I SA/Po 504/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-26

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba samotna, inwalida, otrzymująca niską emeryturę, która w całości przeznaczana jest na bieżące utrzymanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, osoba samotna, inwalida, otrzymująca niską emeryturę, która w całości przeznaczana jest na bieżące utrzymanie, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnia tym samym przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący JB złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na swoją trudną sytuację materialną – jest osobą samotną, inwalidą, otrzymuje niską emeryturę, która w całości przeznaczana jest na bieżące utrzymanie. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi JB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący JB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie przy swoich dochodach ponieść kosztów pomocy prawnej. Wnioskodawca podał, że jest osobą samotną, ma [...] lat, jest inwalidą [...] grupy. Jego dochody to emerytura netto w wysokości [...] zł. Z uzyskanych z tytułu emerytury dochodów musi kupić jedzenie, lekarstwa, środki czystości, ubrania – na co przeznacza ok. [...]. Pozostała suma musi mu wystarczyć na opłaty za media, ogrzewanie mieszkania, remont i malowanie mieszkania, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie, przejazdy i inne wydatki w wysokości ok. [...]. Skarżący podał, że bez uszczerbku dla swojej osoby nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i kosztów pomocy prawnej. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada działkę zabudowaną o pow. [...] m2 oraz dom przedwojenny wymagający kapitalnego remontu o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Do wniosku załączył potwierdzenie wypłaty emerytury w dniu [...] oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą samotną, ma [...] lat, otrzymuje emeryturę w kwocie netto [...], którą w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło