I SA/Po 515/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2010r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący K. O. pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2010r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...],- zł. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że nie stać go na opłacenie bieżących wydatków i zakup lekarstw. Wyjaśnił, że gdyby miał kwotę [...] zł to zapłaciłby podatek w wysokości [...] zł. Podał, że w dniu [...] wrócił ze szpitala po rehabilitacji. Do pisma załączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, wskazał, że ponosi opłaty w wysokości [...] zł z tytułu czynszu, opłat za wywóz śmieci, wodę, kanalizację, energię elektryczną i gaz. Załączył również kserokopię decyzji ZUS z dnia [...] o ustaleniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która będzie wypłacana do [...] w kwocie [...] zł oraz decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] o uznaniu jego żony z dniem [...] za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wskazał, że jest osobą schorowaną. Wyjaśnił, że obecne dochody nie wystarczają na opłaty, lekarstwa i wyżywienie. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Posiada dom o pow. [...] m2 oraz mieszkanie kwaterunkowe o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej [...] euro. Skarżący wyjaśnił, że dom nie nadaje się do zamieszkania, a tym samym na wynajem. Natomiast koszt ekspertyz i ewentualnego remontu przekracza jego możliwości finansowe. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, że zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca jest osobą schorowaną, przyznano mu rentę do dnia [...] Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Syn utrzymuje się z prac dorywczych. Skarżący we współwłasności z żoną posiada dom w [...], który nie nadaje się do zamieszkania. Wnioskodawcę nie stać na poniesienie kosztów ekspertyz i remontu domu. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają innego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uzyskiwane przez nich środki pieniężne również nie wystarczają na poniesienie tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.