I SA/Po 48/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-04-16
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba tymczasowo aresztowana, której firmy zaprzestały działalności, a majątek został zajęty przez komornika, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Posiadanie oszczędności na książeczce oszczędnościowej w kwocie pozwalającej na pokrycie wpisu od skargi, mimo zajęcia majątku przez komornika, wyklucza przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. G., tymczasowo aresztowany, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy odroczenia terminu złożenia zeznania podatkowego. Wskazał na brak możliwości działania, zaprzestanie działalności firm, utratę kontroli nad majątkiem, zajęcie nieruchomości i samochodów przez komornika oraz posiadanie oszczędności na "żelaznej kasie". Sąd uznał, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia kosztów, a posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie wpisu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu do złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2001r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. /-/V. Mielcarek
Wpis w sprawie wynosi [...].
Wobec tego skarżący A. G. złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w [...] został tymczasowo aresztowany, przy czym areszt kolejny raz, t.j. do dnia [....], został przedłużony. W tym czasie, ponieważ nie miał żadnej możliwości działania, jego firmy w P. zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej, poniosły stratę, a skarżący utracił całkowitą kontrolę nad swoim majątkiem. Nie mógł tez w tym czasie składać żadnych oświadczeń, gdyż nie miał dostępu do akt i nie miał pełnomocnika. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Posiada natomiast oszczędności w kwocie [...] na książeczce [...] (tzw. żelazna kasa), bez prawa dysponowania. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy A. G. w odpowiedzi z dnia [...] podał, że został aresztowany w dniu [...] i od tego czasu nie ma żadnego kontaktu ani wiadomości (z wyjątkiem pism od komornika) - co stało się z jego nieruchomościami. Z pism od komornika wynika, że zostały one zajęte i "chyba" już sprzedane. Słowo "chyba" ujął w cudzysłów, gdyż informacje docierają do niego z opóźnieniem. Podał, że jego samochody spotkał ten sam los. Oświadczył, że nie wie co się stało z innymi wartościowymi rzeczami będącymi jego własnością, ale przypuszcza, że bez jego zgody i wiedzy zostały sprzedane. Nigdy z tego tytułu nie otrzymał żadnych pieniędzy. Książeczka [...], na której znajduje się kwota [...], jest traktowana przez administrację więzienną jako tzw. "żelazna kasa", z której będzie mógł korzystać po wyjściu z więzienia.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie podał czy posiada jakieś nieruchomości. Wskazał jedynie, że zostały zajęte przez komornika, jednakże nie wie czy zostały sprzedane i za jaka kwotę. Nie wie również czy posiada inne wartościowe przedmioty, czy też nie. Posiada natomiast na książeczce oszczędnościowej w [...] oszczędności w wysokości [...], a zatem ma środki finansowe na opłacenie kosztów sadowych, w tym uiszczenie wpisu od skargi w kwocie [...].
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło