I SA/Po 493/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-12-15
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Walentyna Długaszewska, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny jest zobowiązany do udowodnienia preferencyjnego pochodzenia towaru z Unii Europejskiej, jeśli strona skarżąca wnioskuje o zastosowanie obniżonych stawek celnych, a weryfikacja przez zagraniczne władze celne nie potwierdziła tego pochodzenia?Ratio decidendi
Organ celny nie jest zobowiązany do udowadniania preferencyjnego pochodzenia towaru z Unii Europejskiej, gdy strona skarżąca wnioskuje o zastosowanie obniżonych stawek celnych. Ciężar wykazania, że towar spełnia warunek pochodzenia z UE, spoczywa na wnioskującym. Wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez zagraniczne władze celne, nawet negatywne, stanowią wiążący dowód dla organów celnych kraju importu i uniemożliwiają zastosowanie obniżonej stawki celnej, jeśli dokumenty ją poświadczające okazały się nieprawdziwe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która uznała za nieprawidłowe zgłoszenia celne dotyczące importowanej odzieży używanej w części dotyczącej zastosowanych preferencji, stawek celnych i obliczenia kwoty długu celnego. Organ celny oparł się na wynikach weryfikacji przeprowadzonych przez zagraniczne władze celne, które nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia towarów z Unii Europejskiej. Strona skarżąca kwestionowała te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zawiadomienia o postępowaniu weryfikacyjnym i umożliwienia jej udziału.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant ref.staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi W.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymiaru cła o d d a l a s k a r g ę. /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek /-/M. Kwiecińska
Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie m.in. przepisów art.13, art. 19 § 1, art. 20 § 1, art. 65 § 4 pkt. 2 lit. b i c, art. 83, art. 85 § 1, art. 209, art. 231 § 1 pkt. 1, art. 262 i art. 266 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. nr 75 z 2001 r. poz. 802 z późn. zm.) i art. 16 ust. 1 lit. b, art. 21 ust. 1 lit. b i art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli dnia 24.06.1997 r. (zał. do Dz. U. nr 104 z 1997 r. poz. 662 z późn. zm.) oraz § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego udokumentowania świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130 z 1997 r. poz. 851 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 158 z 1998 r. poz. 1036 z późn. zm.) - uznał za nieprawidłowe poniższe zgłoszenia celne SAD OBR nr:
- [...] z dnia [...] r.
- [...] z dnia [...] r.
- [...] z dnia [...] r.
- [...] z dnia [...] r.
- [...] z dnia [...] r.
- [...] z dnia [...] r.
- [...] z dnia [...] r.
w części dotyczącej zastosowanych preferencji, stawek celnych i obliczenia kwoty wynikającej z długu celnego. Ponadto organ celny I instancji określił kwoty długu celnego do poszczególnych zgłoszeń celnych w oparciu o autonomiczne stawki celne. Decyzja była przy tym skierowana do Przedsiębiorstwa "A" W.P. w M..
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Dyrektor Urzędu Celnego przyjął wskazane zgłoszenia celne SAD powodując objecie towarów (odzież używaną sortowaną ) wnioskowaną procedurą dopuszczenia do obrotu, natomiast kwoty długu celnego zostały określone w oparciu o obniżone stawki celne przewidziane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.12.1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Obowiązujące w okresie dokonywania zgłoszeń celnych postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:
- towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu
nr 4 Układu Europejskiego,
- pochodzenie zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem
przewozowym EUR. 1 lub deklaracją na fakturze,
- został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.
Natomiast art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowi o weryfikacji dowodów pochodzenia. Dodatkowa weryfikacja jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzonych produktów lub wypełnienia innych wymogów niniejszego Protokołu.
W przedmiotowej sprawie w wyniku weryfikacji deklaracji eksportera sporządzonych na fakturach załączonych do zgłoszeń celnych ( nr wskazano w decyzji ) b. władze celne nie potwierdziły preferencyjnego pochodzenia towarów w nich ujętych, w związku z czym wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności istniejące w dniu objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Wyniki weryfikacji przeprowadzonej w trybie przewidzianym umową międzynarodową są wiążące dla organów celnych kraju importu, zaś negatywny wynik weryfikacji uniemożliwia zastosowanie stawki obniżonej, która uprzednio została zastosowana w oparciu o dokument poświadczający nieprawdę.
Ujawnione okoliczności stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania celnego w sprawie uznania przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Zdaniem organu celnego preferencyjne pochodzenie zgłoszonego towaru nie zostało udokumentowane świadectwami pochodzenia, natomiast b. władze celne również nie potwierdziły jego preferencyjnego pochodzenia.
Przedsiębiorstwo "A" W. P. odwołało się od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie przepisów art. 121, 122, 123 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 64 § 1, 2, 3 i art. 65 oraz art. 70 Kodeksu celnego.
Odwołujący się zakwestionował ustalenia organu celnego I instancji oraz jego stanowisko podnosząc, że wszczynając postępowanie weryfikacyjne w przedmiotowej sprawie organ ten winien go o tym zawiadomić, a nadto umożliwić mu uczestnictwo w tej istotnej czynności procesowej. Ponadto zdaniem odwołującego się wynik weryfikacji b. władz celnych jest nieprecyzyjny, bowiem nie stwierdziły one, że towary te nie posiadają niepreferencyjnego pochodzenia.
Dyrektor Izby Celnej, decyzją nr [...] z dnia [...] r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne Dyrektora Urzędu Celnego, podkreślając, że organ celny wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu nie naruszył wskazanych przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
W skardze do Sądu Administracyjnego W. P. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 121, 122, 123 § 1 Ordynacji podatkowej oraz przepisów art. 64, 65, 70 Kodeksu celnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Jak to wynika z niespornych okoliczności niniejszej sprawy skarżący zgłosił ( 7 zgłoszeniami celnymi wskazanymi w zaskarżonej decyzji ) do procedury obrotu na polskim obszarze celnym importowany z B. towar w postaci odzieży używanej sortowanej, załączając do tych zgłoszeń stosowne faktury z zamieszczonymi na nich deklaracjami eksportera o pochodzeniu wymienionych w nich towarów z Unii Europejskiej, co byłoby podstawą zastosowania obniżonych stawek celnych.
Z mocy art. 65 § 4 pkt. 1 i 2 Kodeksu celnego, po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe bądź - uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części - rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego ( lit. a ) lub określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego.
W myśl zaś art. 83 § 1 tej ustawy, organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego.
Mając powyższe na uwadze, organ celny z urzędu wszczął postępowanie w sprawie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Postępowanie celne weryfikacyjne prowadzono w oparciu o art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego, stanowiącego, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu ( ust.1 ). Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. W tym celu mają prawo żądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą ( ust. 2 ).
Jak zatem wynika z treści powołanych przepisów organ celny był uprawniony do przeprowadzenia weryfikacji dowodów pochodzenia przedmiotowego towaru, posługując się stosownymi działaniami b. organów celnych i wynikami tych działań. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie chodzi o potwierdzenie preferencyjnego pochodzenia tych towarów z Unii Europejskiej co jest warunkiem zastosowania wobec nich obniżonej stawki celnej. Podnieść zatem należy i to, że skarżący, jako wnioskujący o zastosowanie wobec sprowadzonego przez niego towaru obniżonych preferencyjnych stawek celnych, winien wykazać, że towar ten spełnia warunek pochodzenia z Unii Europejskiej. Organy celne nie miały zatem obowiązku wykazać właściwego pochodzenia tego towaru, bowiem działania te wychodzą poza przedmiot rozstrzygania w niniejszej sprawie. Nie jest zatem słuszny zarzut skarżącego, że organy celne nie wyjaśniły wszystkich okoliczności niniejszej sprawy i nie ustaliły skąd pochodzi ta odzież, ponieważ faktycznie nie miały one takiego obowiązku.
Nie można również podzielić zarzutu skarżącego co do braku jego udziału w czynnościach kontrolnych, jak też braku jego zawiadomienia o tych czynnościach, skoro stroną kontrolowaną był eksporter b., który dokonywał stosownych adnotacji na wystawionych przez siebie fakturach. Organ celny wykorzystał jedynie wyniki weryfikacji władz celnych b. jako dowód w swoim postępowaniu, oceniając go zgodnie z regułami dowodowymi zawartymi w przepisach Ordynacji podatkowej.
Z tego względu nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia przez organy celne zasad postępowania określonych w przepisach art. 121, 122 i 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Również niezasadne są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu celnego.
Mając powyższe na uwadze i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało orzec - w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270) - jak w sentencji wyroku.
/-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek /-/M. Kwiecińska
KS D
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło