I SA/Po 490/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-07-29

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Zwolnienie od kosztów sądowych jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Skarżący ZS złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu podał, że jest osobą schorowaną, utrzymuje się z pracy dorywczej, ma zaległości w opłatach, a na utrzymaniu ma synów. Nie posiada majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. ZS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla życia i zdrowia. Nie może też liczyć na pomoc osób trzecich. Nie posiada żadnych ruchomości, które mógłby zbyć. Aktualnie nie otrzymuje renty, czeka na orzeczenie ZUS. Utrzymuje się z pracy dorywczej. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synami. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mieszka w mieszkaniu komunalnym. Synowie również nie posiadają majątku. Skarżący z tytułu prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości [...], syn otrzymuje rentę w wysokości [...]. Starszy syn pozostaje bez pracy. Wnioskodawca podał, że jest zadłużony w opłatach za mieszkanie w wysokości ok. [...], za gaz w wysokości ok. [...] i za energię elektryczną w wysokości ok. [...]. Skarżący podał, że jest osobą schorowaną, po zawale serca. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji ZS wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest bowiem osobą schorowaną, oczekuje na decyzję organu rentowego, utrzymuje się z pracy dorywczej, ma zaległości w opłatach za mieszkanie, gaz i energię elektryczną, ma na utrzymaniu synów, przy czym starszy syn pozostaje bez pracy, młodszy natomiast studiuje. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło