I SA/Po 497/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-08-08
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pobyt podatników za granicą w okresie przedświątecznym, w celu spędzenia świąt z chorą matką, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, jeśli termin ten upłynął bez ich wiedzy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobyt podatników za granicą w celu spędzenia świąt z matką, nawet jeśli chorowała, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podatnicy mieli wiedzę o toczącym się postępowaniu i zbliżającym się terminie jego zakończenia, a ich wyjazd był dobrowolną decyzją, a nie nagłą i nieprzewidywalną przeszkodą uniemożliwiającą dochowanie terminu. Brak należytej staranności w dbałości o własne interesy wyklucza możliwość przywrócenia terminu.Stan faktyczny
Podatnicy S. i S. M. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej im zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazali pobyt za granicą (Niemcy) w okresie od listopada 2011 r. do stycznia 2012 r., podczas którego dowiedzieli się o decyzji. Organ podatkowy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że podatnicy nie dołożyli należytej staranności i że wskazana przyczyna nie była nagła ani nieprzewidywalna. Podatnicy wnieśli skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi S. i S. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Postanowieniem z dnia (...) marca 2012r. nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w P. na podstawie art. 216 § 1, art. 162 § 1 i § 2 i art. 163 § 2 oraz art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 199r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm. zwanej dalej O.p.)odmówił S. i S. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) listopada 2011r. nr (...) w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. w kwocie (...) zł.
W uzasadnieniu postanowienia Organ wskazał, iż decyzją z dnia (...) listopada 2011r. numer (...) Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w P. określił S. i S. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Orzeczenie niniejsze, zawierające prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania, zostało doręczone w trybie art. 150 § 2 O.p. (doręczenie zastępcze) dnia (...) grudnia 2011r.
Pismem z dnia (...) stycznia 2012r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu (...) stycznia 2012r., S. i S. M. wnieśli o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji numer (...). We wniosku wskazali, że decyzja została doręczona w trybie zastępczym, a Podatnicy o jej ustaleniach dowiedzieli się w dniu (...) stycznia 2012r. Jako przyczynę niemożności odebrania decyzji wskazali, że w okresie od (...) listopada 2011r. do (...) stycznia 2011r. przebywali za granicą na terenie Niemiec. W związku z czym nie było możliwe podjęcie korespondencji z organu podatkowego. Wniosek ten został uzupełniony pismem pełnomocnika z dnia (...) stycznia 2012r., w którym podniesiono, że przyczyną niemożności odebrania decyzji był fakt przebywania na terenie Niemiec, na którą to okoliczność przedłożono oświadczenie S. i S. a M. oraz M. S., u której przebywali. Kolejnym pismem z dnia (...) marca 2012r. pełnomocnik przedłożył tłumaczenie dokumentów z języka niemieckiego oraz wyjaśnienie S. M. na okoliczność pobytu poza granicami kraju oraz konieczność opieki nad chorą matką.
W ocenie organu S. i S. M. nie dołożyli należytej staranności w dbałości o własne interesy. Wskazana przyczyna uchybienia terminu nie może być uznana za sytuację nagłą, nieprzewidywalną, a zatem za taką przeszkodę w terminowym dopełnieniu określonej czynności procesowej, której Strona nie mogła przewidzieć. W dacie wyjazdu Strona miała wiedzę o toczącym się postępowaniu, w którym zresztą aktywnie uczestniczyła. Ponadto w dniu (...) listopada 2011r. powiadomiona została pismami Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. o możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, jak i o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Postępowanie dotyczyło zobowiązania za 2005r., a zatem Strona wiedziała, że zobowiązanie podatkowe za ten rok przedawnia się z końcem 2011r. W świetle powyższego zdaniem organu nie znajdują potwierdzenia zawarte w piśmie z dnia (...) stycznia 2012r. wywody, że Strona nie miała świadomości zakończenia postępowania i zamiaru wydania decyzji przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. Bez znaczenia są zarzuty Strony dotyczące niepoinformowania o wydaniu decyzji, wydając bowiem decyzję organ podatkowy nie ma obowiązku telefonicznego powiadamiania podatników o fakcie rozpoznania sprawy.
Z uwagi na powyższe bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje także wywód, że Strona oczekiwała na rozpatrzenie zastrzeżeń zawartych w piśmie z dnia (...) października 2011r. Odnosząc się do niego organ podniósł, że stoi on w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem. Rozpatrując bowiem zastrzeżenia Strony zawarte w piśmie z dnia (...) października 2011r. co do braku dowodów dokumentujących poniesienie wydatków, zrealizowany został przez organ podatkowy wniosek dowodowy zawarty w tym piśmie, a dotyczący przeprowadzenia dowodu z przesłuchania S. a M. a na okoliczność ponoszonych wydatków. Stąd za niezgodne z materiałem dowodowym należy uznać sugestie dotyczące nierozpoznania zastrzeżeń zawartych w piśmie z dnia (...) października 2011r.
Załączone do wniosku dokumenty w języku niemieckim oraz ich tłumaczenia dotyczące korzystania z pomocy szpitalnej przez M. S. nie dotyczą Podatników, a zatem nie świadczą o niemożności złożenia przez Nich odwołania. Analizując przedłożone dokumenty stwierdzić należy, że dokument z dnia (...) grudnia 2011r., stanowi jedynie potwierdzenie uiszczenia kwartalnej opłaty w wysokości (...) euro za korzystanie ze świadczeń służby zdrowia, wystawiony na rzecz M. S. przez poradnię "A". Drugi dokument został wystawiony dnia (...) stycznia 2012r. przez "A", a zatem po zakończeniu pobytu Podatników na terenie Niemiec, i dotyczył zgłoszenia się M. S. do szpitala z powodu bólu i duszności. W zaleceniach wskazano opiekę lekarza domowego oraz stwierdzono, że nie zachodzi konieczność przyjęcia na oddział. Dokumenty te nie uprawdopodobniają uchybienia terminu bez winy S. i S. a M. , gdyż nie dotyczą one Podatników a zatem w żaden sposób nie dowodzą że stanowiły przeszkodę nie do przezwyciężenia w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, nie wskazują także by funkcjonowanie Podatników było w jakikolwiek sposób utrudnione. Stąd nie mogą one zostać uznane za przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności postępowania w ustawowym terminie. Organ wskazuje także, że dokument wniesienia w dniu (...) grudnia 2011r. opłaty kwartalnej za leczenie nie uprawdopodabnia konieczności pozostania na terenie Niemiec. Podkreślenia wymaga także, że wniesienie opłaty za leczenie i wizyta w szpitalu, o której wspomina wnoszący wniosek miały miejsce w dniu (...) grudnia 2011r., a termin do złożenia odwołania rozpoczynał się (...) grudnia 2011r. i upływał (...) grudnia 2011r. Podobnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność skorzystania z pomocy szpitalnej przez M. S. w dniu (...) stycznia 2012r., bowiem miała ona miejsce po wyjeździe Podatników z Niemiec. Natomiast fakt długotrwałej choroby serca matki nie stanowi okoliczności świadczącej o niemożności złożenia odwołań przez S. i S. a M.
Z wyjaśnień złożonych przez małżonków S. i S. M. wynika, że Podatnicy sami zadecydowali o pobycie poza granicami kraju przez okres od (...) listopada 2011r. do (...) stycznia 2011r. bowiem był to okres przedświąteczny i chcieli spędzić Święta oraz Nowy Rok razem z matką. Powyższe wskazuje, że Podatnicy sami dobrowolnie podjęli decyzję o rezygnacji z uczestnictwa w postępowaniu oraz prawa wniesienia odwołania. Świadczy również o tym, że nie istniały przeszkody, których Strona nie mogłaby przezwyciężyć by dotrzymać terminu do dokonania czynności procesowej.
W tej sytuacji zasadne jest stwierdzenie, że S. i S. M. dysponując wiedzą zarówno o toczącym się postępowaniu jak i zbliżającym się jego zakończeniu, rezygnując z uczestnictwa w postępowaniu i decydując się na długi pobyt poza miejscem zamieszkania, nie wykazali należytej staranności w dbałości o własne interesy.
Pełnomocnik S. i S. M. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik Skarżących zarzucił postanowieniu naruszenie:
1. art. 162 § 1 O.p. przez to, że organ odrzucił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji;
2. art. 162 § 2 O.p. przez błędne ustalenie, że odwołanie od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. z dnia (...) listopada 2011r. nr (...) zostało wniesione dopiero w dniu (...) stycznia 2012r. podczas, gdy odwołanie zostało złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu (...) stycznia 2012r.
3. Naruszenie przepisu art. 181 w zw. z art. 180 § 1 O.p. poprzez błędną ocenę przedłożonego dowodu, a w ten sposób nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy.
4. Naruszenie przepisu art. 210 § 1, pkt 6 i § 4 O.p. poprzez wadliwe, lub niepełne wskazanie uzasadnienia faktycznego i prawnego.
5. Naruszenie przepisu art. 210 § 1, pkt 3 O.p. z którego treści wynika, że decyzja organu podatkowego ma zawierać oznaczenie strony. Oznaczenie to nie powinno być ukryte w treści aktu administracyjnego, a podatnik nie powinien poszukiwać do kogo organ adresuje swoje rozstrzygnięcie.
6. Niewłaściwe zastosowanie normy wyrażonej w art. 18 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) - dalej konstytucja, poprzez założenie, iż ochrona wartości jaką jest rodzina jest mniej ważna niż inne wartości.
7. Naruszenie zasady państwa prawnego zawartej w art. 2 konstytucji, który stanowi, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej w ten sposób, że podatnik chroniąc wartości, do których odnosi się art. 18 konstytucji.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżących podniósł, iż Skarżący uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Zdaniem pełnomocnika Skarżących przemawia za tym, to iż uprawdopodabniając przyczynę niemożności odebrania pisma Skarżący wskazali, że w okresie od (...) listopada 2011r. do (...) stycznia 2011r. przebywali za granicą na terenie Niemiec. W związku z tym nie było możliwe podjęcie korespondencji z organu podatkowego. Na tę okoliczność przedłożyli oświadczenie własne, oraz matki Skarżącej, u której w tym okresie przebywali (S. M. ciągle, S. M. z wyjątkiem okresu wykonywania pracy w ramach polecenia wyjazdu służbowego), a także dokumentację medyczną dotyczącą zdarzenia mającego miejsce w czasie jej pobytu za granicą. Okoliczność dotycząca stanu zdrowia matki Skarżącej spowodowała konieczność przedłużenia pobytu na terenie Niemiec w celu sprawowania opieki nad chorą, ale jednocześnie okres przebywania za granicą przez Skarżących był na tyle krótki, że nie spowodował konieczności ustanawiania szczególnych zasad dotyczących prowadzenia spraw pod nieobecność podatnika.
Do czasu uzyskania informacji o wydaniu decyzji w sprawie podatkowej Skarżący nie mieli wiedzy i świadomości o stanie sprawy oraz o tym, że organ podatkowy zakończył postępowanie i wydał już decyzję w sprawie opodatkowania przychodów za 2005r. Skarżący nie wiedzieli o zakończeniu postępowania prowadzonego przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. w sprawie, gdyż jak wynika z przedstawionych informacji przebywali w tym czasie za granicą nie mogli zatem decyzji odebrać i zapoznać się z jej treścią.
Przepis art. 147 w § 1 stanowi, iż w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Ponieważ okres pobytu za granicą w tym przypadku nie przekraczał 2 miesięcy, nie wystąpiła potrzeba ustanawiania pełnomocnika do spraw doręczeń.
