I SA/Po 510/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-10
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał ciężką sytuację materialną i finansową, uzasadniającą zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać również zwolniony z obowiązku ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata, zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na swoją samotność, chorobę, ciężką sytuację finansową, niskie dochody z emerytury pomniejszone o zajęcie egzekucyjne, przeznaczanie środków na spłatę kredytów i opłaty, a także korzystanie z pomocy syna. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku WG o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi WG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący WG pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, że jest osobą samotną, ma [...] lata, choruje, ma ciężką sytuację finansową, egzystuje tylko dzięki pomocy syna. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada budynek gospodarczy o pow. [...] m2, nieruchomość rolną o pow. [...] m2, nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł pomniejszoną o kwotę [...] zł z tytułu zajęcia egzekucyjnego, a zatem otrzymuje [...] zł. Skarżący podał, że uzyskiwane dochody przeznacza na spłatę kredytu i na opłaty za media. Do pisma załączył kserokopie: karty informacyjnej leczenia szpitalnego, oświadczenia z dnia [...] o likwidacji działów specjalnych produkcji rolnej, decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] o ponownym ustaleniu wysokości emerytury, umowy pożyczki gotówkowej, umowy kredytu konsumpcyjnego, faktury za telefon i Internet.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie procesowym z dnia [...] [karta nr [...] akt sądowych] wynika, że wnioskodawca ma [...] lata, jest osobą samotną, schorowaną, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto, którą w całości przeznacza na spłatę kredytów i opłaty za media. Skarżący korzysta z pomocy syna.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło