I SA/Po 524/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K M o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. zwolnić skarżącą od ½ wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. KM, reprezentowana przez adwokata KM pismem z dnia [...] wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że nie stać jej na poniesienie wpisu stosunkowego od skargi. Sama utrzymuje rodzinę, gdyż mąż od [...] nie może znaleźć pracy. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, z synem i z córką. Posiada dom o powierzchni [...], mieszkanie o powierzchni [...]. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż od [...] jest osobą bezrobotną, syn przygotowuje się do egzaminu do [...] i nie pracuje, córka jest uczennicą w gimnazjum i też nie pracuje. Wnioskodawczyni z tytułu wynagrodzenia za pracę wraz z godzinami nadliczbowymi otrzymuje [...], mąż otrzymuje [...] zasiłku. Podała, że do [...] ma do spłacenia kredyt hipoteczny zaciągnięty w [...], rata miesięczna wynosi od [...]. Nadto spłaca raty podatku od spadków i darowizn w wysokości [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy KM w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości od [...], przy czym [...]. Do pisma załączyła kserokopie: dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego marki S, rok produkcji [...], (wartości rynkowej samochodu, pomimo wezwania, nie podała), zeznań podatkowych za [...], historię rachunku bieżącego, W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należało stwierdzić, że K M w przedmiotowej sprawie nie jest w stanie uiścić całej kwoty wpisu od skargi i dlatego zwolniono ją w części, t.j. od kwoty powyżej [...]. Z informacji udzielonych przez wnioskodawczynię wynika bowiem, że posiada stałe źródło dochodu, posiada dom w B i mieszkanie w P oraz samochód osobowy, majątek ten może być źródłem finansowania kosztów sądowych. Zatem za określeniem zdolności płatniczych skarżącej do uiszczenia w części kosztów sądowych przemawia: stały miesięczny dochód i posiadane nieruchomości, Natomiast zwolniono wnioskodawczynię od ½ wpisu od skargi, ponieważ aktualnie jest ona jedyną pracującą osobą w czteroosobowej rodzinie, gdyż mąż jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, przy czym otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych, [...] syn przygotowywał się do egzaminów na studia stacjonarne, córka jest uczennicą gimnazjum. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącej od ewentualnych, przyszłych kosztów sądowych. W sytuacji, gdyby skarżąca była zobowiązana do ich poniesienia, a nie miałaby na to środków, może zwrócić się ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek