I SA/Po 488/97

WyrokWSA w Poznaniu1998-03-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kradzież towaru celnego w miejscu odprawy celnej, gdzie został pozostawiony bez dozoru, może być traktowana jako jego zniszczenie lub przepadek na rzecz Skarbu Państwa w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 38 Prawa celnego, uzasadniający zwolnienie z cła?
Ratio decidendi
Kradzież towaru celnego nie jest równoznaczna ze zniszczeniem lub przepadkiem na rzecz Skarbu Państwa w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 38 Prawa celnego. Przepis ten obejmuje sytuacje, gdy towary uległy zniszczeniu lub przepadkowi w sposób niezależny od woli importera, a nie w wyniku jego zaniedbania w zabezpieczeniu mienia. Ryzyko utraty towaru celnego na skutek kradzieży, wynikające z nienależytego zabezpieczenia, spoczywa na importerze.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł o zwolnienie z należności celnych z uwagi na kradzież samochodu z towarem celnym, który pozostawił bez dozoru na niestrzeżonym parkingu w miejscu odprawy celnej. Organ celny odmówił zwolnienia, a skarżący zaskarżył tę decyzję, powołując się na art. 14 ust. 1 pkt 38 Prawa celnego oraz zarzucając naruszenie art. 7 i 8 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

oddala skargę w przedmiocie wymiaru należności celnych. Problem w sprawie sprowadza się do wykładni art. 14 ust 1 pkt 38 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./w brzmieniu - "Przywóz towarów z zagranicy wolny jest od cła, gdy towary celne przed podjęciem do obrotu na polskim obszarze celnym uległy zniszczeniu lub przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa". Wyłączenia spod cła importowanych towarów określone zostały w art. 14 ust. 1 Prawa celnego w sposób wyczerpujący, tj. bez możliwości dokonywania wykładni rozszerzającej przytoczonych stanów faktycznych na inne, nie opisane w powołanym art. 14 ust. 1 ustawy. Oczywiste jest, że zniszczenie towaru celnego nie jest równoznaczne z kradzieżą. Gdyby ustawodawca chciał objąć art. 14 także kradzież towaru celnego, to niewątpliwie dałby temu wyraz w pkt 32, lub 38 ust. 1 art. 14. Tymczasem w pkt 32 mowa o towarach, które na skutek "siły wyższej" uległy zniszczeniu w stopniu uniemożliwiającym ich używanie w czasie przewozu do miejsca odprawy celnej lub w miejscu odprawy. W niniejszym przypadku, według twierdzeń skarżącego, ukradziono mu samochód w miejscu odprawy celnej, bowiem zostawił towar celny bez dozoru na nie strzeżonym parkingu. Hipoteza tego przepisu obejmuje tylko część stanu faktycznego sprawy, bowiem brak jest koniecznego skutku pozostawienia samochodu bez dozoru w postaci zniszczenia samochodu w stopniu uniemożliwiającym jego używanie. Kradzież samochodu nie ma nic wspólnego z siłą wyższą, na którą skarżący nie miał wpływu. Kradzieże samochodów są tak częste, że bez ich ubezpieczenia pozostawienie pojazdu bez jednoczesnego zapewnienia dozoru może spowodować utratę wozu, bez możliwości uzyskania jakiejkolwiek rekompensaty. Za tego rodzaju straty Skarb Państwa nie odpowiada i nie jest zobowiązany do zaniechania pobierania cła dlatego, że importer poniósł szkodę. Z tych przyczyn powoływanie się przez skarżącego na treść art. 7 Kpa oraz art. 8 Kpa z sugestią ich naruszenia jest oczywiście niezasadne. Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku z dnia 5 grudnia 1991 r. III SA 924/91 /ONSA 1992 Nr 1 poz. 12/, który to wyrok oparty został na wykładni rozszerzającej art. 14 ust. 1 pkt. 38 Prawa celnego i wyraża zamiar uchronienia importerów od ponoszenia kosztów importu zwiększających szkodę spowodowaną kradzieżą towaru celnego. Ryzyko utraty towaru celnego przez nienależyte jego zabezpieczenie przed kradzieżą spoczywa na importerze, z czego każdy importer powinien zdawać sobie sprawę zarówno przed odprawą celną, jak i po jej dokonaniu. Należy podkreślić, że w świetle Małego słownika języka polskiego Stanisława Skorupki Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej, wydanego przez PWN w 1968 r., "kradzieżą" jest działanie przestępcze, potajemne zabranie cudzej własności, natomiast "zniszczeniem" jest zburzenie czegoś, ruina, zagłada, dewastacja. Również w Słowniku języka polskiego pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka PWN, wydanie VIII z 1993 r., przez "kradzież" rozumie się przestępstwo polegające na zabraniu cudzego mienia ruchomego w celu przywłaszczenia, a "zniszczenie" jest to uczynienie rzeczy niezdatnym do użytku, zużycie, unicestwienie, usunięcie, zagłada. Zatem literalna wykładnia przepisu art. 14 ust. 1 pkt 38 prowadzi do odmiennego poglądu, aniżeli wyrażony w wyroku NSA, na który powołuje się skarżący.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło