I SA/Po 469/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi JM na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek skarżącej o ustanowienie doradcy podatkowego. JM pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podała, że ma [...] lata i jest kombatantką. Nie posiada specjalistycznej wiedzy prawniczej. Utrzymuje się z renty po mężu, uzyskiwane środki przeznacza na leczenie i utrzymanie, a także na sprawowanie opieki nad nią i korzystanie z pomocy osób obcych w codziennych pracach domowych. Oświadczyła, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada dom jednorodzinny o pow. [...] m2, budowany w latach [...], w którym ma wydzielone mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Z tytułu renty po mężu otrzymuje [...] zł brutto. Skarżąca podała, że wynajmowała studentkom [...] pokoje, z tego tytułu w [...] poniosła stratę. Z dniem [...] studentki rozwiązały z nią umowę najmu. Do pisma załączyła kserokopie pism z dnia [...] skierowanych do Dyrektora Izby Skarbowej, w których podkreśliła m.in. informacje dotyczące jej sytuacji finansowej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, że zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, schorowaną, ma [...] lata i utrzymuje się z renty po mężu. Uzyskiwane z tego tytułu dochody przeznacza na koszty leczenia, lekarstwa i na utrzymanie. Z dochodów tych ponosi również koszty opieki i pomocy w pracach domowych. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek skarżącej o ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.