I SA/Po 491/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia 2012 r. postanawia przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 czerwca 2017 r. odrzucił skargę J. M. na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Powodem odrzucenia skargi było nieusunięcie przez skarżącego, na wezwanie Sądu, braku formalnego skargi w postaci nie podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Odpis powyższego postanowienia został skutecznie doręczony skarżącemu, za pośrednictwem osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, w dniu 26 czerwca 2017 r. (druk zpo, k. 26 akt sąd.). Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2017 r. (data nadania 30 czerwca 2017 r. - koperta, k. 68 akt sąd.) skarżący wystąpił do Sądu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W argumentacji wniosku strona podniosła, że nieodebranie przesyłki sądowej, w której znajdowało się wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, nastąpiło bez jej winy. Skarżący stwierdził, że w ogóle nie wiedział o próbie doręczenia takiej przesyłki, albowiem przeszedł udar mózgu i od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza sądowego. Uzupełniając brak formalny skargi wnioskodawca podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł. Ponadto skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie postępowania sądowego. Do wniosku załączył historię choroby, zwolnienia lekarskie i zaświadczenia wystawione przez lekarza sądowego o niezdolności do stawienia się przez Sądem Rejonowym w [...] w sprawie o sygn. akt [...], na łączny okres od 14 grudnia 2016 r. do 25 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów jasno wynika, że przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od trzech przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od dokonania czynności, której nie dokonano w terminie, po trzecie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu należy zachować pewien kompromis polegający na tym, by z jednej strony mieć na uwadze obiektywny miernik staranności, której można i trzeba wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, z drugiej zaś strony, powstrzymanie się od nadmiaru formalizmu, by z tego powodu nie zamknąć stronie prawa do sądu. Rozpoznając przedmiotowy wniosek w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżący spełnił warunek formalny, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Korespondencja zawierająca postanowienie o odrzuceniu skargi została doręczona skarżącemu za pośrednictwem osoby uprawnionej do odbioru przesyłek, w dniu 26 czerwca 2017 r. (druk zpo, k. 38 akt sąd.), a zatem, należy przyjąć, że w tym dniu skarżący dowiedział się o nieuzupełnieniu braków formalnych skargi, które stanowiły podstawę do jej odrzucenia. Składając natomiast w dniu 30 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego, koperta, k. 68 akt sąd.), wniosek o przywrócenie terminu skarżący dochował ustawowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Niewątpliwie skarżący spełnili również warunek, o którym mowa w art. 87 § 4 P.p.s.a., albowiem we wniosku o przywrócenie terminu usunął brak formalny skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia - [...] zł. Analizując główną, merytoryczną przesłankę przywrócenia terminu - brak winy skarżącego, Sąd uznał, że również i ta przesłanka została w realiach badanej sprawy spełniona. Sąd zaznacza, że norma zawarta w art. 87 § 2 P.p.s.a. wskazuje na obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, a nie na ich udowodnieniu. Wystarczy zatem wykazanie wysokiego stopnia prawdopodobieństwa. Choć instytucja przywrócenia terminu jest wyjątkiem od zasady przestrzegania terminów, nadmierny formalizm w jej stosowaniu byłby sprzeczny z konstytucyjnymi gwarancjami zapewnienia realnego dostępu do Sądu. Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu zasługuje na uwzględnienie. W szczególności Sąd stwierdza, że za przywróceniem terminu do usunięcia braków formalnych skargi przemawiają zaświadczenia lekarskie wystawione przez lekarza sądowego wskazujące na brak możliwości stawienia się skarżącego w Sądzie Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...], na łączny okres od 14 grudnia 2016 r. do 25 lipca 2017 r. (k. 63 - k. 67 akt sąd.). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi, co przemawia za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc się do wniosku skarżącego o wstrzymanie postępowania Sąd, działając na podstawie art. 6 P.p.s.a., poucza skarżącego, że zgodnie z art. 125 § 1 P.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 2) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej; 3) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu; 4) w razie śmierci pełnomocnika, chyba że strona działa przed sądem osobiście. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu Sąd nie może zawiesić postępowania z innych przyczyn. Tym samym należy stwierdzić, że choroba strony postępowania nie jest przyczyną uprawniającą Sąd do "wstrzymania" postępowania. Abstrahując od powyższego Sąd, dostrzegając sytuację zdrowotną skarżącego i mogące wyniknąć z tego faktu trudności związane z jego udziałem w postępowaniu, informuje, że na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., strona postępowania ma prawo złożyć (na urzędowym formularzu) wniosek o przyznanie prawa pomocy, który swym zakresem może obejmować m.in. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.