I SA/Po 469/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-01-29
Skład orzekający: Waldemar Inerowicz, Małgorzata Bejgerowska, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może zaliczyć jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów wydatki na zakup nieruchomości lokalowej, jeśli przewidywany okres jej wykorzystania w działalności gospodarczej jest krótszy niż 12 miesięcy, a następnie nieruchomość jest wycofywana z działalności i wynajmowana przez małżonka poza działalnością gospodarczą, bez konieczności korygowania kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik może zaliczyć wydatki na zakup nieruchomości lokalowej do kosztów uzyskania przychodów, jeśli przewidywany okres jej wykorzystania w działalności gospodarczej jest krótszy niż 12 miesięcy. Jednakże, jeśli nieruchomość zostanie wycofana z działalności gospodarczej przed upływem roku, podatnik jest zobowiązany do skorygowania kosztów uzyskania przychodów o całą kwotę wydatków na jej nabycie, uprzednio zaliczoną w ciężar kosztów, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. Brak takiej korekty byłby obejściem prawa.Stan faktyczny
Podatnik prowadzący działalność gospodarczą zamierzał nabyć lokal mieszkalny i miejsce garażowe, które miały być wykorzystywane w działalności gospodarczej przez okres krótszy niż 12 miesięcy, a następnie wynajmowane przez małżonkę poza działalnością gospodarczą. Podatnik chciał zaliczyć pełną wartość zakupu jednorazowo do kosztów uzyskania przychodu. Organ podatkowy uznał, że zaliczenie wydatków do kosztów jest prawidłowe, ale odmówił zgody na brak konieczności korekty kosztów w przypadku wycofania nieruchomości z działalności przed upływem roku. Podatnik złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Wnioskiem złożonym w dniu [...] B. K. wystąpił, na podstawie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") do Dyrektora Izby Skarbowej w P. – upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych, o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów i kosztów uzyskania przychodów.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie doradztwa. We wpisie do ewidencji działalności gospodarczej posiada również wpis rodzaju prowadzonej działalności z symbolem: PKD 68.20.Z - Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. W czerwcu 2011 r. wnioskodawca nabył lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym, posiadający niezależną księgę wieczystą. W małżeństwie wnioskodawcy obowiązuje ustrój ustawowej wspólności majątkowej, więc nabywcami nieruchomości są oboje małżonkowie. Oprócz lokalu mieszkalnego małżonkom przysługuje prawo udziału w częściach wspólnych nieruchomości oraz prawo w części ułamkowej w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym jest posadowiony budynek wielorodzinny. Dodatkowo małżonkowie nabyli (tym samym aktem notarialnym) ułamkowe prawo własności w nieruchomości lokalowej, stanowiącej halę garażową, usytuowaną w podziemiu budynku wielorodzinnego wraz z ułamkowym prawem udziału w częściach wspólnych całej nieruchomości. W akcie notarialnym zostały wyodrębnione niezależne kwoty ceny brutto za lokal mieszkalny i za miejsce postojowe w hali garażowej.
Wnioskodawca wskazał, że nieruchomości lokalowe (zarówno mieszkanie jak i przynależne do niego stanowisko postojowe w hali garażowej), będzie wykorzystywał w ramach działalności gospodarczej celem najmu przez mniej niż 12 miesięcy. Następnie ma zamiar wycofać ją z prowadzonej działalności gospodarczej i po tej czynności będzie wynajmowana przez małżonkę w ramach wynajmu okazjonalnego - poza działalnością gospodarczą. Autor wniosku podkreślił, że jego żona nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, w związku z czym ma on zamiar uznać pełną wartość zakupu nieruchomości jednorazowo za koszt uzyskania przychodu w swojej działalności gospodarczej.
W oparciu o tak przedstawiony opis zdarzenia przyszłego wnioskodawca zadał organowi podatkowemu dwa pytania:
1. czy w związku z nabyciem nieruchomości lokalowych i wykorzystywaniem ich w prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej można zaliczyć całą ich wartość wynikającą z aktu notarialnego zakupu (przypadającą na nabycie prawa własności) jako bezpośredni jednorazowy koszt uzyskania przychodu w działalności gospodarczej?
czy wycofanie nieruchomości lokalowych po okresie ich wynajmowania w ramach działalności gospodarczej i dalsze ich wynajmowanie przez małżonkę wnioskodawcy w ramach źródła przychodów "najem" niezwiązanego z działalnością gospodarczą, będzie rodziło u wnioskodawcy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych lub konieczność korekty kosztów w działalności gospodarczej?
Prezentując własne stanowisko w zakresie pytania nr 1 wnioskodawca powołał się na przepisy art. 22 ust. 1, art. 22a ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.d.o.f.") i stwierdził, że ze względu na użytkowanie nieruchomości przez okres krótszy niż rok, nie spełnia ona warunków uznania jej za środek trwały. Ponadto, jako warunek dodatkowy, wskazał na okoliczność istnienia związku przyczynowo-skutkowego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Mając na względzie powyższe, a także fakt, iż nieruchomość lokalowa nie będzie wykorzystywana w działalności gospodarczej dłużej niż rok, wnioskodawca stwierdził, że nie zostanie spełniony warunek uznania nabytego lokalu za środek trwały. Jednocześnie zaznaczył, że nieruchomość będzie wynajmowana odpłatnie, a zatem zainteresowany będzie osiągał w ramach swojego przedsiębiorstwa przychody.
Z powyższego autor wniosku wywiódł, że do przedmiotowej nieruchomości lokalowej nie będą miały zastosowania przepisy dotyczące odnoszenia w koszty działalności gospodarczej wartości zakupionych środków trwałych poprzez odpisy amortyzacyjne, wynikające z przepisów art. 22h - art. 22k u.p.d.o.f. Wnioskodawca wyraził przekonanie, że skoro odniesienie w koszty działalności gospodarczej nabycia nieruchomości - lokalu mieszkalnego nie znalazło się w katalogu wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów, zawartego w przepisie art. 23 u.p.d.o.f., to cała wartość nabytej nieruchomości będzie mogła stanowić jednorazowo koszt uzyskania przychodu w jego działalności gospodarczej.
W zakresie pytania nr 2 wnioskodawca, powołując się na przepisy art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f., podniósł, że wycofany z działalności gospodarczej lokal mieszkalny nie zostanie zbyty i nadal będzie stanowić współwłasność małżeńską. Będzie jedynie wykorzystywany przez małżonkę w celu uzyskiwania przychodów z jego dalszego odpłatnego najmu, stanowiąc źródło przychodów zdefiniowane w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Zakupiony lokal mieszkalny nie będzie służył celom osobistym małżonków (nie zamieszkają w nim ani nie będą "konsumować" go w inny sposób), lecz będzie stanowił źródło przychodów z najmu prowadzonego przez małżonkę. Zdaniem strony nie istnieje uzasadniony prawnie nakaz korekty kosztów uzyskania przychodów w jego przedsiębiorstwie z tytułu zakończenia wykorzystywania nieruchomości lokalowej i dalszego jej wykorzystywania jako źródło przychodów - najem, przez małżonkę.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając z upoważnienia Ministra Finansów, uznał stanowisko B. K. w zakresie:
1. przychodów za prawidłowe,
2. kosztów uzyskania przychodów w części dotyczącej:
- możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej wydatków poniesionych na nabycie wskazanego we wniosku składnika majątku za prawidłowe,
- braku konieczności skorygowania powyższych kosztów w przypadku wycofania ww. składnika z działalności gospodarczej przed upływem roku za nieprawidłowe.
Argumentując powyższe stanowisko organ powołał się na przepisy art. 22 ust. 1, art. 22a ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. W motywach interpretacji organ stwierdził, że wydatki związane z nabyciem nieruchomości lokalowej i wykorzystywaniem jej dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, dla których wnioskodawca określi okres używania krótszy niż rok, można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Przy czym jeżeli wydatki na nabycie składnika majątku w postaci nieruchomości lokalowej wnioskodawca zaliczy ze względu na jej przewidywany okres używania krótszy niż rok bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów, a następnie przed upływem roku wycofa ją z działalności gospodarczej, to będzie zobowiązany skorygować koszty uzyskania przychodów o całą kwotę wydatków na jej nabycie, uprzednio zaliczoną w ciężar kosztów. W konsekwencji będzie zobowiązany do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów obejmujących wydatki na nabycie przedmiotowej nieruchomości. Organ podniósł, że z przepisów u.p.d.o.f. nie wynika, by w przypadku wycofania składnika majątku z działalności gospodarczej przez zainteresowanego i dalszego wynajmowania przez małżonkę wnioskodawcy w ramach tzw. najmu prywatnego powstawał obowiązek podatkowy. Opisana powyżej czynność jest dla wnioskodawcy obojętna podatkowo, co oznacza że nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem wyrażonym w interpretacji w zakresie kosztów uzyskania przychodów, wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, który w odpowiedzi na to wezwanie stwierdził brak podstaw do zmiany wydanego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. K. wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższej interpretacji i jej uchylenie w zakresie kosztów uzyskania przychodów oraz o rozstrzygnięcie jego stanowiska zawartego we wniosku. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. oraz art. 14c § 1, art. 120 i art. 121 § 1 O.p. i art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że zaprezentowane przez organ w interpretacji stanowisko jest niezgodne z podstawową zasadą prawa podatkowego, wynikającą z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy. Zdaniem skarżącego skoro nieruchomości będą przez okres krótszy niż rok, jednakże przez kilkanaście miesięcy, wykorzystywane w przedsiębiorstwie poprzez odpłatny najem, to poniesiony koszt bezpośrednio będzie związany z osiąganymi przychodami. W opinii strony organ dokonał wadliwej interpretacji przepisu art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f., interpretując go rozłącznie, niezgodnie z zasadami logiki i wykładni przepisów prawa. Zdaniem skarżącego przepis ten może odnosić się wyłącznie do sytuacji, w której przyjęty do użytkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej składnik majątku (nieruchomości lokalowe), nie wiązałby się w żaden sposób z osiąganiem przychodu w ramach prowadzonej działalności (w związku z jego wykorzystywaniem) i tym samym nie zachodziłby związek opisany w przepisie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie będzie miała miejsca. Zdaniem strony, skoro poniesiony koszt w sposób bezsporny wiąże się z osiąganym przychodem, nie ma racjonalnego i prawnego uzasadnienia dla nakazu korygowania uznanego kosztu związanego bezpośrednio z uzyskiwanym przychodem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P., podtrzymując dotychczasowy pogląd i argumenty, uznał stanowisko strony skarżącej za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, w tym także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 134 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które związane są z materią zaskarżonych aktów. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., ale nie orzeka w sprawie merytorycznie. Stąd żądanie strony skarżącej w przedmiocie rozstrzygnięcia przez Sąd w zakresie jego stanowiska przedstawionego we wniosku nie mogło zostać rozpatrzone.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Punktem wyjścia dla uznania interpretacji indywidualnej organu podatkowego za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd opisu zdarzenia przyszłego, który został przedstawiony we wniosku strony i stanowił podstawę faktyczną tej interpretacji. Postępowanie o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wszczynane jest tylko na wniosek, na podstawie art. 14b § 1 O.p. Treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres postępowania interpretacyjnego. Wnioskowy charakter postępowania o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej oraz systemowe odczytanie art. 14b-14h O.p. prowadzą do konkluzji, że organ wydający interpretację jest niejako "związany" merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1135/10, publ.: LEX nr 1082188).
Kontrolując zaskarżoną interpretację przepisów prawa podatkowego, Sąd nie dopatrzył się naruszenia zarzucanych w skardze przepisów Konstytucji RP, czy też przepisów prawa procesowego, ani przepisów u.p.d.o.f.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w konkretnych okolicznościach, zaprezentowanych przez B. K. we wniosku o udzielenie interpretacji, może on zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wydatki poniesione na zakup nieruchomości lokalowej oraz lokalu w hali garażowej, które po wycofaniu nieruchomości przed upływem 12 miesięcy nie będą podlegały korekcie. Kwestią sporną nie jest natomiast to, że wycofanie nieruchomości lokalowych po okresie ich wynajmowania w ramach działalności gospodarczej i dalsze ich wynajmowanie przez małżonkę wnioskodawcy w ramach źródła przychodów "najem" niezwiązanego z działalnością gospodarczą, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Co do ujęcia po stronie kosztów całej wartości zakupu nieruchomości skarżący wyraził pogląd, że może zaliczyć wskazane wyżej wydatki do kosztów uzyskania przychodów jako koszt bezpośredni i w tym zakresie organ w interpretacji uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe. Natomiast co do braku konieczności skorygowania powyższych kosztów w przypadku wycofania składnika majątku z działalności gospodarczej przed upływem roku organ stwierdził, że w tej części stanowisko skarżącego jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji podniesiono bowiem, że jeżeli wydatki na nabycie składnika majątku w postaci nieruchomości lokalowej wnioskodawca zaliczy ze względu na jej przewidywany okres używania krótszy niż rok bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów, a następnie przed upływem roku wycofa ją z działalności gospodarczej, to będzie zobowiązany skorygować koszty uzyskania przychodów o całą kwotę wydatków na jej nabycie, uprzednio zaliczoną w ciężar kosztów. W konsekwencji będzie zobowiązany do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów obejmujących wydatki na nabycie przedmiotowej nieruchomości.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zagadnienie kosztów uzyskania przychodów normuje art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Stosownie do tych przepisów, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Pojęcie kosztów uzyskania przychodów oparte jest na klauzuli generalnej, a zatem zaliczyć do nich można wszelkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów z wyjątkiem wymienionych w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Podkreślenia wymaga, że wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodu, nie stwarza domniemania, że wszystkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f., zostają z mocy prawa uznane za koszty podlegające odliczeniu. Poniesienie wydatku, który nie został wymieniony w art. 23 nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma bowiem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów pod warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź może mieć, wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Warunkiem koniecznym dla uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, co wynika z przytoczonej definicji, jest jego poniesienie i to nie tylko w sensie ewidencyjnym, ale przede wszystkim związek z prowadzoną działalnością i cel jego poniesienia, tj. osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie jego źródła.
Ustawodawca posługując się zwrotem "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu" przypisuje temu określeniu cechę świadomego, zamierzonego, przemyślanego i logicznego działania podatnika podporządkowanego osiągnięciu przychodów, a nie odwołuje się do skutku będącego następstwem określonego działania. Wykładnia językowa pojęcia "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu" oznacza, że podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków pod tym wszakże warunkiem, iż wykaże, że świadomie poniósł określony wydatek, który ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jego poniesienie miało, lub mogło mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów, przy czym związek wydatków z przychodami nie musi być bezpośredni (por. wyrok w WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2349/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak już wyżej wskazano, do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wszelkie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 23 u.p.d.o.f. Zgodnie natomiast z art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zakup zużywających się stopniowo rzeczowych składników majątku przedsiębiorstwa, niezaliczanych zgodnie z odrębnymi przepisami do środków trwałych - w przypadku stwierdzenia, że składniki te nie są wykorzystywane dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, lecz służą celom osobistym podatnika, pracowników lub innych osób, albo bez uzasadnienia znajdują się poza siedzibą przedsiębiorstwa.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż w sprawie nie będą miały zastosowania przepisy art. 22h – art. 22k u.p.d.o.f. dotyczące środków trwałych, albowiem zakupiona przez skarżącego nieruchomość będzie wykorzystywana przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez okres krótszy niż rok. Bezsporne jest także, że przepisy u.p.d.o.f. dopuszczają możliwość zaliczenia bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie składnika majątku o wartości przekraczającej 3.500 zł, o ile przewidywany przez podatnika okres jego użytkowania nie przekroczy 12 miesięcy. Tym samym uznać należy, że organ prawidłowo stwierdził w spornej interpretacji, że skarżący będzie miał w istocie prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów całość wydatków poniesionych na zakup nieruchomości lokalowej wraz z przynależnym do niej miejscem postojowym w hali garażowej. Nie sposób jednocześnie odmówić racji zastrzeżeniu poczynionemu przez organ w motywach interpretacji, co do dalszych skutków działań skarżącego opisanych w interpretacji. Zatem w ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu, że późniejsze wycofanie nieruchomości, wykorzystywanych w działalności gospodarczej przez okres krótszy niż 12 miesięcy (niebędących środkami trwałymi), i dalsze wynajmowanie przez małżonkę wnioskodawcy spowoduje, iż zaliczone jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na ich zakup powinny być umniejszone o całą kwotę uprzednio zaliczoną w koszty, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. Organ związany jest opisem zdarzenia przyszłego przedstawionym we wniosku oraz analizując stanowisko autora wniosku prawidłowo zauważył, że jest ono błędne co do braku konieczności korekty kosztów uzyskania przychodów. Nie ulega żadnej wątpliwości, co trafnie podniósł organ, że brak obowiązku korekty kosztów dawałby możliwość podatnikom zaliczenia do kosztów działalności gospodarczej kosztów zakupu wszelkich składników majątku, które przed upływem roku byłyby wycofane. Oczywiste jest zatem, że takie wydatki nie mogą obciążać kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej, a aprobata stanowiska skarżącego byłaby de facto przyzwoleniem na obejście prawa. Wobec powyższego, za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że podatnik, który wydatek na zakup rzeczowego składnika majątku zużywającego się stopniowo zaliczy ze względu na jego przewidywany okres używania krótszy niż rok - od razu w koszty, a następnie przed upływem roku wycofa go z działalności - będzie zobowiązany skorygować koszty o całą kwotę. Sąd zauważa, że po relatywnie krótkim wykorzystywaniu nieruchomości (nieproporcjonalnie do jej wartości) w działalności gospodarczej, składnik majątku w istocie bez uzasadnienia znajdzie się poza siedzibą przedsiębiorstwa (art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f.).
Na marginesie powyższego wywodu, należy wskazać, że kosztem uzyskania przychodów stosownie do art. 22 ust. 8 u.p.d.o.f. są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a-22o z uwzględnieniem art. 23 u.p.d.o.f. Z treści art. 22 ust. 8 i art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. wyraźnie wynika, że wydatki na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, co do zasady, nie mogą być jednorazowo zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Wydatki na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych rozliczane są kosztowo poprzez odpisy amortyzacyjne. Konieczne jest także prowadzenie stosownej ewidencji, zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie. Tylko bowiem ujęcie środka trwałego w ewidencji pozwala na prawnie skuteczne dokonywanie odpisów amortyzacyjnych. Zgodnie bowiem z art. 22d ust. 2 u.p.d.o.f. składniki majątku, o którym mowa w art. 22a-22c, a więc również lokale będące odrębną własnością (art. 22 a ust. 1 pkt 1) wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania, z wyjątkiem składników wymienionych w ust. 1. Podatnicy dokonują odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych (art. 22f ust. 1). W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodu (art. 22n ust. 6). W przypadku lokali służących prowadzeniu działalności gospodarczej lokale te podlegają amortyzacji pod warunkiem podjęcia przez podatnika decyzji o ich amortyzowaniu. Ze względu na powyższe unormowania nie powinno budzić wątpliwości, że kosztem uzyskania przychodów z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego służącego działalności gospodarczej są jedynie odpisy amortyzacyjne i to pod warunkiem wprowadzenia tego składnika majątku do ewidencji środków trwałych oraz podjęcia decyzji przez podatnika o jego amortyzowaniu (por: wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1214/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, czego zdaje się nie dostrzega skarżący, że w toku postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej organ podatkowy, w myśl przepisów art. 14c § 1 i § 2 O.p. wydaje interpretację, która zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny i odnosi się wprost do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. - upoważnionego przez Ministra Finansów, analiza procesu interpretacyjnego wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji, stanowi, zdaniem Sądu, pełną oraz wyczerpującą odpowiedź na sformułowane przez skarżącego pytania.
Oczekiwane przez skarżącego twierdzące odpowiedzi na postawione we wniosku pytania, w świetle prawidłowego stanowiska organu co do korekty kosztów, jest nieuprawnione. W opinii Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji prawidłowo odniósł się do argumentacji skarżącego i wyrażanych przez niego twierdzeń w ramach nakreślonego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że skoro organ przedstawił prawidłowe stanowisko w kwestionowanej przez skarżącego interpretacji, to tym samym nie mógł naruszyć dyspozycji art. 22 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f.
W kontekście poczynionych wyżej rozważań za bezpodstawne należy także uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP i prawa procesowego. W ocenie Sądu, organ nie naruszył konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa i przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem zasad ogólnych postępowania podatkowego, nie uchybiając przy tym przepisom postępowania, w szczególności art. 120 i art. 121 § 1 O.p. Wbrew zarzutom skargi, organ odniósł się w zaskarżonej interpretacji do zawartego we wniosku stanowiska skarżącego, a także w poprawny i logiczny sposób wyjaśnił, dlaczego stanowisko wnioskodawcy w zakresie braku obowiązku korekty kosztów nie zasługuje na uwzględnienie.
W kwestii zawartego w skardze żądania skarżącego o uznanie jego stanowiska za prawidłowe, dodatkowo wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd ocenia kwestionowane rozstrzygnięcie organu pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. W sytuacji, gdy Sąd uzna, że organ wydając dane rozstrzygnięcie uchybił przepisom prawa w stopniu rażącym, albo mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, eliminuje taki akt z obrotu prawnego. Rolą sądu administracyjnego, zgodnie z przypisanymi mu kompetencjami, nie jest natomiast zastępowanie organów administracji i wydawanie merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie, a zatem Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy zamiast organów administracyjnych, czy też do ingerowania w treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, przejmując w ten sposób ustawowe obowiązki organów administracji publicznej. Powyższe oznacza zatem, że nawet w sytuacji gdy Sąd uzna, że dane rozstrzygnięcie organu jest wadliwe w stopniu rażącym, albo mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to wówczas ma możliwość wyłącznie wyeliminowania takiego aktu z obrotu prawnego.
Całkowicie ubocznie Sąd zauważa, że z urzędu jest mu znana sprawa o sygn. akt I SA/Po 220/13, w której WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r. oddalił skargę tego samego skarżącego na interpretację indywidualną, w której organ zaprezentował podobny pogląd w zakresie korekty kosztów uzyskania przychodów.
Reasumując nie do zaakceptowania jest stanowisko, zgodnie z którym podatnik który zaprzestał używania składnika majątkowego dla celów działalności gospodarczej, a nadal używa ten składnik inna osoba (współmałżonek) dla innych celów niż działalność gospodarcza, byłby uprawniony do pozostawienia całości wydatków poniesionych na jego zakup w kosztach działalności gospodarczej, albowiem w rezultacie pozostawałby w daleko korzystniejszej sytuacji prawnopodatkowej niż podatnik nadal wykorzystujący dany składnik majątkowy dla celów działalności gospodarczej. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skarżącego odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 i art. 23 ust. 1 pkt 49 u.p.d.o.f. przez ich błędną interpretację.
Mając na uwadze całokształt wcześniej podniesionych okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uznał, że zaskarżona interpretacja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło