I SA/Po 4679/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Włodzimierz Zygmont Protokolant: referent stażysta Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2004r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2001r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł,- (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Z.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] listopada 2001r. uchylającą decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2001r. uwzględniającą wniosek Agencji Celnej "B" Oddział w S. w sprawie zwrotu za granicę towaru w postaci skór bydlęcych o wadze 12 kg, składowanego w magazynie celnym, zaewidencjonowanego pod procedurą celną tranzytu, i umarzającą postępowanie w sprawie. W dniu [...] maja 2001r. przyjęto do magazynu celnego Agencji Celnej "B" przesłany przez hiszpańską firmę dla firmy "A"- Z.S. w L. towar w postaci próbek skór. W związku z nieudzieleniem przez Z.S. Agencji Celnej "B" Oddział w S. pełnomocnictwa do dokonania odprawy celnej towaru, wystąpiła ona do nadawcy towaru o zwrot przesyłki, na co firma hiszpańska wyraziła zgodę, a następnie zwróciła się do Urzędu Celnego o wydanie decyzji o nadanie towarowi przeznaczenia celnego "zwrot towaru za granicę". Organ celny, na podstawie art. 262, art. 3, art. 49, art. 57 § 1, art. 60 § 1, art. 97 § 1 pkt. 1 i art. 255 Kodeksu Celnego, decyzją z dnia 12 lipca 2001r. uwzględnił wniosek Agencji Celnej, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że nadanie towarowi innego przeznaczenia celnego, a nawet sprzedaż towaru przez Urząd Celny powodowałaby zbyt duży nakład środków i nie przyniosłaby wymiernych korzyści organowi celnemu. W związku z tym uznano, że wywóz towarów za granicę jest najbardziej ekonomiczny. Od decyzji tej Z.S. odwołał się do Prezesa Głównego Urzędu Ceł podnosząc, że przesyłka z Hiszpanii zawierająca próbki skór winna być przekazana, zgodnie z dokumentami, do miejsca przeznaczenia czyli do L. i odprawiona w tamtejszym Urzędzie Celnym. Mimo podjętych przez firmę "A" starań, a także po bezskutecznej interwencji dostawcy towaru, który opłacił koszty związane z przekazaniem przesyłki do L., towar nie został przesłany przez "B" do L. Wydana przez Urząd Celny decyzja rzutuje na kontakty handlowe firmy "A" z kontrahentem hiszpańskim. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 a w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej uznał, że skoro w dniu [...] lipca 2001r. towar opuścił polski obszar celny postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, wobec czego należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie. W skardze na tę decyzję Z.S. podnosi argumenty przytoczone w odwołaniu, podkreślając, ze postępowanie prowadzone przez Urząd Celny było nieprawidłowe i naruszyło dobre imię firmy "A". Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Niekwestionowany w sprawie jest fakt przyjęcia przesyłki od hiszpańskiej firmy, adresowanej do firmy "A" Z.S. ,do magazynu Agencji Celnej "B"- Oddział w S. Przesyłka zawierająca próbki skór z niewyjaśnionych przyczyn nie została przesłana przez Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej "B" do L., które to miasto było miejscem jej przeznaczenia mimo, że przewóz towaru do L. został opłacony przez firmę hiszpańską współpracującą z "B", co było wiadome temu Przedsiębiorstwu ( vide k. 13 i 14 str. 2 ). W tej sytuacji niezrozumiałe jest stanowisko Agencji Celnej działającej w ramach w.w. Przedsiębiorstwa "B" Oddział w S., która domagała się od skarżącego stosownego pełnomocnictwa do dokonania odprawy celnej towaru w Urzędzie Celnym. W konsekwencji, skoro wspomniane Przedsiębiorstwo "B" nie wywiązało się z umowy przewozu, nie dostarczyło przesyłki do L., czego również domagał się Z. S., wniosek Agencji Celnej o wywóz towaru za granicę uznać należy za nieuzasadniony. Urząd Celny wydając decyzję w sprawie wywozu towaru za granicę nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym przepis art. 122 Ordynacji podatkowej. Ponadto naruszono także w toku postępowania przed organami obu instancji przepis art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej przez ograniczenie prawa strony - Z.S. do udziału w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych i zgłoszonych żądań, także przed wydaniem decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niesłusznej decyzji. Wyjaśnienia w wyżej opisanym stanie faktycznym wymagałaby również kwestia uznania Agencji Celnej "B" za stronę postępowania celnego. Z kolei organ odwoławczy uznając, ze wykonanie zaskarżonej decyzji tj. wywiezienie towaru za granicę skutkuje bezprzedmiotowość postępowania, uchylił tę że decyzję i umorzył postępowanie celne. Uchylenie decyzji I instancji skutkowało wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, co z kolei rzutuje na zasadność wywozu towaru za granicę. Przepis art. 233 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej pozwala- po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i stwierdzeniu, że zaskarżona decyzja z uwagi na określone uchybień winna być wyeliminowana z obrotu prawnego, a dalsze postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe- na uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzja organu odwoławczego ma wówczas charakter decyzji kasacyjnej, która kończy rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie dopatrzył się jednak uchybień w decyzji I instancji, a postępowanie umorzył na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie to uznać należy za niezgodne zarówno z art. 233 § 1 pkt. 2 jaki i art. 208 § 1 oraz z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Nie nastąpiło bowiem w efekcie postępowania odwoławczego rozpatrzenie sprawy co do istoty mimo, że było ono możliwe. Fakt wywiezienia towaru za granicę nie stanowił przeszkody do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Natomiast jej uchylenie i wyeliminowanie z obrotu prawnego skutkuje stwierdzenie jakoby wywóz towaru za granicę nastąpił bez decyzji organu celnego. Wobec powyższego uznając, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie odpowiadają prawu, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ M. Skwierzyńska