I SA/Po 5/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-03-28
Skład orzekający: Monika Świerczak, Karol Pawlicki, Waldemar Inerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki i budowle, które znajdują się w złym stanie technicznym i nie nadają się do użytkowania, mogą być opodatkowane według stawki dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nawet jeśli podatnik jest przedsiębiorcą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie dokonały wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy budynki i budowle, ze względu na ich zły stan techniczny, mogły być faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w roku podatkowym. Organy pominęły dowody wskazujące na zły stan techniczny obiektów i potencjalną niezdatność do użytkowania, co naruszało zasady postępowania dowodowego i ustalenia prawdy obiektywnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2012 rok. Organy podatkowe ustaliły podatek od nieruchomości dla skarżącego, który jest przedsiębiorcą, stosując stawkę dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżący zarzucał, że budynki i budowle znajdują się w złym stanie technicznym, nie nadają się do użytkowania i powinny być opodatkowane według niższej stawki. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę upoważnia do zastosowania wyższej stawki, niezależnie od stanu technicznego budynków. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Prezydent Miasta K., na podstawie art. 1a - 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm. dalej: "u.p.o.l."), art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej; "O.p.") ustalił A. podatek od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. wszczął postępowanie w stosunku do A. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. odnośnie zabudowanych działek o nr geodezyjnym [...] i [...] położonych w obrębie C. przy ul. [...]. Zgodnie z zapisami Ewidencji Gruntów i Budynków prowadzonej przez Wydział Geodezji i Katastru Urzędu Miejskiego w K., A. figuruje jako użytkownik wieczysty ww. działek. Stosownie do zapisów zasobu geodezyjnego, przedmiotowe działki gruntu sklasyfikowane zostały jako "tereny przemysłowe – Ba" i "inne tereny zabudowane – Bi".
Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. organ włączył w poczet dowodów dokumenty zgromadzone w toku toczącego się postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2011 r. tj.: akt notarialny nr [...] z [...] listopada 2010 r., opinie techniczne dotyczące budynków magazynowych i biurowych, wydruk z rejestru gruntów i budynków wydany na dzień [...] stycznia 2012 r., informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych z [...] grudnia 2011 r. i z [...] lipca 2012 r., protokoły wraz z dokumentacją fotograficzną z oględzin nieruchomości w 2013 r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z zapisami aktu notarialnego nr [...] przedmiotowa nieruchomość położona w K. przy ul. [...] oznaczona w ewidencji gruntów i budynków numerami geodezyjnymi [...] i [...] w 2010 r. została zakupiona na potrzeby prowadzonej przez A. działalności gospodarczej pod nazwą "[...]" A. , Firma Transportowa-Usługowo-Handlowa, K.. Zgodnie z zapisami Ewidencji Gruntów i Budynków na dzień [...] stycznia 2012 r. prowadzonej przez Wydział Geodezji i Katastru Urzędu Miejskiego w K. potwierdzone wydrukiem z kartoteki budynków oraz wydrukiem z rejestru gruntów ww. nieruchomość zabudowana jest:
- budynkiem biurowym o pow. zabudowy [...] m2,
- pozostałym budynkiem niemieszkalnym o pow. zabudowy [...] m2,
- zbiorniki silosy i budynki magazynowe o pow. zabudowy [...] m2,
- budynki transportu i łączności o pow. zabudowy [...] m2,
- pozostałe budynki niemieszkalne o pow. zabudowy [...] m2 (wszystkie budynki są jednokondygnacyjne).
Ww. obiekty zlokalizowane są na działce o nr geod. [...] o pow. [...] m2 oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem "inne tereny zabudowane –Bi", działka o nr geod. [...] o pow. [...] m2 oznaczona jest w ewidencji gruntów budynków symbolem "tereny przemysłowe – Ba". Łączna powierzchnia wymienionego gruntu wynosi [...] m2.
W informacji z [...] grudnia 2011 r. o nieruchomościach i obiektach budowlanych podatnik wskazał, że:
- budynki o powierzchni użytkowej [...] m2 w poz. "budynki pozostałe",
- grunty o powierzchni [...] m2 w poz. "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej",
- budowle o wartości [...] zł "związane w prowadzeniem działalności gospodarczej".
W informacji z [...] lipca 2012 r. podatnik wskazał, że:
- grunty o powierzchni [...] m2 w poz. "grunty pozostałe"
- budowle o wartości [...] zł "związane w prowadzeniem działalności gospodarczej".
W złożonym wyjaśnieniu do deklaracji z [...] grudnia 2011 r. A. przedłożył swoje stanowisko na temat stanu technicznego budynków i budowli znajdujących się na zakupionej nieruchomości:
"Budynek główny o powierzchni użytkowej [...] m2 nie nadaje się w obecnym stanie do użytkowania oraz prowadzenie w nim działalności gospodarczej.
Jeżeli chodzi o budynki wiat ([...] m2) to nieuwzględnienie ich w deklaracji związane jest z ich złym stanem technicznym, które w aktualnym stanie rzeczy nie nadają się do użytkowania (są wyłączone z użytkowania) i powinny zostać rozebrane. Przedmiotowe budynki mają znaczne uszkodzenia tzn. przeciekający dach oraz uszkodzone i spękane ściany nośne (opinia w załączniku).
Jeżeli chodzi o budynek socjalny ([...] m2) oraz budynek portierni ([...] m2) to nie uwzględnienie ich w deklaracji związane jest również z ich złym stanem technicznym, które w aktualnym stanie rzeczy nie nadają się do użytkowania i powinny zostać rozebrane. Przedmiotowe budynki mają znaczne uszkodzenia tzn. przeciekające dachy oraz uszkodzone i spękane ściany nośne".
Zdaniem organu przedstawione przez podatnika opinie autorstwa J. K. z [...] grudnia 2010 r. opisują nieruchomości położone w K. przy ul. [...] na działkach o nr geodezyjnych [...] i [...]:
budynek magazynowy z częścią biurową o powierzchni użytkowej [...] m2 "na czas remontu kapitalnego i modernizacji ze zmianą funkcji użytkowej powyższy budynek nie nadaje się do użytkowania oraz prowadzenia działalności gospodarczej",
budynek magazynowy o powierzchni użytkowej [...] m2 "nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej i rozebrany",
budynek socjalny o powierzchni użytkowej [...] m2 "nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej i rozebrany" oraz portiernia - kontener o powierzchni użytkowej [...] m2 "nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej i rozebrany",
wiata magazynowa o powierzchni zabudowy [...] m2 "Obiekt nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej i rozebrany",
wartość rynkowa budowli - place utwardzone w kwocie [...]zł i ogrodzenie w kwocie [...]zł.
Następnie opinia z [...] maja 2012 r. dotycząca budynku magazynowego z częścią biurową o powierzchni użytkowej [...] m2 informuje, iż "Powyższy budynek nie spełnia wymogów parametrów oraz jest w złym stanie technicznym i nadaje się do rozbiórki".
W dniach [...] października 2013 r., [...] listopada 2013 r. i [...] grudnia 2013 r. organ przeprowadził oględziny oraz obmiary powierzchni użytkowej obiektów budowlanych, usytuowanych na działkach zlokalizowanych w K. przy ul. [...], obręb C..
W trakcie oględzin dokonano następujących ustaleń faktycznych, które odnotowano w protokole, jak i w dokumentacji fotograficznej:
A. Ustalono, że na działce o nr geodezyjnym [...] znajduje się pięć obiektów budowlanych:
1.hala magazynowa z częścią biurową o pow. użytkowej [...] m2,
2.budynek magazynowy o pow. użytkowej [...] m2,
3.budynek magazynowy o pow. użytkowej [...] m2,
4.budynek biurowy o pow. użytkowej [...],
5.wiata o pow. zabudowy [...] m2.
B. Ustalono, że ogólna powierzchnia użytkowa budynków do opodatkowania wynosi [...] m2.
Do treści sporządzonych protokołów: z [...] października 2013 r. A. wnosił uwagi "Do nieruchomości nr [...] nie jest trwale związana z gruntem w związku z tym powinna być jako budowla", z [...] listopada 2013 r. "Nieruchomość o pow. [...] m2 jest nie trwale związana z gruntem w związku z tym jest to budowla".
W trakcie oględzin nieruchomości dokonano następujących ustaleń faktycznych : obiekty budowlane będące przedmiotem oględzin w pozycjach od 1 - 4 spełniają ustawowe przesłanki kwalifikowania ich do kategorii budynków. Ponadto ustalono, że powierzchnia użytkowa wszystkich pomieszczeń w budynkach do opodatkowania wynosi [...] m2. W trakcie oględzin ustalono, że stan budynków wskazuje, że od dawna nie były one remontowane i nie prowadzono ich bieżącej konserwacji.
W chwili oględzin w pomieszczeniach hali magazynowej z częścią biurową o pow. [...] m2 (poz. nr 1) znajdował się zaparkowany samochód ciężarowy natomiast w budynku magazynowym o pow. [...] m2 (poz. 2) były przechowywane różnego rodzaju przedmioty.
Oględziny wykazały również, że obiekty (od poz. 1 do poz. 4) posiadają fundamenty, ściany i dach. W hali magazynowo - biurowej zarówno ściany jak i poszycie dachowe wykonane z blachy falistej, posiadały liczne uszkodzenia. Natomiast w trakcie oględzin obiektu budowlanego nr 5 figurujący w ewidencji gruntów i budynków o funkcji "inne niemieszkalne" o pow. zabudowy [...] m2, ustalono, iż jest to wiata, która nie posiada ścian i jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Biorąc pod uwagę, że wyżej opisane nieruchomości położone na działce o nr geodezyjnym [...] tj. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków "Bi" tj. hala magazynowa z częścią biurową (budynek nr 1), budynek magazynowy (budynek nr 2 i 3), budynek biurowy (budynek nr 4) są własnością osoby, prowadzącej działalność gospodarczą (i zostały zakupione na potrzeby jej prowadzenia) to podlegają opodatkowaniu wg stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W toku postępowania organ podatkowy ustalił także, że A. figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP m.in. pod klasyfikację PKD 46.32.Z "Sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa" jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od [...] stycznia 2002 r. pod nazwą "[...]". Zważywszy na ten fakt, że A. jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, także przedmiotowe grunty budynki i budowle należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższe wynika z treści art. 1 a ust. 1 pkt u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2012 r.
Omawiając kwestię stanu technicznego budynków, organ podkreślił, że ponowne oględziny obiektów budowlanych w nieruchomości przy ul. [...] przeprowadzone w dniu [...] grudnia 2016 r. jednoznacznie wykazały, że znajdują się one w stanie przydatnym do użytkowania i są użytkowane. Oględziny potwierdziły też, że nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. hala magazynowo - biurowa o pow. użytkowej [...] m2 jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, budynek magazynowy o pow. użytkowej [...] m2 jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej.
W dniu [...] lutego 2017 r. A. złożył kolejne stanowisko w sprawie określenia wartości rynkowej budowli położonych w K. przy ul. [...] na działce o nr geodezyjnym [...].
Organ wyjaśnił, iż nie mógł uwzględnić wartości budynku socjalnego do wartości budowli, gdyż obiekt ten zgodnie z zapisami w Ewidencji Gruntów i Budynków oraz stwierdzonym stanem faktycznym w trakcie oględzin, spełnia ustawową definicję budynku. Przyjęto wartość rynkową - placu utwardzonego o wartości w kwocie [...]zł, ogrodzenia o wartości w kwocie [...]zł oraz wiaty o wartości w kwocie [...]zł. Razem budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości [...] zł.
Organ podkreślił, że podatnik zakupioną w 2010 r. nieruchomość w chwili obecnej wykorzystuje w celach zgłoszonej działalności gospodarczej. Dokonane oględziny w grudniu 2016 r. obiektów budowlanych przy ul. [...], przeprowadzone w toku prowadzonego postępowania, jednoznacznie potwierdziły, że znajdują się w stanie przydatnym do użytkowania, jak i prowadzenia działalności gospodarczej.
W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił:
- błędne zaliczenie do opodatkowania według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej budynków i budowli o łącznej powierzchni [...] m2 podczas, gdy właściwe było zaliczenie tych obiektów do kategorii podatkowej budynków pozostałych,
- błędne zaliczenie do kategorii budynków obiektu o pow. [...] m2, który zgodnie ze złożoną opinią rzeczoznawcy stanowi budowlę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ powołując orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że sam fakt posiadania gruntów, budynków lub ich części przez przedsiębiorcę lub przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, upoważnia do zastosowania stawek jak dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie jest istotne w jakich celach są one wykorzystywane. Organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie podatnik jest przedsiębiorcą, figurując w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RJP pod klasyfikację PKD 46.32.Z "Sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa". Podatnik prowadzi działalność gospodarczą od [...] stycznia 2002 r. pod nazwą "[...]", co wskazuje na związek nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą, ewentualnie na jej potencjalny związek z jej prowadzeniem. Jak wynika z treści aktu notarialnego przedmiot opodatkowania A. zakupił na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Według zapisów w ewidencji gruntów i budynków działka o nr [...] ma powierzchnię [...] m2 i została sklasyfikowana jako "Ba" - tereny przemysłowe, natomiast działka nr [...] o pow. [...] m jako "Bi" - inne tereny zabudowane. Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków, wg stanu na [...] stycznia 2012 r., budynki zlokalizowane są na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb C., z określoną funkcją : budynek biurowy, pozostałe budynki niemieszkalne, zbiorniki silosy i budynki magazynowe, budynki transportu i łączności, przy czym oznaczenie określonego obiektu budowalnego w ewidencji gruntów i budynków jako budynku, nie oznacza automatycznie, że jest on budynkiem w rozumieniu art. 1a pkt 1) u.p.o.l.
Zdaniem organu dla stwierdzenia, czy dany obiekt budowlany jest budynkiem czy też nim nie jest, nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowych oględzin, gdyż wystarczającym są ustalenia dotychczasowych oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną oraz obiektywny ogląd stanu faktycznego danego obiektu budowlanego, dotyczący ustawowych parametrów budynku, a zatem trwałego związania obiektu z gruntem, wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadania fundamentów oraz dachu.
Organ podkreślił, że nie ma znaczenia w jakim stanie technicznym znajdują się poszczególne elementy konstrukcyjne budynku, czy są zniszczone, uszkodzone, istotne jest jedynie, czy występują w danym obiekcie budowlanym, czy też nie. Dlatego też dla potrzeb podatku od nieruchomości, przy ustalaniu czy danych obiekt budowlany jest budynkiem, nie ma znaczenia, czy dach przecieka, czy też w ocenie podatnika w stanie faktycznym w 2012 r. należało budynki rozebrać. Nie ma również znaczenia objęcie tych budynków nakazami rozbiórki w latach następnych, skoro w 2012 r. były wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej (protokoły oględzin i dokumentacja fotograficzna). Oznacza to, że dołączone do akt sprawy przez odwołującego opinie nie mogły mieć żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia. Z tych względów nie można zgodzić się ze stanowiskiem odwołującego, że organ podatkowy błędnie zaliczył do opodatkowania według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej budynków i budowli o łącznej powierzchni [...] m2 podczas, gdy właściwe było zaliczenie tych obiektów do kategorii podatkowej budynków pozostałych.
Odnosząc się do zarzutu odmiennego opodatkowania spornych budynków w 2012 r. i 2013 r., aniżeli w 2011 r., organ podkreślił, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem jest decyzja Prezydenta Miasta K. [...] lipca 2017 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. i tylko w tych granicach jest rozpoznawana sprawa. Tym samym nie mają znaczenia w tym postępowaniu wcześniejsze decyzje tego organu.
W skardze z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy orzeczenia pierwszej instancji pomimo, że podlegało ono uchyleniu,
- art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2012 r. poprzez zakwalifikowanie budynków o łącznej powierzchni [...] m2, jako związanych z działalnością gospodarczą pomimo, że ze względów technicznych obiekty te nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej,
- art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2012 r., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm. – dalej: "P.g.k.") poprzez niewłaściwe zastosowanie i naruszenie art. 194 § 3 O.p. poprzez niezastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu do kategorii budynków obiektu o pow. [...] m2, który zgodnie ze złożoną do akt opinią rzeczoznawcy, jak też zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji stanowi budowlę,
- zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. poprzez błędne zakwalifikowanie do kategorii budynków obiektu o pow. [...] m2, który zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji stanowi budowlę,
- art. 191 O.p. polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów i niezgodnym ze stanem obiektywnym ustaleniu, że przeznaczone do rozbiórki obiekty były w 2012 r. wykorzystywane w działalności gospodarczej,
- zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.) oraz zasady trwałości i jednolitości orzecznictwa oraz związania wcześniejszymi decyzjami (art. 212 O.p.) polegające na tym, że w decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r. organ pierwszej instancji zakwalifikował budynki o łącznej powierzchni [...] m2, jako związane z działalnością gospodarczą podczas, gdy w decyzji z dnia [...] października 2016 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. organ uznał te same obiekty za budynki pozostałe i poddał je opodatkowaniu według właściwej dla tej kategorii budynków, obniżonej stawki podatkowej.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności dotyczyć musi tych ewentualnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na prawidłowe ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięć organów podatkowych.
W orzecznictwie wskazuje się, że rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości, co do stanu faktycznego. Jeśli zaś materiał dowodowy w sprawie zawiera luki co do istotnych okoliczności, to wybór rozstrzygnięcia, zastosowania prawa materialnego jest przypadkowy i nielogiczny, a ponadto narusza art. 187 § 1 O.p. (por. NSA OZ w Łodzi w wyroku z dnia 8 stycznia 2003 r., I SA/Łd 2272/02 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych ma na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w kontekście określonej normy materialnego prawa podatkowego. Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę, a w konsekwencji i dyspozycję określonej normy materialnego prawa podatkowego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 września 2014 r., I SA/Bd 682/14).
Przy ocenie naruszeń przepisów postępowania zwrócić należy uwagę, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 O.p., zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Zgodnie natomiast z art. 125 § 1 O.p. organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. W procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 O. p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916). Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art. 192 O.p. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Ponadto zwrócenia uwagi wymaga zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, wyrażona w art. 127 O.p. Granice postępowania dowodowego wyznaczają zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i właśnie zasada dwuinstancyjności. Ta ostania ma istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowej i badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przypomnieć należy, że zasada dwuinstancyjności wynika z art. 78 Konstytucji RP i realizowana jest także w postępowaniu podatkowym. W myśl zasady dwuinstancyjności organ odwoławczy może rozpoznać tylko sprawę, która była już wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przez pierwszą instancję. W sytuacji, w której wynik tej oceny wskazuje, że organ pierwszej instancji pomimo, że nie dysponował niezbędnymi dowodami, nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzyskania, to stwierdzić należy, że w istocie brak było rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Takiej wadliwości postępowania w pierwszej instancji organ odwoławczy nie może konwalidować, przeprowadzając rozpoznanie sprawy we własnym zakresie. Naruszyłby on w takim wypadku zasadę dwuinstancyjności, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2012, s. 950).
Odnosząc się z kolei do ustawowego modelu postępowania odwoławczego podkreślić należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że powołana na wstępie zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone, ewentualnie uzupełnione dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., I SA/Gd 1061/12, LEX nr 1302777).
W ocenie Sądu za zasadne należy uznać w pierwszej kolejności zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania. Ustalona bowiem przez organy podstawa faktyczna rozstrzygnięcia jest niepełna i nie pozwala na dokonanie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Dokonując w sprawie ustaleń faktycznych organy naruszyły przepisy postępowania, dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. włączył w poczet dowodów dokumenty zgromadzone w toku toczącego się postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. Dokumentami, które w ocenie organu wymagały włączenia do sprawy dotyczącej 2012 r. to m.in.:
1.Akt notarialny nr [...] z [...] listopada 2010 r.
2.Opinie techniczne dotyczące budynków magazynowych i biurowych.
3.Wydruk z rejestru gruntów i budynków wydany na dzień [...] stycznia 2012 r.
4.Informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych z [...] grudnia 2011 r. i z [...] lipca 2012 r.
5.Protokoły wraz z dokumentacją fotograficzną z oględzin nieruchomości w 2013 r.
Dowody pochodzące z postępowania podatkowego dotyczącego innego roku podatkowego, po formalnym włączeniu ich w poczet materiału dowodowego w danej sprawie, stały się dowodami w tej sprawie. Jednakże Sąd zauważa, że organy nie wzięły pod uwagę i nie dokonały wnikliwej analizy wyjaśnień złożonych przez podatnika oraz przedłożonych przez niego dokumentów tj. opinii biegłego.
W odwołaniu podatnik wskazał, że w latach 2012 i 2013 stan budynków pozostawał taki sam jak w 2011 r. Budynki z uwagi na zły stan techniczny nadal były wyłączone z użytkowania i nie były wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej. Budynek magazynowy o pow. [...] m2, z uwagi na zły stan techniczny objęty jest obecnie nakazem rozbiórki na mocy decyzji Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Budynek o powierzchni [...] m2 ze względu właśnie na jego zły stan techniczny został rozebrany w latach 2014-2015. Jedynie budynek hali o powierzchni [...] m2 został wyremontowany w 2015 r. i od 2016 r. jest użytkowany.
W aktach sprawy znajdują się opinie rzeczoznawcy, z których wynika, że w okresie objętym decyzją obiekty nie nadawały się w ogóle do użytkowania i zalecone zostało ich rozebranie.
Organ odwoławczy uznał, że powyższe okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ w okresie objętym decyzją budynki te były wykorzystywane przez podatnika w prowadzonej działalności gospodarczej (protokoły oględzin i dokumentacja fotograficzna).
Sąd zauważa, że z przedłożonej przez skarżącego opinii z [...] grudnia 2010 r. autorstwa J. K. technika z uprawnieniem w specjalności konstrukcyjno – budowlanej wynika, że budynek magazynowy o powierzchni zabudowy [...] m2 pokryty jest płytami eternitowymi (zawierającymi azbest) do wymiany, liczne pęknięcia, przecieki i nieszczelności. Ponadto statyka budowli została przekroczona – brak możliwości napraw, wobec czego budynek nadaje się do rozbiórki. We wnioskach końcowych autor opinii stwierdził, że ze względu na bezpieczeństwo personelu oraz osób trzecich budynku nie można użytkować – przeznaczony jest do rozbiórki. Do opinii załączono dokumentację fotograficzną (k. 72 – 75 akt adm.).
W opinii z [...] grudnia 2010 r. dotyczącej budynku magazynowego z częścią biurową o pow. [...] m2 wskazano, że w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi wewnątrz budynku z przystosowaniem obiektu do przechowywania towarów spożywczych w chłodniach i pomieszczeniach specjalnych w chłodniach i pomieszczeniach o obniżonej temperaturze – należy ww. obiekt wyłączyć z użytkowania na czas remontu i modernizacji. We wnioskach końcowych autor opinii stwierdził, że ze względu na bezpieczeństwo personelu oraz osób trzecich nie można użytkować budynku do czasu wykonania remontu kapitalnego. Obiekt nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej na czas remontu i modernizacji. Do opinii załączono dokumentację fotograficzną (k. 59 - 61 akt adm.).
W tym miejscu Sąd zauważa, że skarżący, jak ustalił organ, figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej m.in. pod klasyfikacją PKD 46.32.Z "Sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa" jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od [...] stycznia 2002 r. pod nazwą "[...]".
W kontekście końcowych wniosków opinii trudno zatem stwierdzić, aby przedmiotowe budynki z przystosowaniem obiektu do przechowywania towarów spożywczych (sprzedaż hurtowa mięsa i wyrobów z mięsa) w chłodniach i pomieszczeniach specjalnych, mogły być uznane, tak jak stwierdził organ, za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w badanym roku podatkowym.
W opinii z [...] grudnia 2010 r. dot. wiaty magazynowej o pow. [...] m2 stwierdzono, że występują liczne znaczące pęknięcia ścian i usterki nie spełniające wymogów BHP i p.poż. oraz prawa budowlanego. Dach pokryty płytami eternitowymi (zawierającym azbest) - do wymiany, liczne pęknięcia, przecieki i nieszczelności. Ponadto statyka budowli została przekroczona – brak możliwości napraw, wobec czego budynek nadaje się do rozbiórki. We wnioskach końcowych autor opinii stwierdził, że ze względu na bezpieczeństwo personelu oraz osób trzecich nie można użytkować – przeznaczony do rozbiórki. Obiekt nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej i rozebrany. Do opinii załączono dokumentację fotograficzną (k. 53 - 55 akt adm.).
Opinia z [...] grudnia 2010 r. – budynek socjalny (pow. zabudowy [...] m2, pow. użytkowa [...] m2). Stan techniczny budynku – zły. Konstrukcja budynku w złym stanie technicznym, przeciekający dach i inne usterki nie spełniające wymogów BHP i p.poż. oraz prawa budowlanego. Budynek kwalifikuje się do rozbiórki. We wnioskach końcowych autor opinii stwierdził, że ze względu na bezpieczeństwo personelu oraz osób trzecich nie można użytkować – przeznaczony do rozbiórki. Budynek nie nadaje się do użytkowania. Powinien być wyłączony z działalności gospodarczej i rozebrany (k. 48 - 50 akt adm.).
Opinia z [...] maja 2012 r. – dot. budynku magazynowego z częścią biurową powierzchnia zabudowy [...] m2. Budynek w obecnym stanie technicznym nie nadaje się do użytkowania gdyż : brak instalacji sanitarnych i grzewczych, brak wentylacji, uszkodzone pokrycie dachowe (liczne przecieki), uszkodzone ściany osłonowe. Ogólny stan techniczny budynku – zły. We wnioskach końcowych autor opinii stwierdził, że rachunek ekonomiczy wskazuje, że właściwym będzie rozbiórka i wybudowanie nowego obiektu o podobnej funkcji użytkowej. Obiekt nadaje się do rozbiórki (k. 22 - 24 akt adm.).
W protokole oględzin nieruchomości z [...] grudnia 2016 r. przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miejskiego w K. stwierdzono, iż w jednym budynku znajduje się nowy obiekt budowlany, na który decyzją PINB z [...] stycznia 2016 r. zostało udzielone pozwolenie użytkowania budynku magazynowego artykułów spożywczych, mięsa i wędlin oraz alkoholi w części pomieszczeń oznaczonych w projekcie budowlanym nr 20 do 40.
Z protokołu wynika, że podatnik otrzymał decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku magazynu artykułów spożywczych, mięsa i wędlin oraz alkoholu w części pomieszczeń oznaczonych w projekcie budowlanym od nr 1 do 19.
Dodatkowo w protokole organ wskazał, że fotografie opisane jako rysunek 9, nr 10, nr 11 i nr 12 przedstawiają budynki i budowle, w których prowadzona jest działalność gospodarcza oraz budynki opisane jako rysunek nr 3 i nr 4 oraz nr 5, które są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ omawiając kwestię stanu technicznego budynków, podkreślił, że ponowne oględziny obiektów budowlanych w nieruchomości przy ul. [...] przeprowadzone w dniu [...] grudnia 2016 r. jednoznacznie wykazały, że znajdują się one w stanie przydatnym do użytkowania i są użytkowane.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że organy nie dokonały wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy.
Organ drugiej instancji nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących tego, że Prezydent Miasta K. uznał, że obiekt o pow. [...] m2 stanowi budynek, a nie budowlę oraz tego, że organ ten nieprawidłowo opodatkował budynki i budowle o łącznej powierzchni [...] m2 według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odwołaniu skarżący argumentował, że obiekt o pow. [...] m2 nie stanowi budynku, bowiem nie jest trwale związany z gruntem. Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania dowodowego przeprowadził w dniu [...] grudnia 2013 r. oględziny, w trakcie których uznano, obiekty nazwane "portiernią" i "budynkiem socjalnym" sa budowlami. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zarówno z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jak również z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że konieczną cechą obiektu kwalifikowanego jako budynek jest posiadanie fundamentów.
W odwołaniu skarżący wskazał również, że Prezydent Miasta K. nieprawidłowo opodatkował budynki i budowle o łącznej powierzchni [...] m2 według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Podniesione zostało, że w okresie, którego dotyczy decyzja wszystkie obiekty budowlane na nieruchomości były w stanie technicznym uniemożliwiającym ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej.
W toku oględzin organ pierwszej instancji stwierdził, że w jednym z budynków stoi samochód ciężarowy, a w drugim "przechowywane są jakieś przedmioty".
Organ nie poczynił żadnych czynności w celu ustalenia związku znajdujących się w budynkach przedmiotów z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej. W szczególności nie zwrócono się o wyjaśnienie tego zagadnienia do skarżącego.
W opinii Sądu organy podatkowe w niniejszym postępowaniu wadliwie zinterpretowały art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., bowiem uznały, że nabyta przez skarżącego nieruchomość gruntowa zabudowana zniszczonymi obiektami jest wykorzystywana w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organy w uzasadnieniu decyzji powołały liczne orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie. Jednakże w tym postępowaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. organ pierwszej instancji nie ustalał ani nie oceniał, chociaż podatnik oferował stosowne dowody, czy podatnik wykorzystuje do celów działalności gospodarczej sporne budynki, przyjmując arbitralnie, że sporne budynki są wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej. Stanowi to naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, które to przepisy zobowiązują organy podatkowe do zebrania pełnego materiału dowodowego i ustalenia obiektywnego stanu faktycznego sprawy.
Należy mieć również na uwadze, że ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest ( t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2110) zakazano w Polsce produkcji wyrobów zawierających azbest, a w przepisach wykonawczych do niej określono sposoby i warunki bezpiecznego uzytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest. W związku z powyższym organy podatkowe winny dostrzec, że w przywoływanych opiniach biegły stwierdził, iż dachy niektórych obiektów pokryte były płytami eternitowymi zawierającymi azbest.
Z uwagi na powyższe przedwczesne jest kompleksowe odniesienie się przez Sąd do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Wskazać jednak należy na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. SK 13/15 (publ. OTK-A 2017/85, www.trybunal.gov.pl, Dz.U. z 2017 r., poz. 2372).
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że w obrocie prawnym występują orzeczenia sądów administracyjnych, które przyjmują inny, aniżeli w sprawach skarżących, sposób rozumienia zaskarżonego przepisu, jednak przyjęta w ich sprawach sądowa wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma charakter dominujący. Trybunał przyjął, że konieczność dokonania kontroli konstytucyjności aktu normatywnego występuje nie tylko, gdy ma on jednolite utrwalone rozumienie w orzecznictwie sądów. Konieczność taka występuje również wtedy, gdy brzmienie przepisu jest bezpośrednim źródłem rozbieżności interpretacyjnych utrudniających określenie sytuacji prawnej jednostki (zob. wyroki TK z: 15 grudnia 2008 r., sygn. P 57/07, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 178; 21 lipca 2010 r., sygn. SK 21/08, OTK ZU nr 6/A/2010, poz. 62; 22 listopada 2016 r., sygn. SK 2/16, OTK ZU A/2016, poz. 92). Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie Trybunału, norma prawna, według której do zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wystarczy prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, wywołuje skutki, których nie da się pogodzić z zasadami wyrażonymi w Konstytucji. Przyjęte w sprawie skarżących rozumienie art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. nie uwzględnia, że przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi występują w obrocie prawnym w dwojakim charakterze: jako osoby prywatne (a więc w zakresie swojego majątku osobistego) oraz jako przedsiębiorcy. Przyjęta interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. prowadzi do pobierania od podobnych, z perspektywy konstytucyjnoprawnej, gruntów - faktycznie niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - podatku od nieruchomości w różnej wysokości. Niezależnie od sposobu wykorzystania gruntu, osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą zapłaci podatek według wyższej stawki, jeżeli tylko prowadzi działalność gospodarczą. Natomiast osoba fizyczna nieprowadząca takiej działalności zapłaci podatek według stawki niższej. Każdy z tych podatników faktycznie nie wykorzystuje gruntu na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takiej sytuacji status przedsiębiorcy (osoby fizycznej) nie ma związku ze sposobem wykorzystania przedmiotu opodatkowania i nie wpływa na wartość gruntu. W obu wypadkach grunt nie ma związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem Trybunału, samo prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną nie jest relewantne dla opodatkowania gruntu stawką podatkową od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.). Zważywszy na ratio stosowania podwyższonej stawki, jaką jest możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystania danych gruntów, niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.
W punkcie III.4.3. uzasadnienia wyroku Trybunał wskazał, że uwzględniona w sprawie skarżących linia orzecznicza nie jest jedyną, która odnosi się do kwestii kwalifikowania nieruchomości jako nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. W orzecznictwie NSA przyjmuje się także inne rozumienie zakwestionowanego przepisu, które jest aprobowane także w doktrynie prawa podatkowego. W wyroku z 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2288/10, NSA stwierdził: "Prawdą jest, że gramatyczna wykładnia omawianego przepisu mogłaby prowadzić do wniosków zaprezentowanych przez organy podatkowe w tej sprawie tj., że każda nieruchomość zakupiona przez przedsiębiorcę bez względu na sposób jej wykorzystywania, czy cel zakupu (poza wyjątkami wprost w ustawie przewidzianymi), podlega opodatkowaniu według najwyższych stawek. O ile w przypadku przedsiębiorców nie będących osobami fizycznymi wnioski takie są logiczne, o tyle w przypadku przedsiębiorców będących osobami fizycznymi sprawa się komplikuje. Podmiot taki występuje w obrocie w dwojakim charakterze, raz jako osoba można powiedzieć prywatna (a więc w zakresie swojego majątku osobistego), raz jako przedsiębiorca. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, występowanie przez osobę fizyczną w obrocie w tej dwojakiej roli uzasadnia rozróżnienie jej sytuacji prawnopodatkowej na tle ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zakresie podatku od nieruchomości. Z całą pewnością intencją ustawodawcy nie było w takim przypadku opodatkowanie najwyższą stawką wszelkich jej nieruchomości. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa Skarżącego (...). Również prawidłowo Sąd pierwszej instancji konkludował, że nieruchomości będące w posiadaniu osoby fizycznej, które nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, tj. nie są i potencjalnie nie mogą być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych przez prowadzącego przedsiębiorstwo, winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki podstawowej" (podobnie orzekł NSA w wyrokach z: 18 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 32/11; 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 902/12).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że skoro skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji podniósł, że przedmiotowe budynki nie były używane i oddane do użytku, a w odwołaniu ponownie powołał się na brak możliwości użytkowania budynku, to konieczne było wyjaśnienie tych okoliczności, warunkujących opodatkowanie spornych obiektów. Wskazane braki materiału dowodowego świadczą o naruszeniu art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia te nie pozwalają na obecnym etapie postępowania sądowego na dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego. Rozważania w tym zakresie muszą bowiem zostać poprzedzone niebudzącym żadnych wątpliwości ustaleniem stanu faktycznego. Zasadne jest aby organy ponownie przeprowadziły oględziny przedmiotowych nieruchomości i w sposób kompleksowy z wyszczególnieniem poszczególnych budynków ustaliły niebudzący stan faktyczny. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organów będzie uwzględnienie wykładni prawa oraz wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. ) orzekł jak w p. I sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło