I SA/Po 485/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ as.sąd.WSA Karol Pawlicki Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie czynności egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.S. kwotę 100,-zł / słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska M. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowienie samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. "podtrzymujące stanowisko wyrażone w postanowieniu tut. kolegium z dnia [...] r." W postanowieniu tym, wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 19 § 2, art. 23 § 1, § 3 i § 4 oraz art. 54 w związku z art. 97 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) w. w. organ stwierdził, że przeciwko M. S. prowadzona jest egzekucja administracyjna mająca na celu wyegzekwowanie zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych, w związku z czym w. w. wniósł skargę na dokonane przez Komornika Urzędu Miasta w dniu [...] r. zajęcie ruchomości. W skardze tej zarzucił naruszenie prawa przez organ egzekucyjny podnosząc, że egzekwowana zaległość podatkowa dotyczyła roku 1997 wobec czego uległa przedawnieniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddaliło skargę wniesioną przez zobowiązanego uznając, że argument przedstawiony w skardze M. S. mógł ponieść jedynie w zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne wniesionych w trybie art. 33 pkt. 1 w. w. ustawy. Zarzuty te rozpatrywane są w innym trybie niż skarga na czynności egzekucyjne, a ich wniesienie może też nastąpić w innym terminie (7 dni) niż wniesienie skargi (14 dni). Tytuły wykonawcze zostały zainteresowanemu doręczone w dniu 31 października [...] r., jednak w określonym terminie w. w. nie wniósł zarzutów. Wniósł natomiast skargę na czynności egzekucyjne – zajęcie ruchomości – która nie dotyczyła jednak dokonanego przez poborcę oszacowania ruchomości. W ocenie organu nadzoru działania poborcy nie wykazują uchybień, które mogłyby uzasadniać uchylenie zajęcia, wobec czego skargę należało oddalić. Rozpatrując ponownie sprawę w związku z wnioskiem M. S. w tej kwestii, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (działające w tym samym składzie) podtrzymało wcześniej wyrażone przez siebie stanowisko, podkreślając, że mimo wyraźnego pouczenia o możliwości wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i o terminie ich wniesienia w. w. nie skorzystał z tej możliwości. W skierowanej do Sądu skardze na to postanowienie M. S. podnosi, że w roku [...] wyjaśniał w Urzędzie Miasta, iż podatek od środków transportowych zapłacił, okazując dowody zapłaty. Po upływie 5 lat dokumenty te zostały zniszczone. Stwierdza też, że nie wniósł zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne ponieważ tytuły wykonawcze z lipca i sierpnia 2002r. zostały mu przedstawione z kilkumiesięcznym opóźnieniem, wobec czego sądził on, że podjęcie czynności egzekucyjnych jest kolejną pomyłką Urzędu Miasta. Skarżący podkreśla też, że egzekwowane należności podatkowe uległy przedawnieniu, w związku z czym wnosi o "anulowane tytułów wyrównawczych". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należ, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl przepisu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) podatek od środków transportowych za rok 1997 winien być przez podatnika uregulowany bez wezwania w dwóch ratach do dnia [...] i [...] tegoż roku. Tym samym zobowiązanie podatkowe w w. w. podatku za rok 1997 przedawniło się z końcem 2002r. W myśl przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Za środek egzekucyjny uważać natomiast należy – w myśl art. 1a pkt. 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. Nr 110, poz. 151 ze zm.) – w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, a do takich zaliczyć należy egzekucję mającą na celu wyegzekwowania zaległości podatkowych – m. in. egzekucję z ruchomości, co miało miejsce w sprawie M. S. Zajęcie u niego ruchomości nastąpiło jednak [...]2003r., wobec czego ta czynność egzekucyjna nie miała wpływu na przerwanie biegu przedawnienia zobowiązania w podatku od środków transportowych za rok 1997r., bowiem zobowiązanie to, jak wyżej wskazano, przedawniło się z końcem 2002r. Stwierdzić w tej sytuacji należy, że z mocy prawa tj. przepisu art. 59 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej omawiane zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia i tym samym nie podlegało ono egzekucji. Zaistnienie w sprawie w. w. negatywnej przesłanki prowadzenia egzekucji skutkuje, na podstawie art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obligatoryjne umorzenie egzekucji w przypadku, gdy żądanie umorzenia wniósł m. in. zobowiązany. Sytuacja tak zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem w piśmie z dnia [...]r. – uznanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za skargę na czynności egzekucyjne – skarżący, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 1997 stwierdził, że roszczenia z tego tytułu są bezzasadne. Podkreślić należy, że skoro zgodnie z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane było zastosować się do wymogów określanych w art. 6, 7, 8 i 9 kpa i załatwić sprawę m. in. zgodnie z zasadą praworządności, mając na względzie słuszny interes strony i czuwać nad tym, by skarżący nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa, gdyby w tym ostatnim zakresie uznały, że pismo skarżącego nie jest wystarczająco precyzyjne wobec braku werbalnego stwierdzenia, że wnosi on o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazać także należy na treść przepisu art. 61 § 2 kpa, zgodnie z którym, ze względu na szczególnie ważny interes strony można z urzędu wszcząć postępowanie w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony, co pozwala przyjąć, że organy samorządowe winny mieć na uwadze w każdym przypadku w myśl kpa interes strony. Okoliczności tej w niniejszej sprawie SKO nie wzięło pod uwagę. Konkludując stwierdzić należy, że organ samorządowy w sprawie M. S., zamiast zbadać istotę jego sprawy i kierować się zasadą praworządności, która w szczególności wskazuje na to, że nie można akceptować egzekwowania zobowiązania podatkowego, które wygasło z mocy prawa, bez względu na to, że zobowiązany podatnik nie zawarł w swym piśmie słów "umorzenie postępowania egzekucyjnego", choć logicznie z treści tegoż pisma wynikało, że skarżący kwestionuje zasadność dalszego bytu postępowania egzekucyjnego uznał, że pismo to ma charakter skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości. Z wyżej przytoczonych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno ponownie rozpatrując wniosek skarżącego potraktować go jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe względy na uwadze, uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 i 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/M. Skwierzyńska