I SA/Po 467/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TH o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2007r. postanawia: zwolnić skarżącego, poza uiszczoną przez niego w dniu [...] kwotą w wysokości [...] tytułem opłaty za skargę, od kosztów sądowych. Skarżący TH pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2007r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego i ruchomego. Prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą zmuszony był zawiesić, gdyż egzekucja uniemożliwiała jemu podjęcie jakichkolwiek działań. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych innych stałych dochodów, które umożliwiałyby odłożenie i zapłatę choćby w części żądanego wpisu. Wskazał, że posiada zobowiązania z tytułu alimentów na małoletnie dzieci. Zobowiązania z tego tytułu stara się regulować systematycznie, korzysta głównie z pomocy finansowej rodziców, na których pozostaje utrzymaniu w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb – jedzenie i spanie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką i z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Nie uzyskuje również dochodów. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych. Wyjaśnił, że rachunek bankowy związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą został zlikwidowany w dniu [...]. Wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podał, że nie ponosi żadnych wydatków na własne utrzymanie. Utrzymuje się z pomocy rodziców, u których obecnie mieszka. Rodzice uzyskują dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości ok. [...]. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego, ciężarowego lub innych pojazdów. Jest osobą rozwiedzioną od [...]. Do majątku małżonków nie należały żadne nieruchomości. Majątek związany był wyłącznie z prowadzoną działalnością gospodarczą - towary handlowe i wyposażenie, które zostały zlikwidowane z uwagi na stan techniczny i fizyczny, niską wartość lub sprzedane w celu pokrycia zobowiązań. Do pisma załączył kserokopie: decyzji Starosty z dnia [...] o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku, zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], z których wynika, że w [...] skarżący z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i poniósł stratę w wysokości [...], natomiast z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości [...], zaś w [...] przychód i dochód skarżącego z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący w dniu [...] uiścił na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę [...] tytułem opłaty za skargę. Pismem z dnia [...] skarżący wyjaśnił, że wpłata ta dotyczy sprawy o sygn. akt [...]. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że zasadnym jest zwolnienie go od wpisu od skargi powyżej kwoty [...] uiszczonej na rachunek bankowy Sądu w dniu [...] i od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca z dniem [...] został uznany za osobę bezrobotną, przy czym odmówiono jemu przyznania prawa do zasiłku. Skarżący ma na utrzymaniu małoletnie dzieci, na które zostały zasądzone od niego przez Sąd Okręgowy alimenty. Skarżący utrzymuje się dzięki pomocy rodziców, u których mieszka. Rodzice pomagają mu również w ponoszeniu kosztów utrzymania dzieci. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnego dochodu, z którego mógłby uiścić, poza uiszczoną w dniu [...] kwotą w wysokości [...], koszty sądowe. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.