I SA/Po 536/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący del. sędzia NSA Gabriela Gorzan (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...]. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ B. Koś Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. w celu przymusowego ściągnięcia zaległości w kwocie [...] zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, objętych dziewięcioma tytułami egzekucyjnymi, od dłużnika M. K. organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] umorzył na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia wskazano na protokół o stanie majątkowym zobowiązanego i na jego podstawie uznano, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Powyższe ustalenia zakwestionowano w zażaleniu wierzyciela, zwracając uwagę na osiąganie dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej przez dłużnika, a przez to nieracjonalność oceny organu egzekucyjnego z punktu widzenia powołanej w postanowieniu podstawy prawnej umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, że sporządzony protokół o stanie majątkowym dłużnika w jego miejscu zamieszkania wskazuje na brak majątku ruchomego, do którego można byłoby skierować egzekucję. Wprawdzie dłużnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie doradztwa finansowego i osiąga z tego tytułu dochody, jednak do dnia dzisiejszego nie została wpłacona żadna zaliczka na podatek, ani nie dokonano rozliczenia rocznego. Pan M.K. zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym wraz z rodzicami i babcią. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że zobowiązany nie posiada także praw majątkowych, do których można skutecznie skierować egzekucję. Z ustaleń organu egzekucyjnego wynika ponadto, że specyfika prowadzonej działalności (usługi na rzecz ludności, bezpośrednie regulowanie należności przez klientów) powoduje, że niemożliwym jest ustalenie wierzytelności, z której można byłoby prowadzić egzekucję, z uwagi na fakt, iż dochody uzyskiwane z działalności są bezpośrednio pobierane od klientów i następnie konsumowane przez zobowiązanego. Ponieważ w wyniku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ujawniono żadnego majątku, do którego można byłoby skutecznie skierować egzekucję zachodziły okoliczności, które zgodnie z cyt. wyżej przepisem art. 59 uzasadniają umorzenie tego postępowania egzekucyjnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wierzyciel wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zasady racjonalnego prowadzenia i kierowania egzekucją przez organ egzekucyjny. Stanowisko swoje uzasadniono faktem, iż zbyt uproszczona i dobrowolna interpretacja wyżej powołanego przepisu prowadzi do jego naruszenia. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga wierzyciela jest uzasadniona. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie jednego protokołu z dnia [...] o stanie majątkowym zobowiązanego, sporządzonego zresztą w sposób ogólnikowy, z którego nie wynika , aby oczywistym było, czy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej w kwocie [...]zł (należność główna ) nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z tego protokołu wynika, że zobowiązany ma lat 24, jest kawalerem i uzyskuje dochody w kwocie [...] zł z tytułu prowadzonej agencji – doradztwo finansowe, mieszka u rodziców w mieszkaniu przez nich wyposażonym w urządzenia domowe, nie posiada samochodu. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być oczywiste, że w wyniku egzekucji nie uzyska się kwoty dochodzonych należności pieniężnych. Treść powyższego przepisu przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje, że nie ze względów prawnych, lecz pod względem faktycznym uznano oczywistość braku skuteczności wszczętej egzekucji. O oczywistości oceny w tym pojęciu można mówić wówczas, gdy wnioski wysnute przez organy z ustalonych faktów są niewątpliwe w świetle przyjętych powszechnie zasad logiki. Występowanie jakichkolwiek wątpliwości eliminuje wymagana przez prawo oczywistość dokonanej oceny. Skoro w rozpoznawanej sprawie sytuacja materialna dłużnika nie została ustalona wyczerpująco, w tym nie ustalono, czy posiada on rachunek bankowy, będący jednym ze środków egzekucyjnych należności pieniężnych (art. 67 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), tym samym przyjąć należało, że umorzenie egzekucji było przedwczesne i przez to nastąpiło z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 9 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych postanowień, co zdaje się potwierdzać oświadczenie dłużnika, złożone przed Sądem, iż aktualnie jest zatrudniony w firmie prywatnej. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ B. Koś E. Sz.