków opłaty skarbowej o odpowiedniej wartości wynika z przepisu § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 05.12.2000r. w sprawie pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty ( Dz. U. Nr 110, poz. 1176 ze zmian.), wobec czego organ I instancji prawidłowo pouczył skarżącego w decyzji z dnia [...] o obowiązku uiszczenia opłaty w ten właśnie sposób. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w piśmie z dnia [...].08.2001r. nie poinformowano ponownie A. B. o tym obowiązku, ograniczając się jedynie do wezwania go do uiszczenia opłaty w żądanej kwocie.
Co prawda nie można uznać, biorąc pod uwagę treść przepisu § 1 ust. 1 powyżej powołanego rozporządzenia, że uiszczenie przedmiotowej opłaty w formie przekazu pocztowego było skuteczne, jednakże w ocenie Sądu wezwanie z dnia [...].08.2001 r. kierowane do A. B. nie zawierało obligatoryjnego pouczenia o wymaganym sposobie dokonania tej czynności, wobec czego nie można było obciążać go negatywnymi skutkami prawnymi, wynikającymi z braku takiego pouczenia. Pomimo zamieszczenia prawidłowego pouczenia o wymaganej formie uiszczenia wpisu w decyzji organu I instancji, Prezes Głównego Urzędu Ceł był zobowiązany - jako organ odwoławczy bezpośrednio rozpoznający przedmiotowe odwołanie i kierujący wezwanie do skarżącego o usunięcie jego braku - do ponownego pouczenia go w tej kwestii. Niezamieszczenie owego pouczenia w wezwaniu z dnia [...].08.2001 r. naruszyło wobec tego przepis art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że podstawę egzekwowania prawa stanowi jego znajomość, wobec czego organy administracyjne nie mogą wymagać od podmiotów prawnych stosowania norm prawnych, z którymi nie miały możliwości zapoznania się w odpowiedni sposób (m. in. wyrok z 16.05.1990r., SA/Kr 332/90, ONSA 1990/ 2-3/40). Podatnik nie może w związku z tym ponosić niekorzystnych konsekwencji wynikających z udzielenia mu przez organ nieprawidłowej informacji bądź też nieudzielenia jej w ogóle (wyrok z 23.05.1997r., SA/Lu 2249/95 ; wyrok z 11.04.1996r., SA/Wr 1931/95, "Glosa" 1997, nr 8, poz . 32 ) .
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że Prezes Głównego Urzędu Ceł, wydając przedmiotową decyzję, naruszył przepisy postępowania (art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu Celnego) w sposób mający istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny II instancji winien wziąć pod uwagę powyższe wywody.
Ponieważ skarga A. B. okazała się uzasadniona, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian.) orzekł o uchyleniu decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł .
W pkt. 2 wyroku Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Sąd nie rozstrzygnął w wyroku, zgodnie z przepisem art. 152 powyższej ustawy, w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, gdyż było to zbędne ze względu na jej charakter prawny.
/-/ B. Koś /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/ T. Geremek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło