I SA/Po 489/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Maciej Jaśniewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2010 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi oddala skargę /-/M. Jaśniewicz /-/M. Skwierzyńska /-/W. Zygmont Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 17 § 1 i art. 64c § 1, § 4 § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz.1954 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.), po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego ZC, obciążył wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wobec zobowiązanego w kwocie [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] złożył zażalenie na postanowienie organu I instancji wnosząc o jego uchylenie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że postanowienie organu I instancji spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego, gdyż organ wskazał w zaskarżonym postanowieniu, że postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność, brak majątku, zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., a zatem okoliczności sprawy pozwoliły na zastosowanie przepisu art. 64c § 4 u.p.e.a., t.j. obciążenie kosztami egzekucyjnymi wierzyciela. Organ egzekucyjny wyszczególnił kwoty kosztów egzekucyjnych przypisanych do każdego tytułu wykonawczego z osobna oraz wskazał w wyniku jakich czynności egzekucyjnych koszty te powstały, powołując stosowne przepisy prawa oraz dokumenty stanowiące podstawę do naliczenia tych kosztów. Nadto organ zażaleniowy wskazał, że organ egzekucyjny otrzymując do realizacji tytuły wykonawcze zobligowany jest wszcząć egzekucję administracyjną, a co za tym idzie doręczyć odpis tytułu wykonawczego stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a. stosując jednocześnie inne czynności egzekucyjne, w tym środki egzekucyjne. Powyższe wiąże się nieuchronnie z powstaniem opłat za czynności i wydatków, o których mowa w art. 64 i art. 64b u.p.e.a., które w sytuacji, gdy nie można ich wyegzekwować od zobowiązanego, pokrywa wierzyciel. Organ egzekucyjny miał zatem obowiązek wszcząć egzekucję administracyjną i naliczyć z tego tytułu koszty egzekucyjne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego w nim w mocy postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił, że organ egzekucyjny błędnie zastosował przepis art. 64c § 4 u.p.e.a. W uzasadnieniu powtórzył zarzuty zawarte w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc że organ błędnie zastosował przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 110 § 7 u.p.e.a. Zdaniem strony skarżącej zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziane w art.110 § 7 u.p.e.a., stanowiącym, że w przypadku niewpłacenia zaliczki, o której mowa w § 4, organ egzekucyjny wzywa do jej wpłacenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, a po bezskutecznym upływie tego terminu umarza postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji organ egzekucyjny bezzasadnie wydał postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istotą sporu pomiędzy skarżącym, a organem egzekucyjnym w rozpoznawanej sprawie jest kwestia, czy organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie mógł obciążyć wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie egzekucyjne toczące się wobec ZC zostało umorzone na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. postanowieniem z dnia [...]. Zakończenie postępowania egzekucyjnego stanowiło zatem konsekwencję stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że w postępowaniu tym nie będzie możliwe uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zagadnienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec ZC było poddane równocześnie z rozpatrywaną sprawą ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. zasadą jest, że koszty egzekucyjne związane z postępowaniem egzekucyjnym obciążają zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (por. art. 64c § 2 - § 4). Na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (por. art. 64c § 6). W takiej sytuacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela (por. art. 64 c § 7). Zatem, skoro zaistniała podstawa do zakończenia egzekucji w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a., z uwagi na brak wniosku wierzyciela o egzekucję z nieruchomości, Sąd doszedł do przekonania, że prawidłowe było także obciążenie wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych kosztami postępowania egzekucyjnego. Nadto zauważyć należy, że w treści zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny nie ograniczył się wyłącznie do powołania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale wskazał również na okoliczności, które doprowadziły do stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, do którego można by skierować skuteczną egzekucję. Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa administracyjnego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ W.Zygmont