Pełnomocnik skarżących podniósł, że organ podatkowy w czasie trwania postępowania wielokrotnie i z własnej inicjatywy kontaktował się ze Skarżąca i jej mężem telefonicznie, w tym na telefony mobilne. Ponieważ pismem z dnia (...) października 2011r. do organu podatkowego zostały zgłoszone zastrzeżenia do materiału dowodowego Skarżąca spodziewała się, że najpierw organ ustosunkuje się do tych zastrzeżeń, a dopiero potem rozstrzygnie sprawę decyzją.
Skarżący podnoszą, że ustalenia organu podatkowego są niepełne, nie zostały przeprowadzone dowody, których przeprowadzenia się domagali w piśmie z dnia (...) października 2011r., w konsekwencji wadliwie został ustalony stan faktyczny sprawy, a to spowodowało, że zastosowana została norma prawna nieodpowładająca rzeczywistemu stanowi faktycznemu.
Naruszenie normy wyrażonej w art. 210 § 1, pkt 6 O.p. poprzez wadliwe, lub niepełne wskazanie uzasadnienia faktycznego i prawnego stanowi o tym, że organ podatkowy w sposób istotny naruszył przepisy postępowania. Jak stanowi przepis art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzja wydana w przedmiotowej sprawie z całą pewnością nie wypełnia dyspozycji tego przepisu, brak w niej odniesienia do wszystkich wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu przez stronę. Z kolei fakt dokonania kilku sprzedaży działek gruntu nie może być interpretowany w oderwaniu od całego kontekstu, w którym do zbycia tych nieruchomości doszło, a zwłaszcza braku odniesieniu do działań podejmowanych przez organ podatkowy (informacje o przeznaczeniu kwot uzyskanych ze zbycia nieruchomości) i czasu w jakim te działania miały miejsce (interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana przez ten sam organ podatkowy w dniu (...) lutego 2006r. postanowienie nr (...) dla S. a M. a.
Skarżący podnoszą też, że decyzja organu podatkowego poprzez brak jednoznacznego oznaczenia strony będącej jej adresatem, przy jednoczesnym wielokrotnym odwołaniu w treści uzasadnienia do podatniczki i jej męża, lub używaniu liczby mnogiej "małżonkowie" i "podatnicy" wprowadza w błąd co do adresata aktu administracyjnego. Tymczasem z normy wyrażonej w art. 210 § 1, pkt 3 O.p. wprost wynika, że decyzja organu podatkowego ma zawierać oznaczenie strony. Oznaczenie to nie powinno być ukryte w treści aktu administracyjnego, a podatnik nie powinien poszukiwać do kogo organ adresuje swoje rozstrzygnięcie. Sytuacja, w której podatnik nie jest pewny, czy decyzja na pewno adresowana jest do niego, czy też jest jednym z jej adresatów, lub jest kilku adresatów, nie sprzyja wypełnieniu zasady zaufania do państwa i jego organów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i ustosunkowując się do podniesionych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu w terminie 14 dni od doręczenia stronie decyzji. Stosownie do przepisów art. 162 § 1 i § 2 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Przytoczony powyżej przepis art. 162 O.p. przewiduje możliwość przywrócenia terminu procesowego zawitego, w przypadku jego uchybienia, jednakże wyłącznie w sytuacji uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej ale także niedołożenia należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej o własne interesy.
Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych okolicznościach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Przesłanki niedotrzymania terminu muszą zatem istnieć obiektywnie i muszą stanowić przeszkodę nie do przezwyciężenia. Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy, oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy związany z hospitalizowaniem itp.
Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że w toku postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. Strona aktywnie w nim uczestniczyła, przedkładając dokumenty, składając wyjaśnienia, zeznania. Dnia (...) listopada 2011r. zostało doręczone Stronie zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego, jak i zawiadomienie o terminie zakończenia postępowania, który został określony do dnia (...) listopada 2011r. Decyzja z dnia (...) listopada 2011r. określająca S. i S. M. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok została wysłana za pośrednictwem poczty, tak jak poprzednio kierowana korespondencja, na adres zamieszkania Podatników stosownie do przepisu art. 148 § 1 O.p. Wobec niemożności doręczenia decyzji w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy) urząd pocztowy, realizując przepis art. 150 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 ustawy – O.p. przechowywał pismo przez okres 14 dni w swojej placówce. Adresat został powiadomiony dwukrotnie o pozostawieniu pisma na poczcie, a zawiadomienie umieszczone było w skrzynce pocztowej adresata. Mając powyższe na uwadze, stosownie do przepisu art. 150 § 2 O.p., w myśl którego, w przypadku niemożności doręczenia pisma w miejscu zamieszkania, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu przechowywania pisma na poczcie, decyzja została skutecznie doręczona dnia (...) grudnia 2011r. Omawiane orzeczenie, stosownie do przepisu art. 210 § 1 pkt 7 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia.
Zatem termin do wniesienia odwołania upływał (...) grudnia 2011r., tj. w następny dzień po dniu wolnym od pracy, stanowiącym drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia (26 grudnia 2011r.), na który przypadał termin (art. 12 § 5 ustawy - Ordynacja podatkowa).
Strona nie wniosła odwołania w ustawowym terminie, natomiast pismem z dnia (...) stycznia 2012r., uzupełnionym pismem z dnia (...) stycznia 2012r., zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji (...), z uwagi na pobyt za granicą na terenie Niemiec w okresie od (...) listopada 2011r. do (...) stycznia 2011r. W piśmie z dnia (...) stycznia 2012r., wniesiono dodatkowo odwołanie od wskazanej powyżej decyzji.
Niniejsze okoliczności faktyczne w przytoczonym stanie prawnym sprawy wskazują że S. i S. M. nie dołożyli należytej staranności w dbałości o własne interesy. Jak już bowiem wyżej wskazano przepis art. 162 § 1 O.p. przewiduje możliwość przywrócenia terminu, jednakże jedynie w sytuacji uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego w jego uchybieniu.
W omawianej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w ocenie Sądu, nie nastąpiło bez winy Strony. Jak wynika z materiału dowodowego, bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu (...) grudnia 2011r. i upływał w dniu (...) grudnia 2011r. Jako przyczynę uchybienia terminowi Podatnicy wskazali pobyt za granicą który miał miejsce według oświadczenia w terminie od (...) listopada 2011r. do (...) stycznia 2011r. (Strona wskazując datę (...) stycznia 2011r. prawdopodobnie miała na myśli dzień (...) stycznia 2012r.).
Okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że Skarżący nie dołożyli należytej staranności w dbałości o własne interesy. Przepis art. 162 § 1 O.p. przewiduje możliwość przywrócenia terminu tylko w sytuacji uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego w jego uchybieniu.
W ocenie Sądu uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie nastąpiło bez winy Skarżących. Wskazana przez Skarżących przyczyna uchybienia terminu – pobyt za granicą – nie może być uznane za sytuację nagłą, nieprzewidywalną a zatem za taką przeszkodę, której Skarżący nie mogli przewidzieć.
W chwili wyjazdu za granicę Skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu, w którym do tego czasu aktywnie uczestniczyli. W dniu (...) listopada 2011r. Skarżący zostali powiadomieni pismami Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. o możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, jak i o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Podkreślenia wymaga dodatkowo, że postępowanie dotyczyło zobowiązania za 2005r., a zatem Strona wiedziała, że zobowiązanie podatkowe za ten rok przedawnia się z końcem 2011r. W świetle powyższego nie znajdują potwierdzenia zawarte w skardze wywody, że Strona nie miała świadomości zakończenia postępowania i zamiaru wydania decyzji przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w P. Nadmienić należy, że bez znaczenia są zarzuty Strony dotyczące niepoinformowania telefonicznie o wydaniu decyzji, wydając bowiem decyzję organ podatkowy nie ma obowiązku telefonicznego powiadamiania podatników o fakcie rozpoznania sprawy.
Bezzasadny jest też wywód, że Podatnicy oczekiwali na ustosunkowanie się organu do złożonych pismem z dnia (...) października 2011r. zastrzeżeń, a dopiero następnie oczekiwali wydania decyzji. Materiał dowodowy wskazuje bowiem, że pismo z dnia (...) października 2011r. zatytułowane "Zastrzeżenia do materiału dowodowego zebranego w toku postępowania podatkowego" stanowiło wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego, natomiast przepisy Działu IV "Postępowanie podatkowe" ordynacji podatkowej nie przewidują konieczności ustosunkowywania się organu podatkowego do uwag podatnika w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego.
Doręczenie natomiast Stronie w dniu (...) listopada 2011r. zawiadomienia w trybie art. 200 O.p., informującego o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, jednoznacznie wskazywało, że organ pierwszej instancji uznał zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, oraz że następnym etapem postępowania będzie wydanie decyzji.
Załączone do wniosku dokumenty w języku niemieckim oraz ich tłumaczenia dotyczące korzystania z pomocy szpitalnej przez M. S. dotyczą Podatników, a zatem nie świadczą o niemożności złożenia przez Nich odwołania. Niemniej analizując przedłożone dokumenty stwierdzić należy, że dokument z dnia (...) grudnia 2011r., stanowi potwierdzenie uiszczenia kwartalnej opłaty w wysokości (...) euro za korzystanie ze świadczeń służby zdrowia, wystawiony na rzecz M. S. przez poradnię "A". Drugi dokument został wystawiony dnia (...) stycznia 2012r. przez "A", a zatem po zakończeniu pobytu Podatników na terenie Niemiec i dotyczył zgłoszenia się M. S. do szpitala z powodu bólu i duszności. W zaleceniach wskazano opiekę lekarza domowego oraz stwierdzono, że nie zachodzi konieczność przyjęcia na oddział.
Oceniając przedłożone dokumenty wskazać należy, że nie uprawdopodobniają one uchybienia terminu bez winy S. i S. a M. , gdyż nie dotyczą one Podatników a zatem w żaden sposób nie dowodzą że stanowiły przeszkodę nie do przezwyciężenia w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, nie wskazują także by funkcjonowanie Podatników było w jakikolwiek sposób utrudnione. Stąd nie mogą one zostać uznane za przeszkodę uniemożliwiającą dokonanie czynności postępowania w ustawowym terminie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że dokument wniesienia w dniu (...) grudnia 2011r. opłaty kwartalnej za leczenie nie uprawdopodabnia konieczności pozostania na terenie Niemiec. Podkreślenia wymaga także, że wniesienie opłaty za leczenie i wizyta w poradni miały miejsce w dniu (...) grudnia 2011r., a termin do złożenia odwołania rozpoczynał się (...) grudnia 2011r. i upływał (...) grudnia 2011r. Podobnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność skorzystania z pomocy szpitalnej przez M. S. w dniu (...) stycznia 2012r., bowiem miała ona miejsce po wyjeździe Podatników z Niemiec. Natomiast fakt długotrwałej choroby serca matki, potwierdzony dokumentem z dnia (...) stycznia 2012r., nie stanowi okoliczności świadczącej o niemożności złożenia odwołania przez S. i S. a M. . Stąd wywód skargi, że w trakcie pobytu u krewnych miało miejsce pogorszenie stanu zdrowia matki i wystąpiła konieczność skorzystania w dniu (...) grudnia 2011r. z pomocy medycznej, nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w niedopełnieniu czynności wniesienia odwołania.
W świetle powyższych faktów bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje wywód konieczności przyjęcia, że po nagłym zachorowaniu niezbędna jest opieka nad chorym przez pewien czas. Stwierdzenie to odnosi się bowiem do bliżej nieokreślonych zachorowań, a nie do konkretnego przypadku, jakim według Strony było pogorszenie stanu zdrowia matki w dniu (...) grudnia 2011r. Natomiast jak wyżej wywiedziono przedłożone dokumenty nie dotyczą Podatników, a zatem w żaden sposób nie dowodzą że stanowiły przeszkodę nie do przezwyciężenia w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania, nie wskazują także by funkcjonowanie Podatników było w jakikolwiek sposób utrudnione. Potwierdzają jedynie, że M. S. wniosła opłatę kwartalną za leczenie, oraz że korzystała z pomocy lekarskiej w poradni medycyny ratunkowej w związku z długotrwała chorobą.
Przytoczone okoliczności chybionymi czynią zatem zarzut błędnej oceny przedłożonego dowodu wniesienia opłaty kwartalnej w dniu (...) grudnia 2011r., bowiem wbrew sugestiom skargi organ odwoławczy dokonując oceny niniejszego dokumentu pod kątem przesłanek uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, wziął także pod uwagę fakt korzystania w dniu (...) grudnia 2011r. przez M. S. z pomocy lekarskiej w poradni medycyny ratunkowej.
Nietrafny jest zatem zarzut naruszenia przepisu art. 180 § 1 i art. 181 O.p., regulujących zagadnienie definicji dowodu oraz rodzajów dowodów, bowiem organ odwoławczy nie kwestionował przedłożonych dokumentów wystawionych przez "A" na rzecz M. S. , jako dowody. Natomiast fakt, że Skarżący nie zgadzają się z dokonaną oceną przedłożonych dokumentów nie oznacza, że doszło do uchybienia w/w przepisów.
W świetle powyższego bez znaczenia pozostają podniesione na etapie skargi wywody, że wobec sprawowania przez S. M. podczas pobytu u krewnych opieki nad matką nie mogła sprawować opieki nad dziećmi, którą to opiekę z kolei obowiązany był sprawować S. M. .
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że opieka nad dziećmi nie stanowi okoliczności nagłej, nieprzewidywalnej, nie do przezwyciężenia, która uprawdopodobniałaby brak winy w uchybieniu terminu. Przeciwnie potrzeba zapewnienia opieki dzieciom to okoliczności związane z normalnym funkcjonowaniem rodziny.
Nietrafne są zarzuty naruszenia art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), stanowiącego że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej, bowiem organ odwoławczy w żaden sposób nie uchybił trwałości małżeństwa, jako rodziny oraz macierzyństwa i rodzicielstwa.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, regulującego zasadę państwa prawnego, "...w ten sposób, że podatnik chroniąc wartości, do których odnosi się art. 18 konstytucji.". Niemniej odnosząc się do twierdzenia uchybienia art.2 Konstytucji wskazać należy, że rozpatrując złożony wniosek organ odwoławczy działał na podstawie przepisów prawa, a zatem zrealizował zasadę wyrażoną w niniejszym przepisie.
Bez znaczenia dla ustalenia braku winy w dopełnieniu czynności jest także podnoszone wykonywanie zadania służbowego (delegacja) przez S. a M. a, bowiem jak Podatnik oświadczył miało ono miejsce w dniach od (...) do (...) grudnia 2011r., natomiast termin do wniesienia odwołania rozpoczynał się (...) i upływał (...) grudnia 2011r.
Nadmienić należy także, że z wyjaśnień złożonych przez małżonków S. i S. a M. wynika, że Podatnicy sami zadecydowali o pobycie poza granicami kraju przez okres od (...) listopada 2011r. do (...) stycznia 2012r. bowiem był to okres przedświąteczny i chcieli spędzić Święta oraz Nowy Rok razem z matką.
Powyższe wskazuje, że Podatnicy sami dobrowolnie podjęli decyzję o rezygnacji z uczestnictwa w postępowaniu oraz prawa wniesienia odwołania. Świadczy również o tym, że nie istniały przeszkody, których Strona nie mogłaby przezwyciężyć by dotrzymać terminu do dokonania czynności procesowej, W tej sytuacji zasadne jest stwierdzenie, że S. i S. M. dysponując wiedzą zarówno o toczącym się postępowaniu jak i zbliżającym się jego zakończeniu, rezygnując z uczestnictwa w postępowaniu i decydując się na długi pobyt u krewnych poza miejscem zamieszkania, nie wykazali należytej staranności w dbałości o własne interesy. Natomiast jakiekolwiek niedbalstwo ze strony Zainteresowanych powoduje niemożność przywrócenia terminu do dokonania czynności prawnej.
Wobec bezspornego wywiedzenia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło bez winy Strony, chybionym należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 162 § 1 O.p., do którego miało dojść na skutek odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Bez wpływu pozostaje także zarzut uchybienia przepisu art. 162 § 2 O.p., do którego miało dojść na skutek uznania że odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu wniesiono dopiero (...) stycznia 2012r., podczas gdy według Strony zostało ono wniesione wraz z wnioskiem z dnia 11 stycznia 2012r., bowiem z faktu wniesienia odwołania w dniu (...) stycznia 2012r. organ odwoławczy nie wyciągał żadnych negatywnych konsekwencji dla Strony uznając, że wniosek z dnia (...) stycznia 2012r. został uzupełniony pismem z dnia (...) stycznia 2012r.
Natomiast w odniesieniu do sugestii skargi, że odwołanie zostało wniesione wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z dnia (...) stycznia 2012r. stwierdzić należy, że wskazanie we wniosku z dnia (...) stycznia 2012r. jedynie że Strona wnosi zastrzeżenia do ustaleń organu podatkowego trudno uznać za wniesienie odwołania, a w konsekwencji wypełnienie czynności dla której uchybiony termin był określony i wyczerpanie normy art. 162 § 2 ustawy.
W związku z przytoczonymi okolicznościami faktycznymi i prawnymi bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają szerokie wywody zawarte w skardze, dotyczące braku obowiązku uregulowanego przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa ustanawiania pełnomocnika do spraw doręczeń w przypadku wyjazdu za granicę na okres poniżej dwóch miesięcy - przepis art. 147 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wbrew sugestii skargi, organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie prezentował stanowiska, że warunkiem skorzystania z prawa do przywrócenia terminu jest dokonanie czynności ustanowienia pełnomocnika do odbioru korespondencji. Przyczyną odmowy przywrócenia terminu było stwierdzenie, że Strona nie uprawdopodobniła by uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają także zarzuty dotyczące prawidłowości decyzji z dnia (...) listopada 2011r. numer (...) w zakresie nieustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy, wadliwego lub niepełnego wskazania w uzasadnieniu stanu faktycznego, sposobu oznaczenia Strony będącej adresatem decyzji. Stosownie bowiem do przepisu art. 128 O.p. decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych.
Od decyzji w przedmiocie określenia S. i S. M. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. nie przysługuje odwołanie, a zatem decyzja jest ostateczna i korzysta z ochrony trwałości. W związku z powyższym organ słusznie przyjął, że w chwili obecnej brak jest podstaw do jej merytorycznej kontroli, a podniesione merytoryczne argumenty nie podlegają rozpoznaniu.
Powyższe bezzasadnymi czyni zarzuty naruszenia przepisu art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. na skutek wadliwego czy też niepełnego uzasadnienia stanu faktycznego i prawnego, normy art. 210 § 1 pkt 3 O.p. w zakresie sposobu oznaczenia Strony będącej adresatem decyzji, oraz zarzutu niepełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) oddalił skargę.
kk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło