I SA/Po 535/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-10
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się wyłącznie z renty inwalidzkiej i posiadający dom jednorodzinny, ale nie generujący dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, gdyż jego jedynym źródłem dochodu jest renta inwalidzka, a posiadany majątek (dom) nie generuje zysków. Ponadto, suma wpisów sądowych w złożonych skargach przewyższa jego miesięczne dochody netto, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący EM złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej i odroczenia terminu płatności. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazując, że utrzymuje się jedynie z renty inwalidzkiej, nie prowadzi działalności gospodarczej, a posiadana nieruchomość nie przynosi zysków. W uzasadnieniu podał szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i majątku.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2009-2010 oraz odroczenia terminu płatności tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący EM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że utrzymuje się jedynie z renty inwalidzkiej. Wskazał, że nieruchomość, którą posiada, nie przynosi zysków. Wyjaśnił, że działalności gospodarczej nie prowadzi. Oświadczył, że na chwilę obecną nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych bez uszczerbku dla swego utrzymania. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada dom jednorodzinny o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący uzyskuje miesięczne dochody z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości [...] brutto. Z załączonej przez skarżącego do skargi kserokopii decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] wynika, że od dnia [...] renta po waloryzacji wynosi [...], przy czym świadczenie zmniejsza się o kwotę przekazaną do depozytu w związku z ustaleniem kolejności potrąceń, t.j. o [...], zatem wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...] miesięcznie.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Posiada dom o pow. [...] m2, nie posiada oszczędności i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest renta.
Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto pod uwagę również okoliczność, że skarżący wniósł do tut. Sądu [...] skargi, w każdej z nich wpis sądowy wynosi po [...], zatem wysokość wpisów w tych sprawach przewyższa uzyskiwane przez wnioskodawcę miesięczne dochody netto.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło