I SA/Po 528/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MD o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi MD na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania ustalającego zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2008r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata Skarżący MD złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada żadnych środków finansowych do dyspozycji, gdyż nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca pozostaje na utrzymaniu żony, która jest rencistką. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z pasierbem, z pasierbicą i z synem. Małżonka posiada [...] domu o powierzchni [...] m2, skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...]. Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona skarżącego otrzymuje rentę w wysokości [...] oraz alimenty na syna i córkę w łącznej kwocie [...]. Ponadto otrzymuje na dzieci zasiłki rodzinne i dodatki w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych i kart kredytowych. Wskazał, że poza dochodami wymienionymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzyskują żadnych innych dochodów. Wyjaśnił, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, gdyż ma zawieszoną działalność gospodarczą. Żona skarżącego posiada samochód osobowy marki O, rok produkcji [...], wartość rynkowa ok. [...], przy czym samochód został zajęty przez komornika. Podał, że koszty miesięcznego utrzymania jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą około [...]. Do pisma załączył zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z których wynika, że w [...] skarżący i jego żona nie uzyskali dochodów, natomiast w [...] żona skarżącego uzyskała dochód w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą niepracującą, zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z pasierbem i z pasierbicą oraz z synem. Dochody pięcioosobowej rodziny wynoszą ok. [...] i są w całości przeznaczane na miesięczne utrzymanie. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.