I SA/Po 511/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-09-22

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Jerzy Małecki, Katarzyna Wolna-Kubicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez doręczenia upomnienia, jeśli zobowiązany miał ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, a decyzja określająca zobowiązanie podatkowe stała się ostateczna z powodu braku odwołania?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może wszcząć postępowanie egzekucyjne bez doręczenia upomnienia, jeśli zobowiązany miał ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, zgodnie z § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów. Brak odwołania od decyzji określającej zobowiązanie podatkowe powoduje jej ostateczność i wymagalność, co uzasadnia wszczęcie egzekucji. Wniosek o rozłożenie na raty, jeśli został rozpatrzony negatywnie, nie stanowi podstawy do zarzutu braku wymagalności obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący A.H. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które uznało za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej podatku akcyzowego. Skarżący podnosił brak uprzedniego doręczenia upomnienia, brak wymagalności obowiązku z powodu nieprawomocności decyzji odmawiającej rozłożenia na raty oraz zarzucał naruszenie przepisów dotyczących nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na ustawowy obowiązek zapłaty podatku akcyzowego bez wezwania oraz ostateczność decyzji określającej zobowiązanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w P., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], w którym organ pierwszej instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec A.H. (dalej jako: skarżący, zobowiązany) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w związku z brakiem wpłaty podatku akcyzowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia został przedstawiony następujący stan faktyczny. Dyrektor Izby Celnej w P. prowadzi wobec A.H. postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z [...] lutego 2011r. wystawiony w związku z brakiem wpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] zł. określonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...]. Wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu [...] marca 2011r. z chwilą doręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomień z dnia [...] lutego 2011r. o zajęciu wierzytelności. Powyższe zajęcia skierowane do Urzędu Skarbowego w M., Banku P. S.A., Banku S., Banku S. P. ., Banku P. okazały się nieskuteczne. W dniu [...] marca 2011r. organ egzekucyjny wystosował skuteczne zawiadomienie o zajęciu wierzytelności do Urzędu Skarbowego w M. W wyniku realizacji zajęcia uzyskano kwotę [...] zł., którą zaliczono na koszty egzekucyjne. Zobowiązany o dokonanym zajęciu został powiadomiony w dniu [...] marca 2011r. Pismem z dnia [...] marca 2011r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji podnosząc brak uprzedniego doręczenia upomnienia oraz brak wymagalności egzekwowanego obowiązku wynikający z nieprawomocności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2011r., nr [...], odmawiającej rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku akcyzowym (do chwili złożenia skargi odwołanie nie zostało rozpatrzone). Jednocześnie wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał, że ciążące na skarżącym zobowiązanie w podatku akcyzowym objęte tytułem wykonawczym nr [...] jest zobowiązaniem powstającym z mocy prawa, a skarżący miał obowiązek obliczenia i zapłaty podatku w ustawowo oznaczonym terminie. Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. określił jedynie wysokość zobowiązania już istniejącego, które stało się zaległością w wyniku niewykonania ww. obowiązku. Powołując się na § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem) organ wskazał, iż egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy zobowiązany miał ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Dalej organ podniósł, iż podstawą egzekucji prowadzonej w oparciu o ww. tytuł wykonawczy jest decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2010r., która w związku z brakiem wniesienia przez skarżącego odwołania stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Organ zaznaczył również, że wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej możliwe jest w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ale okoliczność taka w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Ponadto postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany powyższe postanowienia odebrał w dniu [...] kwietnia 2011r. Podejmując dalsze działania egzekucyjne, zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011r., Dyrektor Izby Celnej w P. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego w Banku S.A. oraz zajęcia świadczenia rentowego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w P., Inspektorat w M. (dalej jako ZUS). Zobowiązany powyższe zawiadomienia odebrał w dniu [...] kwietnia 2011r. Dokonane zajęcie w Banku S.A. okazało się nieskuteczne. Natomiast ZUS pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. zadeklarował, że, począwszy od należności za miesiąc maj 2011r., będzie dokonywał ze świadczenia przypadającemu skarżącemu potrącenia w kwocie [...] zł., (do chwili złożenia skargi ZUS nie dokonał żadnego potrącenia). Na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011r. skarżący pismem z dnia [...] maja 2011r. wniósł zażalenie. Powołał w nim te same argumenty co w zarzutach z dnia [...] marca 2011r. Nadto zarzucił organowi egzekucyjnemu bezpodstawne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz podniósł, że osobą zobowiązaną do zapłaty podatku akcyzowego określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2010r. powinien być M.G. gdyż to on sprowadził do kraju, a następnie sprzedał, samochód osobowy marki Volkswagen Multivan 2,5 TDI o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...]. Zobowiązany wyjaśnił, że M.G. dysponował umową sprzedaży, na której skarżący złożył podpis in blanco. Korzystając z tej umowy, wbrew woli i na szkodę skarżącego, M. G. sprzedał ww. samochód. Zobowiązany poinformował, że aktualnie, na jego wniosek, Prokuratura Rejonowa w S. oraz Prokuratura Okręgowa w P. prowadzą przeciwko M.G. postępowania, które mają wykazać, czy zostało popełnione przestępstwo użycia sfałszowanego dokumentu w związku ze sprzedażą ww. samochodu. Skarżący wyjaśnił także, że nie odwoływał się od ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. gdyż M.G. zapewnił go, że osobiście zapłaci określony w decyzji podatek. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zobowiązany wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o przesłuchanie M. G. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011r., [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że w pełni podziela ustalenia i rozważania organu pierwszej instancji. Powołując się na przepisy art. 15 i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. zwana dalej u.p.e.a.) oraz §13 pkt 2 rozporządzenia, organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdyż zobowiązany miał ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia podatku akcyzowego bez wezwania. W związku z niewykonaniem przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku powstałego z chwilą wystawienia faktury, wydana została decyzja określająca wysokość nieuregulowanego zobowiązania. Wierzyciel w ww. decyzji wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku grożąc mu skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Ponadto informacja o braku obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia wraz z podstawą prawną została zawarta w przedmiotowym tytule wykonawczym, którego odpis został doręczony zobowiązanemu wraz z zawiadomieniami o zajęciu. Organ odwoławczy za niezasadny uznał także zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Wskazał, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2010r. zobowiązanemu przysługiwało prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. decyzji. Skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia więc decyzja stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Wniosek zobowiązanego o rozłożenie na raty spłaty zaległości w podatku akcyzowym został rozpatrzony negatywnie. Skarżący odwołał się od decyzji z dnia [...] lutego 2011r. odmawiającej rozłożenia na raty spłaty należności. Wskazanie przez zobowiązanego, że organ egzekucyjny niezasadnie przyjął, że obowiązek podatkowy jest wymagalny, mimo nieprawomocności decyzji odmawiającej rozłożenia na raty, nie znajduje uzasadnienia, gdyż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 8 poz. 60, ze zm., zwana dalej o.p.) i przepisami u.p.e.a. wniesienie wniosku o rozłożenie na raty spłaty należności, nie wstrzymuje wykonania obowiązku bądź postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że skutkiem wniesienia wniosku o rozłożenie na raty spłaty zobowiązania podatkowego jest wydanie pozytywnej lub negatywnej decyzji w tej kwestii. W przypadku wydania zgody postępowanie egzekucyjne zostaje zawieszone. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - obrazę art. 33 pkt 2 i 7 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie jest konieczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia - obrazę art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o umorzenie czy rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego nie może stanowić podstawy zarzutu - obrazę art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., zwana dalej k.p.a.) co do zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2010r. nie ma charakteru deklaratoryjnego gdyż tworzy zobowiązanie podatkowe, a więc wszczęcie egzekucji powinno być poprzedzone uprzednim doręczeniem upomnienia. Podniósł ponadto, że rygor natychmiastowej wykonalności decyzji może być nadany tylko i wyłącznie gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Zdaniem skarżącego żadna z tych przesłanek nie zaistniała przy wydawaniu przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł te same argumenty co w zaskarżonym postanowieniu i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zarzuty w niej zawarte są bezpodstawne. Nadto odpowiadając na drugi z podniesionych zarzutów organ wskazał, że zgodnie z art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty zaległości pieniężnej. W rozpoznawanej sprawie żadna z ww. okoliczności nie zaistniała. Zobowiązany złożył jedynie wniosek o rozłożenie na raty spłaty zaległości pieniężnej, który został rozpatrzony negatywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś wydanie postanowienia poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Podnieść także należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarżący w osnowie skargi sformułował trzy zarzuty. Pierwszy zarzut dotyczył naruszenia przez organ egzekucyjny art. 33 pkt 2 i 7 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie jest konieczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o umorzenie czy rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego nie może stanowić podstawy zarzutu. Skarżący zarzucił również organowi obrazę art. 108 § 1 k.p.a. polegającą na braku zasadności nadania egzekwowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii zasadności i legalności zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oraz nadania egzekwowanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Na wstępie tej części wywodu trzeba podkreślić, iż organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który należy przyjąć za podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący nie odwołał się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2010r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, w związku z czym stała się ona ostateczna i wymagalna. Bezsporne jest również, że skarżący nie uiścił określonego w decyzji podatku akcyzowego w kwocie [...] zł. konsekwencją czego było podjęcie przez Dyrektora Izby Celnej w P. postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania ww. należności. Nie ulega także wątpliwości, że zobowiązany zakwestionował zasadność i legalność prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzucając organom naruszenie przepisów art. 33 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a. oraz art. 108 k.p.a. Organy obu instancji uznały wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniesionych zarzutów, w pełni podzielił stanowisko organów. Rozstrzygnięcie zawisłego sporu wymaga w pierwszej kolejności wskazania, iż podstawę prawną należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lutego 2011r. stanowią przepisy art. 4 ust. 1 pkt 3 i art. 80 ust.1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm., zwana dalej u.p.a.), w oparciu o które Naczelnik Urzędu Celnego w L. wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2010r. określającą A. H. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w związku ze sprzedażą samochodu osobowego marki Volkswagen Multivan 2,5 TDI o numerze nadwozia [...], rok produkcji [...], przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. W pouczeniu decyzji organ wskazał, iż obowiązek wynikający z decyzji podlega wykonaniu w trybie przepisów u.p.e.a. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.a. opodatkowaniu akcyzą podlega sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju. Zgodnie z art. 80 ust.1 u.p.a. akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W świetle art. 80 ust. 2 pkt 1 podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. Przepis 80 ust. 3 pkt 1 u.p.a. stanowi natomiast, że obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje – w przypadku sprzedaży – z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu. Mając na względzie przywołane przepisy, podnieść należy, że zobowiązanie podatkowe, wbrew twierdzeniom skarżącego, powstało z mocy prawa w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiązała jego powstanie. Nie ulega wątpliwości, że na skarżącym, w związku ze sprzedażą niezarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego, w świetle przepisów u.p.a., ciążył obowiązek obliczenia i uiszczenia podatku akcyzowego z chwilą wystawienia faktury potwierdzającej dokonanie sprzedaży, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania samochodu. Wskazać również należy, że Naczelnik Urzędu Celnego w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. dokonał jedynie konkretyzacji ciążącego na skarżącym obowiązku podatkowego. Organ podatkowy stwierdził, że skarżący nie wykonał w sposób prawidłowy nałożonego na niego obowiązku określonego przepisami u.p.a. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że wydawana przez organ podatkowy decyzja nie utworzyła nowej sytuacji w zakresie powstania stosunku prawnopodatkowego, lecz stwierdziła jego powstanie z mocy samego prawa, ze skutkiem ex tunc, czyli od momentu, w jakim dane zdarzenie prawne zaistniało. Powyższe ustalenia mają istotne znaczenie w świetle podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia przez organ tzw. zasady zagrożenia ujętej w art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Zgodnie z powołanym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja może być wszczęta dopiero wtedy, gdy wierzyciel uprzednio przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania zobowiązania, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może zatem - co do zasady - być wszczęte najwcześniej po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Podkreślenia wymaga, że brak uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu, powoduje wadliwość postępowania i stanowić może podstawę do złożenia zarzutu (art. 33 ust. 7 u.p.e.a.), a w konsekwencji umorzenie postępowania (art. 59 § 1 pkt. 7 u.p.e.a.). Uprzedzenie zobowiązanego o grożącej mu egzekucji ma na celu z jednej strony przypomnienie o zaległości i umożliwienie dobrowolnego wykonania obowiązku pieniężnego, z drugiej natomiast strony niedopuszczenie do egzekucji, gdy obowiązek został już wykonany albo w ogóle nie istniał. Podnieść jednak należy, że zasada zagrożenia nie ma charakteru bezwzględnego gdyż ustawodawca przewidział liczne wyjątki od jej stosowania. Wyjątki te mogą wynikać bądź z przepisów szczególnych (art. 15 § 1 u.p.e.a.), bądź z przepisów wykonawczych wydanych przez Ministra Finansów na podstawie upoważnienia zawartego w art. 15 § 5 u.p.e.a. Szeroki katalog należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia określa § 13 rozporządzenia. Z powołanego przepisu wynika m.in., że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego upomnienia w przypadku, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania (§ 13 pkt 2). W świetle wyżej przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych, nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości, że organ egzekucyjny działając na podstawie §13 pkt 2 rozporządzenia, mógł wszcząć w rozpoznawanej sprawie egzekucję bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdyż zobowiązany miał ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Podkreślić należy, że w związku z niewykonaniem przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku, powstałego z mocy prawa z chwilą wystawienia faktury, organ podatkowy wydał decyzję określającą wysokość nieuregulowanego zobowiązania. Organ w ww. decyzji wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku grożąc mu skierowaniem sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyć także trzeba, że informacja o braku obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia wraz z podstawą prawną została zawarta w przedmiotowym tytule wykonawczym, którego odpis został doręczony zobowiązanemu wraz z zawiadomieniami o zajęciu. Wobec powyższego zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 33 pkt 7 u.p.e.a. należało uznać za bezpodstawny. Bezzasadny okazał się również zarzut dotyczący naruszenia art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że wniosek o umorzenie czy rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego nie może stanowić podstawy zarzutu. Na wstępie tej części rozważań wskazać należy, że w przeciwieństwie do odwołań w postępowaniu administracyjnym, które strona może składać z każdego powodu (wystarczy, że jest niezadowolona z wydanej decyzji – art. 128 k.p.a.), w postępowaniu egzekucyjnym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie przesłanki taksatywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że wniesienie zarzutów z innych przyczyn niż wymienione w powołanym przepisie nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia, z wyjątkiem sytuacji gdy organ egzekucyjny byłby jednocześnie organem wydającym decyzję i miałby podstawę do jej uchylenia. Podnieść również trzeba, że wniesienie zarzutu nie wstrzymuje wykonania kwestionowanego aktu. W świetle przepisu art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Jak wyżej wskazano, katalog przesłanek mogących stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest zamknięty. Zgodnie z 33 pkt 2 u.p.e.a. podstawę zarzutu może stanowić m.in. rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Taka okoliczność w niniejszej sprawie nie zaistniała gdyż decyzją z dnia [...] lutego 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. odmówił skarżącemu rozłożenia na raty spłaty zaległości, a samo złożenie wniosku o rozłożenia na raty spłaty należności nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. W ocenie Sądu, podniesiony przez skarżącego zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), w świetle zgromadzonego w sprawie materiału również nie znalazł uzasadnienia. Wskazać bowiem należy, że skarżący nie odwołał się od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2010r. wobec czego decyzja ta stała się ostateczna i podlegała wykonaniu zgodnie z art. 239e o.p. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ egzekucyjny art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić należy, że przedmiotowej decyzji taki rygor nie został nadany. Jak wyżej wskazano egzekwowana decyzja w związku z brakiem wniesienia przez skarżącego odwołania stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Reasumując, zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, Sąd nie dopatrzył się bowiem żadnych naruszeń prawa materialnego jak i procesowego, w tym powołanych w skardze przepisów art. 33 pkt 1, 2 i 7 u.p.e.a. oraz art. 108 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło