I SA/Po 470/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Gminnej Spółdzielni z tytułu obowiązków ciążących na płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do lipca 2005r. i od stycznia do października 2006r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. TK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że z tytułu wykonywanej funkcji otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...]. Wskazał, że łączny dochód miesięczny na członka rodziny wynosi [...]. Podał, że przewlekle choruje na schorzenia [...] i ponosi stałe wydatki w wysokości [...] na lekarstwa. Wyjaśnił, że nie posiada kapitałów ani zasobów pieniężnych, a zatem konieczność poniesienia kosztów sądowych stanowiłaby obciążenie przekraczające zdolności płatnicze jego rodziny. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] oraz garaż, nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona skarżącego nie posiada odrębnego majątku. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...], jego żona zaś [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy TK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie uzyskują dodatkowych dochodów z pracy dorywczej, sezonowej i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochody osobowe marki R, rok produkcji [...] i F, rok produkcji [...], przy czym nie zna wartości rynkowej w.w pojazdów. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], jego żony [...], natomiast w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], jego żony [...]. Następnie pismem z dnia [...] przedłożył zaświadczenia o prowadzonych przez bank rachunkach bankowych. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika natomiast, że jest w stanie w przedmiotowej sprawie ponieść koszty sądowe, w tym koszty wpisu od skargi, który wynosi [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...], jego żona zaś [...], a zatem łącznie otrzymują [...] brutto. Z uzyskiwanych dochodów wnioskodawca powinien był poczynić oszczędności na opłacenie kosztów postępowania prowadzonego w jego indywidualnej sprawie, a nie liczyć na ich opłacenie przez budżet państwa. Skarżący posiada mieszkanie własnościowe oraz samochody osobowe marki R i F. Majątek ten może być również źródłem finansowania wpisu od skargi. Nadto zauważyć należy, że skarżący został wezwany do przedłożenia odpisów z wyciągów z rachunków bankowych należących do niego i jego żony za ostatnie trzy miesiące. Wnioskodawca w odpowiedzi przedłożył natomiast informację za okres od [...] o miesięcznych obrotach i miesięcznych wpływach. Z informacji wynika, że żona skarżącego posiada rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, na który wpływy w miesiącu [...] wyniosły [...], w miesiącu [...] i w miesiącu [...]. Miesięczne obroty wyniosły natomiast w miesiącu [...], w miesiącu [...] i w miesiącu [...]. Z informacji nie wynika jakie jest saldo na rachunku bankowym oraz z jakiego tytułu środki pieniężne wpływały na ten rachunek. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek