I SA/Po 493/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]; 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...]. ZP pismem z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Wobec tego skarżący Z P wniósł sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie opłacić wpisu sądowego w sprawie ponieważ nie dysponuje środkami pieniężnymi. Od [...] prowadzone było postępowanie egzekucyjne na rzecz Urzędu Skarbowego. Wszelki majątek wnioskodawcy został zajęty i zlicytowany. Obecnie skarżący utrzymuje się ze skromnej pensji oraz prowadzi działalność gospodarczą w bardzo ograniczonym zakresie. Średnie miesięczne wynagrodzenie i dochód wnioskodawcy w [...] wynosi [...], czyli [...]. Pomimo zlicytowania całego majątku skarżący posiada w dalszym ciągu zadłużenie w stosunku do organów skarbowych na kwotę około [...]. Z P nie jest w stanie opłacić wpisu sądowego bez uszczerbku na zdrowiu. Równolegle do niniejszej sprawy wnioskodawca jest zobowiązany do opłacenia [...] analogicznych spraw toczących się przed WSA. Oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący oświadczył, że od [...] jest w trakcie sprawy rozwodowej i ponosi koszty związane z postępowaniami sądowymi w Z, P, W. Płaci alimenty na córkę w wysokości [...] miesięcznie. Oświadczył, że dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...], natomiast z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej [...]. Zatem łączny dochód brutto skarżącego wynosi [...]. W odpowiedzi za wezwanie z dnia [...] Z P pismem z dnia [...] wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym czynsz za mieszkanie [...], woda i ścieki [....], ogrzewanie [...], energia elektryczna [...], wywóz śmieci [...], koszty wyżywienia [...], alimenty na córkę [...], opłaty na leczenie i zakup lekarstw [...]. Podał, że nie zaciągnął i nie spłaca żadnych kredytów, natomiast alimenty na córkę płaci dobrowolnie, bowiem wyrok w tej sprawie jeszcze nie zapadł. Skarżący oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że w [...] uzyskał dodatkowe wynagrodzenie z wykonywanej osobiście umowy o dzieło i dochód z tego tytułu wyniósł [...]. W [...] skarżący z tego tytułu nie uzyskał żadnego dochodu, nie otrzymał zasiłków oraz nie wykonywał żadnych prac sezonowych. Skarżący oświadczył, że mieszkanie, w którym mieszka należy do jego matki, przy czym nie mieszka z matką. Mieszkanie znajduje się w starej kamienicy, składa się z jednego pokoju, kuchni i łazienki, jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], zaświadczenie o zarobkach, wyciągi z rachunku bankowego, kserokopię pierwszej strony odpowiedzi na pozew. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od wpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w kwocie około [...], ponadto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w kwocie [...]. Zatem łączny dochód brutto skarżącego wynosi [...]. Wnioskodawca nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec córki i z tego tytułu przekazuje na jej miesięczne utrzymanie kwotę [...]. Na uwagę skarżącego zasługuje fakt, że dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu powinien znaleźć pokrycie w swych dochodach przez ograniczenie innych wydatków. Jak już wyżej wskazano prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżącego, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zatem redukcja wysokości wpisu od kwoty [....] do kwoty [...]ł stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji gdyby skarżący nie był w stanie ich ponieść będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Na uwagę wnioskodawcy zasługuje fakt, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę okoliczność, iż wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] spraw, w których wpis wynosi po [...] od skargi, a zatem łącznie [...]. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek