I SA/Po 502/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku RD o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wpis od skargi wynosi [...]. RD pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał m.in., że z uwagi na wysokość uzyskiwanych dochodów nie stać go na poniesienie kosztów adwokata z wyboru. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] miesięcznie. Oświadczył, że wynagrodzenie obciążone jest alimentami w wysokości [...] i opłatą komorniczą. Na wezwanie z dnia [...] RD w odpowiedzi oświadczył, że prowadzi osobne gospodarstwo domowe, po rozwodzie mieszka sam i na miesięczne koszty utrzymania składają się następujące opłaty: - ogrzewanie mieszkania (wspólnie dla całego lokalu mieszkalnego zajmowanego przez rodzeństwo) [...], woda [...], gaz [...], energia elektryczna [...], telefon komórkowy na kartę [...], wyżywienie [...], środki czystości [...], lekarstwa [...]. Wyjaśnił, że mieszkanie należy do rodziny, nie płaci czynszu, dokłada się do kosztów eksploatacyjnych, t.j. do opłat za energię elektryczną na klatce schodowej, wywóz śmieci i remonty w wysokości [...] miesięcznie. Ponosi koszty związane z wizytami swoich dzieci w wysokości ok. [...] zł. Podał, że zaciągnął kredyt. Wskazał, że w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem egzekucyjnym wszczętym [...] lat temu zmuszony jest do obrony przed licznymi urzędami w P i w N. Wymaga to od niego ciągłych nakładów finansowych związanych z pisaniem tłumaczeń i wysyłaniem pism. Trwa to już od [...] i zdarza się, że czasami koszty te przekraczają nawet [...]. Podał, że jego pobory z tytułu wynagrodzenia za pracę są zróżnicowane, wyższe w okresie wiosenno-letnim, niższe w okresie jesienno-zimowym. To sprawia, że zimą zapożycza się, a latem zmuszony jest oddać długi z tego okresu. Skarżący do pisma załączył wezwanie do zapłaty raty kredytu wraz z odsetkami w wysokości [...] z A z dnia [...], wezwanie do zapłaty kwoty w wysokości [...] z B z dnia [...], zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], z których wynika, że w [...] uzyskał dochód w wysokości [...], zaś w [...] w wysokości [...], wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], fakturę VAT za energię elektryczną. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wskazać należy, że skarżący jest osobą pracującą i otrzymuje wynagrodzenie za pracę. Z załączonego przez skarżącego zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia wynika, że za miesiąc [...] wynagrodzenie netto wyniosło [...], za [...], za [...], za [...], [...] i za [...]. Zatem średnia netto wynagrodzenia za pracę za okres [...] wyniosła [...]. Jednakże część wynagrodzenia jest obciążona. Zatem wnioskodawca nie może dysponować zajętą częścią wynagrodzenia, a część, która mu pozostaje, pozwala przyjąć, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania. Dlatego też skarżący spełnia przesłankę udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, gdyż nie posiada środków pieniężnych na opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru. Natomiast nie zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi). W tym miejscu zauważyć należy, że skarżący ponosi koszty opłaty telefonu komórkowego w wysokości - jak oświadczył – [...] miesięcznie. Jednakże koszty utrzymania telefonu komórkowego nie należą do wydatków koniecznego utrzymania, przez które rozumie się wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (żywność, mieszkanie, ubranie). Wnioskodawca podał, że zaciągnął kredyt bankowy i przedłożył wezwanie do zapłaty. Jednakże spłata zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym nie determinuje konieczności zwolnienia skarżącego w całości od kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.