I SA/Po 473/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-08-10
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, która wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca musi przedstawić dokładne i wyczerpujące informacje obrazujące realną sytuację majątkową i finansową. W przypadku wykazania trudnej sytuacji finansowej, w tym braku działalności gospodarczej, zajęcia rachunków i majątku oraz oddalenia wniosków o upadłość z powodu niewystarczających środków, sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
A sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 rok oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała trudną sytuację finansową, w tym wielokrotne zobowiązania podatkowe przewyższające wartość majątku, zajęcie rachunków bankowych i majątku ruchomego, brak środków pieniężnych oraz oddalenie wniosków o ogłoszenie upadłości z powodu niewystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A sp. z o.o. w P o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. postanawia: zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych.
A sp. z o.o. pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2005r. Następnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że wymierzono jej zobowiązania podatkowe wielokrotnie przewyższające wartość majątku Spółki. W wyniku egzekucji administracyjnej Spółka straciła niemal cały majątek i utraciła zdolność do kontynuowania działalności. Dwukrotnie Zarząd Spółki wnioskował o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. W obu przypadkach Sąd Upadłościowy odmówił (oddalił wniosek) ze względu na to, że majątek Spółki nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Na dzień [...] zaległości Spółki wg zaświadczenia właściwego Urzędu Skarbowego wynoszą [...], a odsetki za zwłokę od tych zaległości [...]. Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi. Rachunki bankowe zostały zajęte przez komornika skarbowego, podobnie majątek ruchomy. Spółka oświadczyła, że uiszczenie kosztów sądowych przekracza jej możliwości. Odmowa zwolnienia od kosztów sądowych zamknie jej drogę do dochodzenia swoich racji i podważenia wadliwych oraz krzywdzących decyzji podatkowych przed Sądem Administracyjnym. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...]. Podała, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...], wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi [...], stan konta na rachunku bankowym prowadzonym w A wynosi [...]. Do wniosku załączyła kopie: postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] o oddaleniu wniosku Spółki o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację, postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] o wpisaniu w KRS: Rejestrze Przedsiębiorców w Dziale 4 Rubryka 3 – Informacje o zabezpieczeniu majątku dłużnika w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości, o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] o zaległościach podatkowych Spółki, bilansu za [...] oraz rachunku zysków i strat za [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że posiada jeden rachunek bankowy prowadzony przez A. Skarżąca podała, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Wyjaśniła, że w [...] przychody Spółki wyniosły [...] i są efektem sprzedaży licytacyjnej przez komornika skarbowego zajętych w postępowaniu egzekucyjnym należących do Spółki samochodów osobowych, koszty wyniosły [...]. Wskazała, że nie zatrudnia pracowników, ostatni pracownik został zwolniony w dniu [...]. Skarżąca oświadczyła, że wynajmuje lokal na siedzibę od B i od dłuższego czasu nie reguluje żadnych należności z tytułu wynajmu lokalu. Wskazała, że stan kasy na dzień sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, t.j. na dzień [...] oraz na dzień [...] i za okres od [...] do dnia sporządzenia odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosi [...]. Spółka wyjaśniła, że do pisma załączyła uwierzytelniony wydruk wykazu środków trwałych oraz ich wyceny, sporządzonej na potrzeby postępowania egzekucyjnego i podała, że wycena obejmuje samochody osobowe, które już po dokonaniu wyceny zostały zbyte w licytacji ogłoszonej przez komornika skarbowego. Do pisma załączyła kopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], wyciągu z rachunku bankowego, deklaracji VAT-7 za miesiące od [...], z których wynika, że poza dostawą towarów w miesiącu [...] (sprzedaż samochodów w drodze licytacji) Spółka nie wykonuje czynności opodatkowanych lub zwolnionych od podatku od towarów i usług, wydruku stanu magazynowego na dzień [...], wyceny samochodów osobowych, podnośników i drukarek sporządzonej na dzień [...] na zlecenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia [...], protokołów zajęcia i odbioru ruchomości, tytułów wykonawczych, zawiadomień o zajęciu środków transportu z dnia [...], protokołów z przeprowadzonej w dniach [...] licytacji ruchomości, faktur VAT z dnia [...] dokumentujących sprzedaż samochodów osobowych.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.).
Na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zauważyć należy, że mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na osobę prawną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z omawianej regulacji wynika bowiem wprost, że prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, "gdy osoba ta wykaże", że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania i oświadczenia złożone przez Skarżącą stwierdzić należy, że Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedłożonych przez Spółkę dokumentów i udzielonych informacji wynika, że jej sytuacja jest trudna. Skarżąca aktualnie nie zatrudnia żadnych pracowników i nie prowadzi działalności gospodarczej. Ma zajęty rachunek bankowy, stan kasy Spółki w badanym okresie wynosił [...]. Ponadto na ruchomościach Spółki dokonano zabezpieczenia, przeprowadzono również licytację jej majątku. Skarżąca oświadczyła, że od dłuższego czasu nie reguluje żadnych należności z tytułu wynajmu lokalu. Wskazała też, że dwukrotnie wnosiła o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, przy czym wnioski jej zostały oddalone. W tym miejscu godzi się zauważyć, że w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd stwierdził, że cyt. "zostało udowodnione przez dłużnika, i jest całkowicie bezsporne, że wnioskodawca znajduje się w stanie niewypłacalności".
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło