I SA/Po 505/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant: ref. stażysta Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi W.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska U Z A S A D N I E N I E. W dniu [...] września 1999 r. Urząd Celny przyjął zgłoszenie celne SAD zarejestrowane pod pozycją [...] z dnia [...] września 1999 r., dotyczące samochodu osobowego Fiat Cinquecento Nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. organ celny uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i określił kwotę długu celnego na podstawie art. 23 § 7 prawa celnego w oparciu o obniżoną stawkę celną, na podstawie deklaracji na załączonej do zgłoszenia celnego fakturze Nr [...] z dnia [...] r. Towar został dopuszczony do obrotu na polskim obszarze celnym. W związku z oświadczeniem producenta "Fiat Auto Poland", z którego wynikało, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany w Polsce, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego wznowił postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił decyzję [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej zastosowania stawki celnej i obliczenia kwot wynikających z długu celnego, ustalając nową kwotę długu celnego w oparciu o autonomiczną stawkę celną. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie m.in. przepisów Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, Zarządzenia Prezesa GUC z dnia 23 września 1997 r., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej. W ślad za odwołaniem skarżący przedłożył niemiecką kartę pojazdu wraz z tłumaczeniem, z której wynikało, że pojazd został sprowadzony z Niemiec do Włoch, powołał się również na numer VIN przedmiotowego pojazdu. W tych warunkach organ II instancji uznał za niezbędne przeprowadzenie weryfikacji dowodu pochodzenia (deklaracji na fakturze Nr [...] z dnia [...] r. przez niemieckie władze celne i w wyniku tej weryfikacji, na podstawie pisma niemieckich władz celnych z dnia [...] r. Nr [...], w którym nie potwierdzono rzetelności danych zawartych w fakturze Nr [...] z dnia [...] r. co do pochodzenia pojazdu z krajów Unii Europejskiej, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w myśl art. 13 § 3 pkt. 4 Taryfa Celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przedmiotowego pojazdu przepisy ust. 5 część A Postanowień wstępnych do Taryfy Celnej oraz postanowienia art. 16 i art. 13 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych w przypadku równoczesnego spełnienia następujących warunków: - towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, - pochodzenie zostało udokumentowane prawidłowo sprawdzonym świadectwem przywozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze, - został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Zgodnie z art. 20 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, sposób dokumentowania preferencyjnego pochodzenia towarów dla celów stosowania stawek obniżonych określony jest w umowach zawartych przez Rzeczpospolita Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. W tym przypadku taką umową jest powołany wyżej Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi wraz z Protokołem Nr 4 zawierającym definicję pojęcia "produkty pochodzące" i metody współpracy administracyjnej między sygnatariuszami porozumienia. Zgodnie z art. 32 pkt. 3 Protokołu nr 4 weryfikacja danych zawartych w dokumentach potwierdzających pochodzenie towaru przeprowadzana jest przez władze celne kraju eksportu, a wynik tej weryfikacji, przeprowadzony w trybie przewidzianym umową międzynarodową jest wiążący dla polskiego organu celnego. W przedmiotowej sprawie, w związku z informacją uzyskaną od producenta towaru "Fiat Auto Poland" o polskim pochodzeniu sprowadzonego samochodu, zwrócono się o weryfikację danych podanych przez eksportera w deklaracji na fakturze do niemieckich władz celnych. W wyniku weryfikacji deklaracji na fakturze Nr [...] z dnia [...] r., załączonej do zgłoszenia celnego SAD OBR Nr [...] z dnia [...] r., niemieckie władze celne w piśmie Nr [...] z dnia [...] r., nie potwierdziły rzetelności danych zawartych w w/w fakturze. Negatywny wynik weryfikacji uniemożliwił zastosowanie stawki celnej obniżonej, która została uprzednio zastosowana w oparciu o dokument, który potwierdzał nieprawdę. W tych warunkach kwotę długu celnego ustalono w oparciu o autonomiczną stawkę celną. W myśl brzmienia ust. 3 pkt. 6 część A Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1989 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej, stawkę autonomiczną stosuje się do towarów, jeżeli stawka konwencyjna jest wyższa od określonej dla danego towaru stawki autonomicznej lub gdy stawka celna konwencyjna nie została określona. Organ II instancji wskazał również w uzasadnieniu decyzji, iż obowiązkiem importera jest zapłata cła według stawki podstawowej – konwencyjnej bądź autonomicznej, natomiast zastosowanie stawki obniżonej stanowi swego rodzaju przywilej, który jednakże nie może być przyznany w razie uzyskania od władz celnych kraju eksportu informacji, że celny towar jest towarem "niepochodzącym" w rozumieniu Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Informacja taka obliguje organ celny do wydania decyzji określającej kwoty długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej, bądź autonomicznej stawki celnej. Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej importer – W.P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania wynikającego z długu celnego w kwocie [...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez zaskarżony organ. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13, 19,20 Kodeksu celnego oraz postanowienia art. 16 i art. 13 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego poprzez przyjęcie, że importowany towar jest polskiego pochodzenia oraz, że niemieckie władze celne prawidłowo dokonały weryfikacji danych podanych przez eksportera w deklaracji na fakturze. Zarzucił ponadto błędne ustalenia stanu faktycznego przez przyjęcie, że zakwestionowany towar posiada trwałe oznaczenia, z których by wynikało, że przy kraju pochodzenia jest Polska oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności prawidłowej weryfikacji umowy kupna-sprzedaży z udziałem kontrahenta niemieckiego. Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik skarżącego podniósł ponadto, że przeprowadzenie przez władze celne weryfikacji i deklaracji na fakturze po tak długim okresie narusza zaufanie obywatela do organów państwa – tutaj organów celnych, zauważył ponadto, że sporny pojazd utracił status towaru krajowego w momencie wywozu do Włoch, wskazał wreszcie, że obecnie Rzeczpospolita Polska jest członkiem Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę organ celny podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę uznać należy za uzasadnioną, jakkolwiek Sąd nie podzielił w całości zarzutów skarżącego. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż organy celne, zgodnie z treścią art. 83 § 1 Kodeksu celnego mogą również po zwolnieniu towarów, z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego i w razie stwierdzenia, że przepisy regulujące procedury celne zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, zobowiązane są podjąć niezbędne działania w celu zastosowania przepisów prawa celnego przy uwzględnieniu tych nowych danych (§ 3). Jeżeli więc w danej sprawie istnieją przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, organ celny uprawniony będzie do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną w trybie art. 65 § 4 Kodeksu celnego, na podstawie przepisów art. 240 – 246 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku i z taką możliwością kontroli podmiot zgłaszający winien się liczyć, ustawodawca wprowadza bowiem tylko jedno ograniczenie w tym zakresie, a mianowicie 3 letni okres liczony od przyjęcia zgłoszenia celnego, w którym może być wydana decyzja określona w art. 65 § 4 Kodeksu celnego. Okres ten w niniejszym przypadku nie został przekroczony. Należy również uznać, że podniesiona przez skarżącego na rozprawie w dniu [...] r. kwestia, a mianowicie, że w świetle postanowień art. 3 § 1 pkt. 18 w związku z art. 88 Kodeksu celnego, przedmiotowy pojazd, który został wyeksportowany z Polski do Włoch, utracił swój status celny towaru krajowego, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem z faktu utraty statusu celnego towaru krajowego nie wynika, iż tym samym pojazd ten nabrał charakteru produktu "pochodzącego" w rozumieniu Protokołu Nr 4 Układu europejskiego. Reasumując uznać należy, iż organy celne mogły przeprowadzić weryfikację dowodów wskazujących, iż przedmiotowy pojazd ma przymiot produktu "pochodzącego" w rozumieniu Protokołu Nr 4 i weryfikacja ta przeprowadzona przy udziale władz celnych kraju eksportera jest jedyną przewidzianą przez Protokół formą kontroli dowodów pochodzenia towaru, a jej wynik jest wiążący dla polskich władz celnych i nie może być przez nie podważony. Negatywny wynik weryfikacji uzasadnia odmowę preferencyjnego traktowaniu towaru, a w konsekwencji powoduje zastosowanie niepreferencyjnej stawki celnej. Taki wynik stanowi więc dowód w sprawie i w rozpatrywanej sprawie organy celne powołały się w uzasadnieniu decyzji na pismo niemieckich władz celnych Nr [...], w którym zakwestionowano rzetelność danych zawartych w deklaracjach eksportera. Jednakże pismo to jak i pismo skierowane przez polski organ celny do niemieckich władz celnych nie zostały przetłumaczone na język polski. W orzecznictwie Sądów administracyjnych podkreśla się, że obcojęzyczne dokumenty bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski nie mogą być uznane – w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej – za dowód w sprawie, gdyż posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem – art. 27 Konstytucji RP oraz art. 4, pkt. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - Dz.U. Nr 90, poz. 999 ze zm. (por. wyrok NSA w Warszawie z 9 lutego 2001 r., III SA 2339/99, wyrok WSA w Warszawie z 16.01.2004 r., III SA 2719/02 i wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2004 r., III SA 2512/02). Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy celne zobowiązane będą zlecić urzędowe przetłumaczenie wszystkich obcojęzycznych dokumentów stanowiących dowód w sprawie i umożliwić stronie zapoznanie się z nimi w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Z tych względów orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska