I SA/Po 5/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na wymienione w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. określającej skarżącemu kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a"), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Regulacja prawna powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu w pierwszej kolejności wymaga zbadania, czy zaskarżony akt posiada przymiot wykonalności. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności znajduje zastosowanie jedynie do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy (stanu rzeczywistości społecznej), który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego – adresata aktu, polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów oraz świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Dotyczy to m.in. większości postanowień, które rozstrzygają określone kwestie proceduralne i nie przyznają żadnych uprawnień, ani nie nakładają obowiązków. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 378 i n., J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis W-wa 2005, s. 295). W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie zalicza się do kategorii aktów administracyjnych niepodlegających wykonaniu. Wydane w sprawie postanowienie nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, jak również nie przyznaje adresatowi żadnych uprawnień. Nie ustanawia także dla strony nakazu określonego zachowania. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ma natomiast ten skutek, że czyni wykonalnym inny akt, który nie będąc ostatecznym, nie podlega, co do zasady wykonaniu (art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). W badanej sprawie jest to decyzja określająca zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. W przeciwieństwie do postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, decyzja tego rodzaju posiada niewątpliwie cechę wykonalności, w szczególności może być wykonana w drodze postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnienia wymaga, że w zakresie przedmiotowym postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, nie pozostaje decyzja, której nadano rygor. Kontroli sądowej w tym postępowaniu podlega jedynie zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Żądanie wstrzymania wykonania aktu może być zaś rozpatrywane tylko w odniesieniu do aktów pozostających w jej granicach, tzn. będących przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia Sądu w danej sprawie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.