I SA/Po 471/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-10-06
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Stanisław Małek, Maria Skwierzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa podatnika, charakteryzująca się tym, że miesięczne wydatki przewyższają dochody, a nadto podatnik spłaca zobowiązania kredytowe, uzasadnia odmowę rozłożenia na raty zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa rozłożenia na raty zaległości podatkowej była zasadna, ponieważ sytuacja finansowa skarżącej, w której miesięczne wydatki przewyższały dochody, a nadto spłacała ona zobowiązania kredytowe, nie dawała gwarancji wywiązania się z ustalonego układu ratalnego. Rozłożenie na raty w takich okolicznościach byłoby jedynie pozorną ulgą, naruszającą zasady postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Podatniczka A.Ł. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego i VAT, wskazując na trudną sytuację majątkową po zakończeniu działalności gospodarczej. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że deklarowane wydatki przekraczają dochody. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji i brak gwarancji spłaty rat. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że zaległość nie powstała z jej winy i liczy na pomoc rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie NSA Stanisław Małek (spr.) NSA Maria Skwierzyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2009 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. oraz w podatku od towarów i usług za maj, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2008 r. oddala skargę /-/ M. Skwierzyńska /-/ M. Bejgerowska /-/ St. Małek
A.Ł. wniosła 03 grudnia 2008r. o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł. Wskazała, iż wraz z synem znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Zakończyła bowiem działalność gospodarczą, a jej mąż wyjechał za granicę i nie łoży na utrzymanie rodziny.
Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...]stycznia 2009r. na podstawie przepisu art. 67a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej wniosku nie uwzględnił.
Stwierdził, iż zgodnie z powołanym przepisem organ podatkowy może rozłożyć na raty zaległość podatkową i odsetki za zwłokę, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, a podatnik jest w stanie regulować terminowo ustalone raty.
Podatnik prowadziła od 20 grudnia 2006r. do 06 października 2008r. działalność gospodarczą (wykonywanie instalacji elektrycznych).
W roku 2007 z tytułu prowadzonej działalności uzyskała dochód w kwocie [...]zł, a z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]zł.
Wniosek o rozłożenie na raty dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. w kwocie [...]zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł oraz podatku od towarów i usług za określone miesiące 2008r. w kwocie [...]zł i odsetek za zwłokę w kwocie [...]zł.
Podatnik podała, iż uzyskuje dochód miesięczny w kwocie [...]zł (z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenie).
Naczelnik Urzędu uznał, iż podatnik nie ma możliwości płacenia nawet najmniejszych rat. Deklarowane bowiem miesięczne wydatki są wyższe od uzyskiwanego dochodu.
A.Ł. wniosła odwołanie, kwestionując zasadność zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, iż zaległość podatkową chciałaby spłacać w stosownych ratach po [...]zł miesięcznie. Nie ma bowiem finansowych możliwości jednorazowej zapłaty.
Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją (art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, przedstawiając następującą argumentację.
Decyzja wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 o.p. ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy, uwzględniając przesłanki tego przepisu - może - rozłożyć na raty zaległość podatkową. Z zebranego materiału dowodowego wynika jednak, iż wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Bieżące wydatki podatnika (czynsz - [...]zł, prąd - [...]zł, woda - [...]zł, telefon - [...]zł, Internet [...]zł) przewyższają jej dochody ([...]zł). Ponadto podatnik spłaca zobowiązania kredytowe za zakup samochodów wobec banków (Polbank i WBK) w kwotach po [...]zł i [...]zł miesięcznie.
Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż w świetle tych okoliczności "żaden układ ratalny nie gwarantuje wywiązania się z istniejących zobowiązań w określonym przez wierzyciela terminie".
A.Ł. wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji.
Skarżąca podkreśla, że zaległość podatkowa nie powstała z jej winy. Działalność gospodarczą prowadził bowiem faktycznie jej mąż, który wyjechał poza granice kraju. Wyjaśnia też, iż w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia "pomogłaby mi rodzina".
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Aktualna sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wysokość dochodów skarżącej w zestawieniu z wysokością ogólnego zadłużenia wobec wszystkich instytucji nie stwarza gwarancji wywiązania się z ewentualnego układu ratalnego.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji nie naruszył przesłanek przepisu art. 67a ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 67a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej.
Według wskazanego przepisu organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.
Organy podatkowe zasadnie uznały, iż sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia rozłożenia również na proponowane raty (po [...]zł miesięcznie) zaległości podatkowych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest trafny pogląd, iż rozstrzygnięcie wniosku o rozłożenie na raty - wymaga uwzględnienia możliwości wywiązania się z obowiązku zapłaty zaległości w nowych terminach.
Ustalenie bowiem wysokości rat w kwotach niemożliwych do zapłacenia stwarza jedynie iluzję uwzględnienia wniosku i narusza zasady postępowania podatkowego wyrażone w przepisach art. 121 i art. 191 ordynacji podatkowej, to jest zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę swobodnej oceny dowodów (wyrok NSA sygn. akt III SA 1546/99). Z kolei w wyroku w sprawie III SA 8162/98 stwierdzono, iż decyzja o rozłożeniu na raty powinna uwzględniać możliwości płatnicze podatnika. W przeciwnym bowiem razie ulga ta będzie pozorna i w sposób oczywisty niemożliwa do zrealizowania, co narusza art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 ordynacji podatkowej.
Przeprowadzona przez organy podatkowe analiza perspektyw kształtowania się możliwości płatniczych skarżącej wskazuje jednoznacznie, iż aktualnie nie ma ona żadnych realnych możliwości spłaty zadłużenia podatkowego w ratach. Skarżąca osiąga bowiem dochody w wysokości około [...]zł a jej miesięczne wydatki, nie uwzględniając kosztów bieżącego utrzymania dwóch osób wynoszą około [...]zł. nadto spłaca dwa kredyty bankowe związane z kupnem dwóch samochodów i inne zobowiązania wobec określonych banków.
W świetle zatem przepisu art. 67a § 1 pkt 2 o.p. brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Rozłożenie na raty spłaty podatku, w realiach rozpoznawanej sprawy, byłoby jedynie pozorną decyzją, co naruszałoby wskazane zasady postępowania podatkowego. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być też powołanie się skarżącej na "pomoc" bliżej nieokreślonej rodziny. Skarżąca w toku postępowania nie uwiarygodniła bowiem w sposób przekonywujący, iż przy tej "pomocy" będzie regulowała ustalone raty.
Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/M. Skwierzyńska /-/M. Bejgerowska /-/St. Małek
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło