I SA/Po 457/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Ruszyński, As.sąd.WSA Karol Pawlicki (spr), Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa, po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2005 sprawy ze skargi Z. Ż. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]Nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego Z. Ż. kwotę [...] zł (), tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński Decyzją z dnia [...] Pierwszy Urząd Skarbowy określił Z.Ż. zaległość z tytułu niewypłaconej sankcji ekonomicznej z tytułu wyprodukowania i wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych na wartość [...] zł wraz z należnymi odsetkami obliczonymi na dzień wydania tej decyzji. Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia powołano art. 26 i 28 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji ( Dz.U. Nr 55, poz. 250 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 i 2 , § 3 ust. 2 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań ( Dz.U. Nr 55, poz. 661). W uzasadnieniu decyzji podano, że pismem z dnia[...] Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej [...] Delegatura [...] zawiadomił Urząd, że w wyniku przeprowadzonej w dniach [...] kontroli w Zakładzie [...] –Z. Ż. w [...] , ul. [...] ustalono, iż właściciel produkował i sprzedawał belki stropowe [...] (SWW[...] ) bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa B. Jako podstawę powyższego zawiadomienia Inspektorat podał art. 27 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o badaniach i certyfikacji. Od decyzji organu podatkowego odwołanie wniósł Z. Ż., który wskazał, że po trzyletniej przerwie wznowił produkcję elementów betonowych w prowadzonym przez siebie zakładzie. W produkcji stosował tę samą technologię. Zgodnie z umową zawartą z Laboratorium Budowlanym sp. z o. o. w [...] uzyskał od tej jednostki potwierdzenie należytej jakości produkowanych przez siebie belek stropowych. Zdaniem skarżącego nie można mu przypisać złej woli ani wyprodukowania wyrobów niezgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w [...]utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Z.Ż., który powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ),Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyrażona w w/w przepisie zasada oficjalności oznacza, że sąd administracyjny pierwszej instancji zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, których dopuściły się organy administracji publicznej. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań tych organów, z drugiej - przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przede wszystkim skład sądzący w niniejszej sprawie wskazuje na nieprawidłową legislację powodującą, że sformułowania art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji były wieloznaczne i nastręczały trudności interpretacyjne co do charakteru prawnego czynności i uprawnień organów kontroli inspekcji handlowej W praktyce orzeczniczej, odnośnie interpretacji powyższego przepisu zarysowały się dwa wykluczające się stanowiska co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli handlowej w następstwie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 i 2 w/w ustawy. Jedno z tych stanowisk wyprowadza z art. 27 ustawy w zestawieniu z jej art. 26 ust. 1 i 2 podstawę dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej, określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem. Drugie ze stanowisk, przy ocenie, że wykonanie obowiązku zawartego w art. 26 ust.l i 2 jest wprost skierowane do przedsiębiorcy, który narusza jej postanowienia, wyprowadza z tego wniosek, że jest to obowiązek wynikający z mocy prawa, a działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość towarów, których dotyczą uchybienia. Według tego stanowiska wynik kontroli inspekcji handlowej jest czynnością stwierdzającą obowiązek, o jakiej była mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (po dniu 1 stycznia 2004 r. art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust.3 ustawy o NSA (obecnie art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) może być zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenie ilości i wartości wyrobów, których te uchybienia dotyczą - powinien wydać decyzję administracyjną jako tę formę prawną działania administracji publicznej, która najpełniej chroni prawa procesowe strony i jest istotnym elementem demokratycznego państwa prawnego - zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 8 września 2003r., syg. OPS 2/03 (opubl. "Orzecznictwo NSA" z 2004 r. nr 1, poz. 5). W uchwale tej, mającej na celu rozstrzygnięcie istotnych wątpliwości prawnych, przyjęto, iż: "Ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz.U. Nr 55, poz. 250 ze zm.), organ Inspekcji Handlowej, działający na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 105, poz. 1205), określa w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji". Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko składu powiększonego NSA i zawartą w tej uchwale argumentację prawną. Powyższy pogląd podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] o sygn. [...]. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] Delegatura w [...] (k.26), nazwane "zawiadomieniem", skierowane do Pierwszego Urzędu Skarbowego w[...]. Z treści pisma wynika, że Inspektorat, działając na podstawie art.27 ust.l ustawy o badaniach i certyfikacji, zawiadamia Urząd o ustaleniach dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonej w firmie Z. Ż. W zawiadomieniu nie zawarto informacji o tym ,że o jego treści powiadomiono zainteresowanego. W aktach znajduje się również protokół kontroli z dnia[...], sporządzony przez pracowników Inspektoratu Inspekcji Handlowej, w którym na str. 5 zawarto pouczenie, iż kontrolowany Z.Ż. może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu albo w terminie 7 dni wnieść je na piśmie (k.23). Na podstawie powyższego zawiadomienia Pierwszy Urząd Skarbowy w [...] postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie w sprawie określenia sankcji ekonomicznej. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że w demokratycznym państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska ( art. 2 Konstytucji ), organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa ( art. 7 Konstytucji ). Do działania zgodnie z obowiązującym prawem zobowiązane są również organy podatkowe, o czym stanowi art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W niniejszej sprawie wydanie decyzji określającej zaległość z tytułu niewypłaconej sankcji ekonomicznej winno więc być poprzedzone wydaniem decyzji przez właściwy organ kontroli upoważniony do kontrolowania działalności przedsiębiorców. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji - na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/K.Pawlicki /-/J.Małecki /-/J.Ruszyński M.R.