I SA/Po 520/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "X." Sp. z o.o. z siedzibą w L. na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie nieustosunkowania się do złożonego wniosku i zajęciu stanowiska opisanego w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] "X." Sp. z o.o. z siedzibą w L., reprezentowana przez doradcę podatkowego, złożyła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. polegające na nieustosunkowania się do złożonego wniosku i zajęciu stanowiska opisanego w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. Jako podstawę wniesienia skargi wskazano przepis art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do urzędu w dniu 21 marca 2013 r., a skarżąca nie wykazała, że zachowała 14 dniowy termin wynikający z powołanego w skardze art. 52 § 3 P.p.s.a. Ponadto organ wskazał, że zarzucane w skardze nieuwzględnienie, czy też nieustosunkowanie się do wniosku, jest równoznaczne z niezałatwieniem sprawy w terminie i zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."), podatnikowi przysługuje na takie zachowanie organu skarbowego szczególny środek zaskarżenia w postaci ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia. Odnosząc się natomiast do kwestii zajęcia stanowiska opisanego w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r., organ stwierdził, że pismo to jest datowane później niż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wysłane przez skarżącą, a zatem, zdaniem organu, w stosunku do czynności polegającej na zajęciu stanowisku w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r. spółka uchybiła wymogowi wyczerpania środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Obowiązkiem Sądu, przed dokonaniem merytorycznej oceny zasadności skargi, jest zbadanie, czy skarga spełnia wymogi formalne oraz, czy przed jej wniesieniem skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia, które służyły jej w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Podkreślenia wymaga, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak: zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, że z użytego w powołanym przepisie zwrotu "taki jak" wynika, że wskazane wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter tylko przykładowy. Oznacza to, że w wypadku skargi na bezczynność środkami takimi będą zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. oraz ponaglenie przewidziane w art. 141 § 1 O.p. (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, publ. PiP 2004, z. 3, str. 65). Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, to skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a). Godzi się zauważyć, że przepis art. 52 § 3 i 4 P.p.s.a. wyraża generalną zasadę subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji, a w razie ich braku - skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Warto także podkreślić, że w przypadku skargi na bezczynność organu podatkowego środkiem zaskarżenia jest przewidziane w art. 141 § 1 O.p. ponaglenie, które przysługuje stronie do organu podatkowego wyższego stopnia. Ponaglenie należy traktować zatem jako szczególny rodzaj środka zaskarżenia, mający na celu zwalczanie uchybień organów na etapie precedowania przed tymi organami. Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wyczerpała trybu określonego w art. 141 § 1 O.p. poprzez wniesienie ponaglenia, a tym samym nie dopełniła warunku dopuszczalności skargi, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. trafnie wskazał, że zarzucane w skardze nieuwzględnienie, czy też nieustosunkowanie się do wniosku spółki o zaliczenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej do zwrotu według korekty deklaracji VAT-7 za marzec 2012 r. na poczet zaległości wynikającej z korekty deklaracji VAT-7 za luty 2012 r. wraz z odsetkami, jest równoznaczne z niezałatwieniem sprawy w terminie, a w takiej sytuacji, zgodnie z art. 141 § 1 O.p., podatnikowi (spółce) przysługuje szczególny środek zaskarżenia w postaci ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia. Dopiero po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia istnieje możliwość wniesienia skargi do sądu. Ponadto, mając na względzie, że wniesiona skarga dotyczy także zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. stanowiska opisanego w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 r., stwierdzić należy, że pismo to jest datowane później niż złożone przez skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało doręczone organowi 21 marca 2013 r., a zatem w stosunku do czynności zajęcia przez organ stanowiska w wyżej wskazanym piśmie spółka nie uczyniła zadość wymogowi wyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z sytuacją niedopuszczalności skargi mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy strona wniesie skargę do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia. W tym stanie rzeczy, Sąd, uznając niedopuszczalność skargi w niniejszej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.