I SA/Po 52/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 05 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności zaległości w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2011 r. postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. skarżąca, reprezentowana przez B., zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2014 r., pismem z dnia [...] listopada 2014 r. strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym urzędowym formularzu. Odpis powyższego zarządzenia został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] grudnia 2014 r. (k. 143 akt sąd.). Zatem termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem [...] grudnia 2014 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżąca nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczenia na urzędowym formularzu. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2014 r. referendarz sądowy na podstawie m.in. art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej: "P.p.s.a.") pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skuteczne doręczenie zarządzenia nastąpiło w dniu [...] stycznia 2015 r. (k. 159). Na powyższe zarządzenie B. złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie zarządzenia z dnia [...] grudnia 2014 r. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków sprzeciwu poprzez jego podpisanie ewentualnie nadesłanie podpisanego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej uzupełnił braki formalne sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z treści powołanego przepisu wynika, że skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zarządzenia referendarza ex lege i przejście sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu do właściwości Sądu. Zatem już samo wniesienie sprzeciwu, a nie żądanie w nim sformułowane, powoduje utratę mocy wiążącej orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego. Dla zaistnienia określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. przesłanek przyznania osobie fizycznej prawa pomocy niezbędne jest zapoznanie się przez Sąd z sytuacją majątkową wnioskodawcy. Temu celowi służy obligatoryjne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Stosownie bowiem do art. 252 § 2 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określony został w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (DZ. U. Nr 227, poz. 2245). Urzędowy formularz stanowi ułatwienie zarówno dla wnioskodawcy jak i dla Sądu. Wnioskodawca dzięki formularzowi uzyskuje orientację odnośnie niezbędnych okoliczności jakie należy przedstawić celem uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego. Natomiast Sąd, na podstawie faktów podanych w wypełnionym formularzu w szybki oraz precyzyjny sposób może określić zasadność przyznania tego prawa. Wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego urzędowego formularza podyktowane jest potrzebą stosowania jednolitych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy, a ponadto wymuszeniem na wnioskodawcy zawarcia we wniosku informacji niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 9/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 P.p.s.a., podlegającym usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (por. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt sądowych rozpatrywanej sprawy wynika, że strona skarżąca pomimo wezwania i pouczenia o konsekwencjach niezłożenia oświadczenia na urzędowym formularzu PPF nie dopełniła powyższego obowiązku. Kwestionowane zatem przez pełnomocnika skarżącej zarządzenie z dnia [...] grudnia 2014 r. odpowiada przepisom prawa i nie ma podstaw do jego uchylenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 257 w związku z art. 160 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.