I SA/Po 531/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi X. X. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za III i IV ratę 2016 r.; postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.. Skarżąca pismem z 23 maja 2018 r. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 03 lipca 2018 r. wzywające do uiszczenia wpisu od skargi skarżąca wniosła sporządzony na urzędowym formularzu 12 lipca 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wnioskodawczyni podała, że posiada emeryturę w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała, że ma 74 lata oraz cierpi na choroby przewlekłe. Po opłaceniu zobowiązań pozostaje jej do dyspozycji na życie ok. [...] zł na żywność, opał, leki, środki czystości. Skarżąca podała dodatkowo, że musi zadłużać się celem zakupu opału z uwagi na zobowiązania wobec banku oraz niską emeryturę. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada liczący ponad 100 lat dom o wartości ok. [...] zł. Dom ten wymaga konserwacji w postaci pokrycia dachu papą. Działka na której mieści się budynek liczy [...] m2. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz innych praw majątkowych, jak również przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Zobowiązania skarżącej przedstawiają się następująco: [...] zł tytułem zapłaty ˝ części raty (pozostała część ponoszona jest przez córkę skarżącej), gaz [...] zł, prąd od [...] do [...] zł, woda [...] zł, telefon [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, karta kredytowa [...] zł. Koszty zakupu opału na zimę wynoszą łącznie [...] zł. Koszt lekarstw to wydatek od [...] do [...] zł w skali od 3 do 4 miesięcy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w przytoczonym ostatnio przepisie zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkowy charakter przepisów regulujących przesłanki przyznawania prawa pomocy oznacza, że nie można ich interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Zwolnienie strony od kosztów sądowych jest bowiem przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że dane zawarte w sporządzonym przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się wystarczające dla wykazania przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa. Wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą w wieku 74 lat, cierpiącą na wskazane w uzasadnieniu wniosku choroby przewlekłe. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest emerytura w kwocie [...]zł. Na wnioskodawczyni spoczywa obowiązek spłaty zaciągniętej wspólnie z córką pożyczki. Z tego tytułu co miesiąc wnioskodawczyni ponosi wydatek w kwocie [...]zł. Skarżącą obciążają również wydatki z tytułu: gazu w kwocie [...]zł, prądu w kwocie od [...] do [...] zł, wody w kwocie [...]zł, telefonu w kwocie [...]zł, ubezpieczenia na życie w kwocie [...]zł, spłaty karty kredytowej w kwocie ok. [...] zł. Na wnioskodawczyni ciążą również koszty zakupu opału w łącznej wysokości [...] zł. Koszty zakupu lekarstw w skali od 3 do 4 miesięcy wahają się w granicach od [...] do [...] zł. Zestawienie powyższych danych prowadzi do wniosku, że skarżącej po opłaceniu stałych zobowiązań pozostaje do dyspozycji w skali miesiąca kwota ok. [...] – [...] zł. Z kwoty tej skarżąca musi ponieść m.in. koszty związane z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb, takich jak ubiór i wyżywienie. Należy również zauważyć, że należący do skarżącej dom liczy ponad 100 lat oraz wymaga remontu dachu. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz innych praw majątkowych, jak również przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł, mogących stanowić źródło dla sfinansowania kosztów postępowania. Zestawienie powyższych danych prowadzi do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. O powyższym najdobitniej świadczy fakt, że wnioskodawczyni jest zmuszana zadłużać się celem zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb wiążących się z zakupem opału. Konkludując rozważania w powyższym zakresie należy stwierdzić, że skarżąca wykazała, że w aktualnej sytuacji nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.