I SA/Po 53/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 13 sierpnia 2025 r., [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "DIAS" lub "organ II instancji") po rozpatrzeniu odwołania P. R. Sp. z o.o. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 12 marca 2025 r., nr [...], nakładającej na ww. Spółkę karę pieniężną w wysokości 70000,00 zł za niewypełnienie obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w 7 zgłoszeniach oraz umarzającą postępowanie w odniesieniu do 12 przewozów, a także odstępującą od nałożenia kary pieniężnej na podmiot odbierający za niewypełnienie obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w 1 zgłoszeniu – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie, jak wynika z jego uzasadnienia i akt sprawy, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Referat Służby Dyżurnej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. przesłał do Wydziału Postępowania Celnego informacje o zgłoszeniach SENT, w których przedsiębiorca P. R. Sp. z o.o. (dalej jako "Spółka" lub "Skarżąca") jako podmiot odbierający wyroby akcyzowe o kodzie [...] (propan, butan albo mieszaniny propan-butan) nie wykonał obowiązku nałożonego przepisami ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1218, dalej w skrócie "ustawy o SENT"): za pismami z: 30.09.2022 r. dot. 5 zgłoszeń dokonanych w sierpniu 2022 r., z 12.01.2023 r. dot. 4 zgłoszeń dokonanych w listopadzie 2022 r., z 29.01.2023 r. dot. 1 zgłoszenia dokonanego w grudniu 2022 r., z 27.03.2023 r. dot. 1 zgłoszenia dokonanego w styczniu 2023 r., z 15.09.2023 r. dot. 2 zgłoszeń dokonanych w lipcu 2023 r., z 11.11.2023 r. dot. 4 zgłoszeń dokonanych w sierpniu 2023 r. oraz 1 zgłoszenia we wrześniu 2023 r., z 16.12.2023 r. oraz 05.01.2024 r. dot. 2 zgłoszeń. Z załączonych do pism zgłoszeń SENT wynika, że Skarżąca jako podmiot odbierający LPG o kodzie [...] nie uzupełniła danych wynikających z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1259, dalej jako "rozporządzenie MF"). Z informacji znajdujących się w rejestrze SENT wynika, że zgłoszenia te zostały zamknięte automatycznie, a Spółka nie uzupełniła w nich dodatkowych informacji, tj. stanów liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których wydawany jest gaz płynny LPG, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem tego towaru do zbiorników, numerów fabrycznych dystrybutorów oraz obojętności dostarczonego towaru wyrażonej w litrach. Po przeprowadzonym postępowaniu, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. (dalej jako "Naczelnik" lub "organ I instancji") decyzją z 04.06.2024 r., [...], nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 120000,00 zł stwierdziwszy, że Spółka nie uzupełniła i nie zamknęła 12 zgłoszeń przewozu oraz nie uzupełniła 1 zgłoszenia, co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w łącznej wysokości 130000,00 zł. Natomiast organ dostrzegł wystąpienie ważnego interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia jednej kary pieniężnej w wysokości 10000,00 zł, bowiem Skarżąca udowodniła (przekazując zrzut z systemu [...], że 1 zgłoszenie zostało zamknięte (ale nieuzupełnione), o czym świadczył komunikat zwrotny. Wykazała zatem, że podjęła działania, by wywiązać się z ustawowych obowiązków. Decyzją tą organ umorzył także postępowanie administracyjne z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 7c ustawy o SENT odnośnie 7 zgłoszeń. Wskutek wniesionego odwołania Spółki, reprezentowanej przez r.pr. K. R., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z 15.10.2024 r., [...], uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Organ II instancji wskazał, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w całości, a decyzja nie uwzględniła wszystkich okoliczności sprawy. Wprawdzie Naczelnik zwrócił się do Centrum Informatyki Resortu Finansów (dalej: CRIF) o informację, czy wystąpiły awarie systemu bądź problemy techniczne mogące wpłynąć na przyjmowanie danych i jak wynika z odpowiedzi z 14.02.2024 r. – wskazane daty nie pokrywają się z datami przewozów SENT będących przedmiotem postępowania, jednak w piśmie tym wskazano, że w celu uzyskania informacji w tym zakresie można zwrócić się do Referatu Usług Komunikacji Elektronicznej oraz Usługi Elektronicznego Monitorowania Przewozu Towarów w Izbie Administracji Skarbowej w Z. G.. Skoro strona konsekwentnie podnosiła, że powodem niedopełnienia obowiązków były problemy techniczne występujące po stronie systemu – organ winien ustalić, czy w czasie ważności zgłoszeń SENT stwierdzono lub nie występowanie awarii Rejestru SENT bądź innych problemów technicznych w działaniu rejestru mogących mieć wpływ na prawidłową wymian informacji oraz czy odnotowane zostały nieudane próby uzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia o wskazane dane. Ma to fundamentalne znaczenie dla sprawy, a w przypadku potwierdzenia ich istnienia uzasadniałyby anulowanie kary. Kolejną kwestią wymagającą analizy była podniesiona przez Spółkę w piśmie z 23.09.2024 r. okoliczność dokonywania kolejnych zgłoszeń tego samego przewozu z uwagi na nieprawidłowe działanie systemu, nieprzesyłającego potwierdzeń dokonanych zgłoszeń. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Naczelnik decyzją z 12.03.2025 r., [...], nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 70000,00 zł z tytułu niewypełnienia przez nią obowiązków jako podmiotu odbierającego w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru w 7 zgłoszeniach, umorzył postępowanie administracyjne w odniesieniu do przewozów wskazanych w 12 zgłoszeniach oraz odstąpił od nałożenia kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w 1 zgłoszeniu. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka, reprezentowana przez r.pr. A. M.-B., zaskarżając ją w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 70000,00 zł za niewypełnienie obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru podlegających wskazaniu w zgłoszeniach, wniosła o jej uchylenie w zaskarżonej części i umorzenie postępowania, ew. odstąpienie od wymierzenia kary za naruszenia w stosunku do wskazanych zgłoszeń. Zarzuciła naruszenie: - art. 191 o.p. poprzez ustalenie stanu faktycznego w oparciu o wybiórczy materiał dowodowy oraz dokonanie na tej podstawie błędnej oceny w zakresie tego, czy Skarżąca rzeczywiście nie dopełniła obowiązków uzupełnienie zgłoszenia SENT o informacje, o których mowa w § 5 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów , - art. 120 w związku z art. 121 § 1 o.p. poprzez dokonanie stronniczej oceny zgromadzonego materiału oraz dążenie Organu o nałożenia na Skarżącą kary, - art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie wyjaśnienia całości okoliczności sprawy i niezebranie kompletnego materiału dowodowego w celu ustalenia, czy doszło do naruszenia art. 7c ustawy o SENT, a także w celu ustalenia, czy ewentualne naruszenie przełożyło się na jakiekolwiek uszczuplenia należności publicznoprawnych, - art. 21 ust. 2d w zw. z art. 7c ustawy o SENT poprzez niesłuszne nałożenia kary pieniężnej na Skarżącą działającą jako podmiot odbierający w sytuacji, gdy nie zostało udowodnione, iż doszło do naruszenia przepisów, - art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez: a) pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego" zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej b) pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu podmiotu odbierającego" i "interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług, Decyzją z 13.08.2025 r., wskazaną we wstępie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podkreślił cel ustawy o SENT wynikający z uzasadnienia jej projektu, a także okoliczność, że konstrukcja i sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań. Naczelnik uwzględnił okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania. Z zebranego materiału dowodowego wynika w szczególności, że odnośnie 2 zgłoszeń, na podstawie których O. Sp. z o.o. zrealizował dostawy gazu, utrudnienia odnotowane w systemie w dniu 06.08.2022 r. (10:30-12:35) i 30.08.2022 r. (11:50-13:15) były na tyle krótkie, że nie potwierdzają argumentacji Spółki, że nie mogła z tego względu wywiązać się ze swoich obowiązków (dostawa nastąpiła najprawdopodobniej 05.08.2022 r. i 21.08.2022 r.), zatem utrudnienia wystąpiły jedynie przez krótki czas w późniejszych dniach. W odniesieniu do 5 innych zgłoszeń – w okresie ich ważności nie odnotowano utrudnień/awarii, uzasadniających brak realizacji obowiązków przez stronę. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Spółka nie uzupełniła 7 zgłoszeń o wymagane dane, a brak ich uzupełnienia nie był skutkiem awarii systemu, działania siły wyższej czy jakiejkolwiek innej okoliczności, na którą strona nie miała wpływu. Skarżąca niewątpliwie jest profesjonalnym uczestnikiem przewozu towarów wrażliwych i powinna znać aktualne przepisy w tym zakresie oraz niewadliwie je wykonywać. To przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za zorganizowanie swojej działalności i dochowanie należytej staranności w jej prowadzeniu. Argumenty, że w skali prowadzonej działalności drobne naruszenie spowodowane ludzką omyłką, niemożliwą do uniknięcia, nie może stanowić podstawy uwolnienia się od odpowiedzialności za dokonane naruszenia. Ustawodawca nie dopuścił wyłączenia odpowiedzialności za uchybienia popełnione wskutek błędów czy pomyłek; przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, bez uwzględnienia incydentalności ich naruszenia czy wartościowania przyczyn ich naruszenia. Kary nakładane są niezależnie od winy podmiotu, a ich nałożenie jest obligatoryjne, chyba, że zostaną spełnione przesłanki z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT Wysokość kary nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa. Zarazem zasada proporcjonalności została przez ustawodawcę zachowana. Niezasadny jest zarzut braku ustalenia, czy naruszenie przełożyło się na uszczuplenie należności publicznoprawnych, bowiem do stwierdzenia popełnienia przez Spółkę naruszenia w zakresie nie podania dodatkowych danych doszło w trakcie analizy danych w rejestrze, a nie w toku postępowań, o których mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o SENT Także zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, bowiem Naczelnik zgromadził i prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a ustalenia pozostają w logicznym związku z treścią dowodów. Zdaniem organu nie mogą stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary zaniedbania w organizacji działalności Spółki; podnoszone okoliczności nie wypełniają przesłanki ważnego interesu podmiotu odbierającego, czyli wystąpienia nadzwyczajnego, niespodziewanego zdarzenia, uniemożliwiającego wypełnienie ciążących na nim obowiązków wynikających z ustawy o SENT i uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Zaniechań Spółki nie można uznać za "niezawinione". Zarazem brak jest podstaw do uznania sytuacji finansowej Skarżącej jako trudnej. Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie strony. Zarazem organ I instancji odstąpił od nałożenia kary w stosunku do 1 zgłoszenia, co świadczy o gruntownym rozpatrzeniu okoliczności każdego ze zgłoszeń. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca powieliła zarzuty odwołania, dodając nadto zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności. W uzasadnieniu rozwinęła argumentację zarzutów, podkreślając w szczególności, że nie doszło do jakiegokolwiek uszczuplenia ani narażenia interesów Skarbu Państwa. Zostały spełnione przesłanki z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT i organ był uprawniony do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieuzupełnienie danych w zgłoszeniu przewozowym SENT powinno być rozważane z uwzględnieniem zasady proporcjonalności oraz możliwości odstąpienia od jej nałożenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przekroczył prawne ramy uznania administracyjnego. Skarżąca podnosiła, iż uzupełnienie koniecznych danych uniemożliwiały potwierdzone przez CIRF awarie systemu polegające na wadliwym działaniu systemu SENT [...]. Z tego powodu Naczelnik UCS w przypadku 12 zgłoszeń znalazł podstawy do tego, aby umorzyć postępowanie, a w przypadku 1 zgłoszenia do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Skarżąca wykazała, że zgłoszenia nie zostały zamknięte z uwagi na trzy rodzaje sytuacji: (1) błędów technicznych, np. tymczasowego pozostawania systemu [...] w trybie offline lub problemów w komunikacji pomiędzy [...] a PUESC, (2) wysyłania zgłoszeń w trybie awaryjnym, które zgodnie z przepisami nie musiały być uzupełniane, (3) brak dostawy. W tym przypadku, w ocenie Skarżącej, nie można mówić o naruszeniu przepisów, ponieważ do przewozu w ogóle nie doszło. Przyczyną braku anulowania przewozu były błędy techniczne nieleżące po stronie Skarżącej i w niektórych przypadkach automatyczne zamknięcia zgłoszenia. Organom umknęła okoliczność, że Skarżąca od wielu lat legalnie działa na rynku i w żadnym stopniu nie wpisuje się w działania, którym ustawa o SENT ma przeciwdziałać, a zatem nałożenie na nią kary nie przyczynia się do realizacji celów ustawy (nie istniało jakiekolwiek realne zagrożenie uszczupleń dochodów podatkowych, a dostawa miała być realizowana pomiędzy podmiotami o ugruntowanej pozycji rynkowej). Organy nie dokonały prawidłowej oceny przesłanki "interesu publicznego" dla odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ponadto zdaniem Skarżącej do ujawnienia potencjalnych nieprawidłowości doszło w ramach czynności kontrolnych ex post, co mieści się w ramach postępowań objętych art. 30 ustawy o SENT i w przypadku stwierdzenia przez organ, że doszło do uiszczenia wszystkich wymaganych należności publicznoprawnych – postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej winno być umorzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze, zaś pełnomocnik organu – jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 13 sierpnia 2025 r., [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 12 marca 2025 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia na P. R. Sp. z o.o. kary pieniężnej za niewypełnienie obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru, umarzającą postępowanie administracyjne w odniesieniu do części przewozów oraz odstępującą od nałożenia kary pieniężnej na podmiot odbierający za niewypełnienie obowiązków w zakresie uzupełnienia dodatkowych danych przy odbiorze towaru. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm., dalej w skrócie "o.p.") zasady praworządności (art. 120), zasady budowania zaufania (art. 121), prawdy obiektywnej (art. 122) i odpowiadającej jej obowiązkowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187), a także dokonania swobodnej, ale nie arbitralnej oceny dowodów (art. 191) są w ocenie Sądu niezasadne. Zarzuty w powyższym zakresie nie zostały szerzej uargumentowane. Dość jednak wskazać, że po pierwsze, okoliczność braku uzupełnienia spornych zgłoszeń o dodatkowe dane jest właściwie bezsporna; Skarżąca zasadniczo podnosiła przyczyny takiego stanu rzeczy, mające w jej ocenie wyłączyć odpowiedzialność. Po drugie, organy, po dwukrotnym przeprowadzeniu postępowania, zrewidowały pierwotne stanowisko określające karę za 12 zgłoszeń i ograniczyły ją do 7 zgłoszeń wskazując przekonująco, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że Spółka nie uzupełniła 7 zgłoszeń o wymagane dane, a brak ich uzupełnienia nie był skutkiem awarii systemu, działania siły wyższej czy jakiejkolwiek innej okoliczności, na którą strona nie miała wpływu. Wbrew stanowisku Spółki, jak wskazały Organy – co do 2 zgłoszeń O. Sp. z o.o. zrealizowała dostawy gazu, zaś odnośnie 5 pozostałych – G. Sp. z o.o. potwierdziła realizację dostaw gazu. Zgodnie z art. 7c ust. 1 ustawy z dnia 09 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1218 z późn. zm., dalej w skrócie "ustawy o SENT") w przypadku niektórych towarów odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik są obowiązani do wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, jeżeli dane te ze względu na specyfikę towaru lub przewozu towaru, lub obrotu tym towarem są przekazywane do innych organów na podstawie przepisów odrębnych oraz jest to konieczne do zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2. Na podstawie art. 7c ust. 2 ustawy o SENT zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1259, dalej w skrócie "rozporządzenie MF"). Zgodnie z treścią §5 pkt 1 tego rozporządzenia, w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją [...] - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2021 r. poz. 716 , 868 i 1093 ), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o: a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika, b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a, c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach. Nie jest w niniejszej sprawie sporne, że taki obowiązek ciążył na Spółce, jako podmiocie odbierającym towar w postaci gazu LPG sklasyfikowanego pod pozycją [...]. Konsekwencją niewykonania obowiązku określonego w art. 7c jest, zgodnie z art. 21 ust. 2d ustawy o SENT, kara pieniężna w wysokości 10000 zł nakładana odpowiednio na podmiot wysyłający, odbierający lub przewoźnika. W niniejszej sprawie wystąpiło 7 takich zdarzeń podlegających karze. W myśl art. 21 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 . Skarżąca podkreślała w szczególności, że w sprawie nie doszło do uszczuplenia ani narażenia interesów Skarbu Państwa. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 30.10.2023 r., II GSK 2257/22 (wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: publ. CBOSA), administracyjne kary pieniężne są sankcjami policyjnymi, których celem jest przymuszenie do działania zgodnego z prawem, zatem zawsze pełnią funkcję prewencyjną (zob. wyrok TK z 25 marca 2010 r., P 9/08 , OTK 2010, nr 3, poz. 26). Oznacza to, że uchylenie się od takiej odpowiedzialności może mieć wyjątkowy charakter, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ ma uprawnienie do odstąpienia od nałożenia kary ukształtowane w ramach uznania administracyjnego, co ma miejsce na gruncie rozpoznawanego przepisu. Skoro więc sankcja administracyjna ma działać na rzecz przestrzegania prawa, to zawsze ma pośrednio charakter fiskalny, gdy odnosi się do przepisów, które gwarantować mają ten rodzaj wpływów do budżetu. Jednak nie oznacza to, że każdorazowe nałożenie kary przez organy ma być wiązane z uszczupleniem budżetowym i uzasadniać karę tylko o tyle, o ile uszczuplenie mogło nastąpić. Jak również wskazał Sąd w powyższym wyroku, tylko prawidłowe zgłoszenie daje możliwość dokonania zdalnych analiz, monitorowania, przeprowadzenia skutecznych kontroli, umożliwia prawidłową identyfikację rodzaju wykonywanego przewozu i podmiotów biorących udział w przewozie - a więc osiągnięcie celów ustawy SENT. Sam fakt braku wpływu uchybień zgłoszenia SENT na uszczuplenie należności publicznoprawnych nie przesądza, że spełniona jest przesłanka "interesu publicznego" w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy o SENT Należycie działający przedsiębiorca powinien tak prowadzić interesy firmy, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie, również w zakresie wywiązywania się z obowiązków wynikających z ustawy o SENT. Właściwa organizacja pracy przedsiębiorstwa zapewniać powinna jego funkcjonowanie zgodnie z prawem. Sama Skarżąca podkreśla, że jest podmiotem profesjonalnym, od lat działającym na rynku. Winna mieć zatem pełną świadomość wiążących się z tym obowiązków i konsekwencji ich niedochowania. Jak z kolei wskazał NSA w wyroku z 13.11.2024 r., II GSK 1661/24, przedmiot regulacji ustawy SENT oraz jej cele ukierunkowane na zapobiegania i przeciwdziałania ryzykom, a także niepożądanych zjawiskom, działaniom i zachowaniom, w tym również nadużyciom towarzyszącym przewozowi i obrotowi towarów wrażliwych wymagały - a to wobec oparcia zasad systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi na założeniu o samokontroli i samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą tej ustawie - stworzenia skutecznych mechanizmów i instrumentów zapewniających efektywność tego systemu, a mianowicie mechanizmu prewencji. ustanowenie na gruncie wymienionej ustawy instytucji sankcji administracyjnej w postaci kar pieniężnych nie zostało zdeterminowane wyłącznie funkcją represyjną i fiskalną, nie ma charakteru obligatoryjnego, a co więcej, że nakładanie kar pieniężnych dalekie jest jednak od automatyzmu. Jakkolwiek faktem jest, że odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków określonych w ustawie SENT ma charakter zobiektywizowany, zaś sankcja administracyjna ma postać kary pieniężnej bezwzględnie określonej, która nie podlega miarkowaniu, a kary te zostały ukształtowane na stosunkowo wysokim poziomie, to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że sam ustawodawca zróżnicował tę wysokości uwzględniając charakter naruszenia, a co za tym idzie - jeżeli nie przede wszystkim - rodzaj i charakter naruszonego obowiązku. Co więcej - a nie jest to bez znaczenia - wobec treści i funkcji art. 21 ust. 3 (art. 22 ust. 3 , art. 24 ust. 3 ) ustawy SENT za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nakładanie kar pieniężnych nie ma również charakteru automatycznego, albowiem - o czym mowa była powyżej - organ administracji publicznej nie jest pozbawiony uprawnienia odnośnie do oceny celowości jej nałożenia, co nie pozostaje bez wpływu i na ten wniosek, że ustanowienie instytucji kar pieniężnych oraz - jeżeli nie zwłaszcza - ich nakładanie na podstawie wymienionej ustawy, nie było i nie jest determinowane wyłącznie funkcją represyjną. Jest bowiem - co trzeba podkreślić - poprzedzane oceną odnośnie do celowości jej nałożenia determinowaną niezbędnością zapewnienia realizacji celów tej ustawy. Instytucja kary administracyjnej stanowi nieodłączny element przymusu państwowego, który polega na stosowaniu przymusu typu administracyjnego, zwłaszcza w sytuacjach dotyczących wykonywania nakazów bądź przestrzegania zakazów ustanowionych przez administrację albo wprost wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Kary pieniężne stanowią więc środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków, zaś przez zapowiedź negatywnych konsekwencji motywują do ich wykonywania (zob. wyrok TK z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie P 9/08 ). Przez zapowiedź negatywnych konsekwencji sankcja administracyjna (kara pieniężna) zapewnia poszanowanie i efektywne urzeczywistnianie obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, zaś jej sens tkwi w przymuszeniu do respektowania nakazów i zakazów, dzięki czemu norma sankcjonująca motywuje adresatów norm sankcjonowanych do poszanowania prawa, zaś sama ustawowa groźba jej nałożenia ma charakter dyscyplinujący, przez co przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności (zob. wyrok TK z dnia 15 października 2013 r. w sprawie P 26/11 ). Jeżeli więc - co ponownie wymaga podkreślenia - system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi został oparty na założeniu o samokontroli i samodyscyplinie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność podlegającą ustawie SENT, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ustanowienie na gruncie tej ustawy sankcji administracyjnych w postaci kar pieniężnych oraz ich nakładanie przez uprawnione organy administracji zostało zdeterminowane ich funkcją motywacyjną pozostająca w związku z prewencyjnym oddziaływaniem w wymiarze indywidualnym, jak i generalnym, co odnosi się do wpływu na zachowanie podmiotu, wobec którego jest (może być) stosowana, i w odniesieniu do którego ma wywoływać motywację do zachowań zgodnych z prawem i przeciwdziałać zachowaniom niepożądanym. Ich wysokość zaś, stanowi konsekwencję uwzględnienia znaczenia funkcji ochronnej oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzoną stopniem dolegliwości w relacji do wagi dobra chronionego. W niniejszej sprawie organy umorzyły postępowanie w stosunku do 12 zgłoszeń, odstąpiły od kary pieniężnej za 1 zgłoszenie, zaś nałożyły karę pieniężną za niewypełnienie obowiązków co do 7 zgłoszeń – w wysokości określonej przez samego ustawodawcę, adekwatnie do naruszenia. Jak podkreślił NSA w wyroku z 03.06.2025 r., II GSK 2468/24, odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest ich płacenie, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Przypadki takie muszą być nadzwyczajne, gdyż z instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od tej zapłaty. Jednocześnie z uwagi na nadzwyczajny charakter tej instytucji przepisy te należy interpretować w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający. Niezasadny jest również zarzut podniesiony w uzasadnieniu skargi naruszenia art. 30 ust. 4 ustawy o SENT. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyrokach WSA w Gorzowie Wlkp. z 15.10.2025 r., II SA/Go 397/25 i WSA w Lublinie z 05.06.2025 r., III SA/Lu 189/25, że "przepis art. 30 ust. 1 ustawy SENT przewiduje, że w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy KAS, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie. Zgodnie zaś z ust. 4 art. 30 ustawy SENT jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że warunkiem zastosowania art. 30 ust. 4 ustawy SENT, oprócz niewystąpienia uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, jest ujawnienie naruszenia, podlegającego zgodnie z ustawą karze pieniężnej, w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy KAS. W związku z tym wymaga podkreślenia, że czynności skutkujące ujawnieniem naruszeń w niniejszej sprawie nie stanowiły postępowania podatkowego ani kontroli podatkowej, gdyż ustawa SENT nie jest ustawą podatkową i nie zawiera przepisów prawa podatkowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2023 r. sygn. II GSK 2036/22 oraz z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1203/21, a także G. Musolf (w:) Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Realizacja obowiązków w systemie SENT. Komentarz, LEX)." Przepis art. 30 ust. 4 ustawy KAS dotyczy sytuacji, gdy naruszenie przepisów tej ustawy zostanie wykryte niejako "przy okazji" prowadzenia postępowania podatkowego, kontroli podatkowej czy też kontroli celno-skarbowej dotyczącej przepisów prawa podatkowego i prawa celnego. Natomiast w sytuacji, gdy celem kontroli jest badanie przestrzegania przepisów ustawy SENT bądź jest to kontrola drogowa, przepis ten nie znajduje zastosowania. Zasadnie także WSA w Lublinie wskazał, że z dniem 16 kwietnia 2022 r. do art. 30 ustawy SENT został dodany ust. 1a, według którego w przypadku stwierdzenia, w trakcie analizy danych w rejestrze, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który dopuścił się naruszenia. Natomiast treść art. 30 ust. 4 ustawy SENT pozostała niezmieniona i nadal odnosi się tylko do sytuacji opisanej w ust. 1 tego artykułu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. II GSK 544/20)". Skoro zatem Spółka nie dopełniła ciążących na niej obowiązków, nie wykazała również nadzwyczajnych okoliczności, które miałyby skutkować odstąpieniem od nałożenia kary – organy prawidłowo rozstrzygnęły sprawę, po wnikliwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym i racjonalnie przeprowadzonej, swobodnej, a nie arbitralnej ocenie zebranego materiału dowodowego. Końcowo Sąd zaznacza, że nie mogły znaleźć uzasadnienia także zarzuty naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, skoro odnoszą się one do przewoźnika i nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.