I SA/Po 49/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska /spr./ WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi I. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej I. F. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K.Pawlicki /-/ S.Zapalska /-/ M.Skwierzyńska Wójt Gminy [...] ostateczną decyzją z dnia [....]. ustalił IF łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2007 w kwocie [...] w tym podatek rolny w kwocie [...] zł, podatek leśny –[...] zł i podatek od nieruchomości – [...] zł. Następnie decyzją z dnia [...]. w.w. organ podatkowy na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 c i § 5 oraz art. 207 Ordynacji podatkowej zmienił z urzędu swoją wcześniejszą decyzję w ten sposób, że ustalił łączne zobowiązanie podatkowe za rok 2007 w kwocie [...] zł. wobec czego do odpisu przypadła podatniczce kwota [...] zł. Z treści decyzji wynika, że w stosunku do decyzji z [...]. uległa zmianie wysokość podatku rolnego od gruntów w związku ze zmianą ich powierzchni [...] ha na [...] ha i to od [...]. oraz podatku od nieruchomości ze [...] zł na [...] zł i to również od [...]. Nie uległa zmianie wysokość podatku leśnego –[...] Zmiany decyzji z [...]. dokonano na podstawie zmiany geodezyjnej nr [...]- aktualizacja użytków rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy powołał się na przepis art. 254 Ordynacji podatkowej przewidujący możliwość zmiany decyzji oraz na art. 6 a ust. 1 – 7 ustawy o podatku rolnym, art. 66 ust.1 – 7 a ustawy o lasach i art. 6 ust. 1 – 7 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę decyzji wymiarowej tj. przesłanki wynikające "informacji złożonej przez podatnika*/ informacji pozyskiwanych przez organ podatkowy*/. Decyzję tę IF otrzymała [...]., a w dniu [...]. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie wnosząc "o uchylenie decyzji nakazu płatniczego Wójta Gminy [...] z [...]." W uzasadnieniu podatniczka wskazuje, że "nie jest właścicielką księgi wieczystej nr [...] ani wypisu z rejestru gruntów [...] obszar ha [...] i powołuje się na wcześniejsze ( z [...] i [...].) wyroki NSA OZ w Poznaniu sygn. SA/Po [...] i II SA/Po [...]. Uważa ona, że jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha objętego księgą wieczystą nr [...] (dawniej [...]) i nadto podaje, że w [...]. wniosła do Starostwa Powiatowego wniosek o sprostowanie zapisu w ewidencji gruntów . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" w związku z art. 63 § 1 i art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania IF, uchyliło zaskarżoną decyzję i zmieniło nakaz płatniczy Wójta Gminy [...] z [...] r. w ten sposób, że obniżyło wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z kwoty [...] zł na [...] zł tj. o [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w związku ze zmianą klasyfikacji gruntów działki zakwalifikowane jako drogi i sady przed [...]. tj. przed zawiadomieniem Starostwa Powiatowego stały się gruntami ornymi. W związku z tym podatek rolny od gruntów o powierzchni [...] ha wynosi [...] zł, podatek leśny – [...] zł, a podatek od nieruchomości [...] zł. tj. razem [...] zł, po zaokrągleniu [...] zł. Decyzję tę IF zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. W treści skargi w. w powołuje się na okoliczności przytoczone w odwołaniu przede wszystkim kwestionując przyjętą w zaskarżonej decyzji powierzchnię gruntów [...]ha, skoro jak twierdzi posiada gospodarstwo o powierzchni [...] ha składające się z trzech działek (nr [...], [...] i [...]) co wynika z zapisu w księdze wieczystej nr [...] (dawniej [...]). Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl postanowień przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem wydanych przez jej organy rozstrzygnięć. Zakres tej kontroli obejmuje zarówno zgodność z prawem materialnym jak i z prawem regulującym postępowanie. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p. p. s. a.), lecz rozstrzyga w granicach danej sprawy, kierując się zasadą legalizmu i niepogarszania sytuacji skarżącego. W rozpatrywanej sprawie niesporny między stronami jest fakt ostateczności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]. ustalającej IF łączne zobowiązanie podatkowe za rok [...]. w kwocie [...] zł. Następnie Starosta [...] zawiadomieniem z dnia [...]. powiadomił w. w. organ podatkowy o zmianach z urzędu w ewidencji gruntów i budynków należących do IF, z którego wynika, że jest ona właścicielem gruntów ornych oznaczonych w kw [...] o powierzchni [...] ha (k. 4 akt podatkowych), a w związku z dokonaną zmianą powierzchnia sadów [...] ha oraz dróg [...] ha powiększyła obszar gruntów rolnych. Z zestawienia powierzchni użytkowych dołączonego do w. w. zawiadomienia (k.3) wynika natomiast, że zarówno przed zmianą jak i po zmianie powierzchnia gruntów należących do skarżącej wynosiła [...] ha, co pozostaje w sprzeczności z zawiadomieniem o zmianie, w którym powierzchnia ta wynosi [...] ha. Rozbieżności te nie zostały wyjaśnione przez organ podatkowy tym bardziej, że w decyzji z [...]. przyjął on, iż skarżąca posiada grunty podlegające podatkowi rolnemu o powierzchni [...] ha, a po zmianie od [...]. – [...] ha. W związku z tym faktycznie nie wiadomo jaka powierzchnia gruntów stanowi powierzchnię podlegającą opodatkowaniu podatkiem rolnym. Zauważyć należy, że zgodnie z postanowieniami ustaw o podatku rolnym, podatku leśnym i o podatkach i opłatach lokalnych podstawę ustalenia tych podatków stanowi powierzchnia gruntów przyjęta w ewidencji gruntów (art. 21 ustawy z 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027). Skoro jednak powierzchnia ta, która nie zmieniła się co do ogólnego obszaru gospodarstwa rolnego skarżącej, a jedynie co do poszczególnych typów gruntów i budzi wątpliwości, w świetle stanowiska skarżącej oraz w odniesieniu do zapisów ewidencji gruntów wobec niespójnej treści zawiadomienia o zmianie w tej ewidencji (k. 4 i 3 akt podatkowych) wskazane było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. Nadmienić należy, że ewidencja gruntów stanowi dokument urzędowy lecz zgodnie z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej fakt ten nie wyklucza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Dodatkowo stwierdzić należy, że organ podatkowy nie odniósł się do treści decyzji – nakazów zapłaty za lata poprzednie w zakresie powierzchni ogólnej gospodarstwa IF i poszczególnych użytków. Od decyzji I instancji z dnia [...]. zmieniającej na korzyść strony wysokość zobowiązania podatkowego o [...] zł, wydanej trybie art. 254 Ordynacji podatkowej, mimo, iż tej podstawy prawnej organ I instancji nie powołał w sentencji swej decyzji, czego organ odwoławczy nie dostrzegł, IF wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując je po 16 miesiącach uchyliło zaskarżoną decyzję tj. wydaną w dniu [...]. i zmieniło jak należy sądzić w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej, ostateczną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...]. przy czym zarówno wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego jak i kwoty odpisu różnią się o [...] zł od tych kwot podanych w decyzji z [...]. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji w obu wydanych przez siebie decyzjach wadliwie zaokrąglił kwoty zobowiązania podatkowego zamiast [...] zł zaokrąglić do [...] zł zaokrąglił "w górę" do [...], a w drugiej decyzji [...] zł zaokrąglił do [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło jednak wspomniane wyżej rozbieżności co do powierzchni gruntów stanowiących podstawę opodatkowania i nie odniosło się tym samym do argumentów odwołania. Nieustalenie w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy pozostaje w sprzeczności z wymogami jakie odnosi do decyzji przepis art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się też do zasadności i podstawy prawnej uchylenia decyzji I instancji z [...]. Ponadto Sąd zauważa, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zastosowało w sprawie postanowień przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej, ograniczając tym samym prawa strony, zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięto wyjaśnienie jakie okoliczności, poza błędnym zaokrągleniem kwoty łącznego zobowiązania podatkowego, skutkowały – zgodnie z art. 254 Ordynacji podatkowej – uchylenie decyzji z [...]., a nie zmianę zaskarżonej odwołaniem decyzji z [...]. Wskazać także należy, że w. w. organ, jak się wydaje, przyjął za zasadę swego postępowania, co wynika także m. in. ze spraw I SA/Po [...], I SA/Po [...], I SA/Po [...], I SA/Po [...], całkowite lekceważenie postanowień przepisu art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, obligującego organ odwoławczy do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy (bądź 3 miesięcy w przypadku wniosku o przeprowadzenie rozprawy co niewystępuje w sprawie). Załatwienie tak nieskomplikowanej sprawy przez 16 miesięcy i to bez zachowania wymogów art. 140 Ordynacji podatkowej tj. bez zawiadomienia strony o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu wydania decyzji, w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnego postępowania wyjaśniającego uznać należy za rażące lekceważenie zarówno praw strony jak i obowiązków pracowniczych członków Kolegium i przepisów Ordynacji podatkowej. Konkludując organ odwoławczy opieszałością swego postępowania naruszył takie przepisy art. 120 i art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej. W toku ponownego rozpatrywania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno uwzględnić konieczność przestrzegania wymogów art. 120, 122, 187 § 1, 210 § 1 i § 4, a także art. 139 § 3 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej i odnieść się zarówno do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego jak i zasadności zastosowania art. 254 Ordynacji podatkowej. Z wyżej przytoczonych względów skoro zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom w. w. Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia ocenę jej merytorycznej prawidłowości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ K. Pawlicki /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska