I SA/Po 471/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku TT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi TT na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu I raty podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2011r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca TT złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji rodzinnej. Od [...] pozostaje bez pracy i nie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazała, że jest inwalidką [...] grupy. Podała, że otrzymała skierowanie do szpitala i od [...] ma podjąć leczenie szpitalne. Skarżąca wyjaśniła, że dwukrotnie zatrudniona była jako [...], jednakże na wniosek Inspekcji Pracy została zwolniona. Wskazała, że posiada działkę budowlano-rzemieślniczą, jednakże nie może jej zbyć, gdyż z uwagi na brak drogi utwardzonej i obwodnicy nie ma chętnych do jej kupienia. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która ma [...] lat. Wnioskodawczyni i jej matka posiadają dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] – w tym działka budowlana o powierzchni [...], nie posiadają natomiast oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej [...]. Matka otrzymuje emeryturę po zmarłym mężu w wysokości [...] netto. Skarżąca nie posiada żadnych dochodów, otrzymuje z opieki społecznej [...] na lekarstwa dla siebie i matki. Do wniosku załączyła zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] nr [...], z którego wynika, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia [...], kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] nr [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, decyzję ZUS z dnia [...] znak [...] o waloryzacji renty, decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu lekarstw w miesiącu [...] w kwocie [...] jednorazowo, kserokopię skierowania do szpitala z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną i jest inwalidką [...] grupy. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią matką. Wnioskodawczyni nie ma żadnych dochodów, matka jej otrzymuje rentę po mężu w wysokości [...] netto. Skarżąca w miesiącu [...] i w miesiącu [...] otrzymała specjalny zasiłek celowy na dofinansowanie zakupu lekarstw w kwocie po [...] [karta nr [...] i nr [...] akt sądowych]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.