I SA/Po 498/11

POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2011r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. Wpis od skargi wynosi [...]. RB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest jedyną osobą w rodzinie, która uzyskuje dochód z umowy o pracę. Wskazał, że zaciągnął kredyt hipoteczny w wysokości [...] oraz kredyt konsumpcyjny w kwocie [...]. Miesięczna spłata rat w.w kredytów wynosi [...]. Nadto wynagrodzenie skarżącego obciążone jest zajęciem egzekucyjnym na rzecz ZUS w kwocie [...]. Spłaca również pożyczkę u pracodawcy w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że w.w obciążenia powodują, że jest w bardzo trudnej sytuacji. Aktualnie zalega w opłatach za gaz i energię elektryczną. Wskazał, że wydatki miesięczne na opłaty za gaz, wodę, prąd i wywóz nieczystości wynoszą ok. [...]. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z synem. Posiada dom o pow. [...] m2 na działce budowlanej o pow. [...] m2. Dochód skarżącego z tytułu umowy o pracę wynosi [...] brutto. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek -możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć jednak należy, że mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Z uwagi na to, że w.w przepis formułuje nieostre kryteria ocenne, szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 14 września 2006r., sygn. akt II FZ 574/06). Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem, jak już wyżej wskazano, odstępstwo od generalnej zasady wynikającej z przepisu art. 199 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że uiszczenie kosztów sądowych, nie byłoby możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jej rodziny, musi być dokładna i wyczerpująca. Skoro podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę, to powinna być to informacja kompletna, pozwalająca na zobrazowanie realnej sytuacji majątkowej i finansowej strony. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego i jego żonę, złożenie odpisów z kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące należących do skarżącego i do jego żony, podanie kosztów miesięcznego utrzymania skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, kablówka, środki czystości, raty kredytów - z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.) i z jakich środków je ponoszą, podanie czy skarżący lub jego żona posiadają samochody osobowe, jeżeli tak proszę podać markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową, podanie czy skarżący lub jego żona otrzymują jakieś dodatkowe dochody (np. z pracy dorywczej, sezonowej), podanie czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym korzystają z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to od kiedy i w jakiej formie (odpis decyzji), podanie czy żona skarżącego jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, jeżeli tak to od kiedy i czy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Pismo doręczono skarżącemu w dniu [...], zatem termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy minął w dniu [...]. Tymczasem skarżący wniosku do dnia dzisiejszego nie uzupełnił. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że RB nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dziećmi w wieku szkolnym. Wnioskodawca pracuje i z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Z uzyskiwanego dochodu część wynagrodzenia podlega zajęciu egzekucyjnemu w wysokości [...]. Z pozostałej części skarżący spłaca raty kredytów i pożyczkę, które łącznie wynoszą [...] oraz ponosi wydatki na zakup żywności, środki czystości i opłaty za gaz, wodę, energię elektryczną, wywóz nieczystości. Skarżący mimo wezwania nie podał w jakiej wysokości ponosi koszty związane z zakupem żywności, środków czystości i lekarstw dla czteroosobowej rodziny. Nie wyjaśnił czy on lub jego żona uzyskują jakieś dodatkowe dochody, czy małżonka szuka pracy i czy jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Skarżący pomimo wezwania nie przedłożył również zeznań rocznych podatkowych za [...] oraz wyciągów z rachunku bankowego, przy czym nie wyjaśnił nawet czy takie rachunki posiada. Skoro wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył w.w dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie rzetelnej oceny jego stanu majątkowo-finansowego, wniosek należało oddalić. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli wnioskujący o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jego sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Natomiast co do podniesionej przez skarżącego okoliczności, że spłaca kredyty bankowe w łącznej kwocie w wysokości [...] oraz pożyczkę u pracodawcy w wysokości [...] zauważyć należy, że spłata zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym nie determinuje do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i przerzucenia obowiązku finansowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół obywateli. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.