I SA/Po 498/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-11-16
Skład orzekający: sędzia WSA Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę niebędącą stroną postępowania sądowoadministracyjnego podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę, która nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu. Prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez XA, który nie był stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Stroną postępowania była spółka A sp. z o.o. w organizacji, która zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosek XA został umorzony przez referendarza sądowego, a następnie sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw od tego postanowienia, ostatecznie odrzucając wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odrzucono wniosek XA o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 r. niejawnym wniosku XA o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w organizacji na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odrzucić wniosek XA o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. A Sp. z o.o. w organizacji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [..] . Z przedłożonego przez stronę skarżącą wypisu z Aktu notarialnego z dnia[...] września 2011 r. Repertorium A nr [...] - § 14 Umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynika, że Prezesem Zarządu jest XA .
XA pismem z dnia [...] września 2015 r. działając w imieniu własnym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie z wniosku XA o przyznanie prawa pomocy, z uzasadnieniem, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez XA w imieniu własnym, nie zaś przez stronę postępowania czyli A Sp. z o.o. w organizacji.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przepis w powyższym brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 maja 2015 r. poz. 658) zwaną dalej "ustawą o zmianie". Zgodnie zaś z art. 2 tej ustawy, przepisy p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że do postępowań wszczętych od dnia 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie znajduje przepis art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało natomiast wszczęte przed tą datą, gdyż skargę wniesiono 19 kwietnia 2013r., a zatem zastosowanie w niej znajduje przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., zgodnie z którym w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 p.p.s.a.). W art. 245 p.p.s.a. przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, tj. skarżącemu oraz organowi, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.). Ponadto ustawa przyznaje przymiot strony także innym uczestnikom postępowania, tj. osobom, które nie wniosły skargi, ale brały udział w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego, a także określonym w przepisach osobom i organizacjom społecznym, dopuszczonym do udziału w postępowaniu przez Sąd (art. 33 p.p.s.a.).
Stwierdzić należy, że w tej sprawie XA nie jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Skoro zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła osoba, która nie jest stroną niniejszego postępowania, to wniosek taki jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. art. 64 § 3 p.p.s.a. Sąd, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło