I SA/Po 54/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P., nr [...], [...] z dnia 07 grudnia 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 100,00 zł /-/ W. Zygmont W dniu 18.01.2008 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skarga T. K. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wpis w sprawie wynosi 251,00 zł. Skarżący dołączył do skargi równocześnie sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że sytuacja, w jakiej znalazł się od momentu wszczęcia postępowań celnych przez organ celny w stosunku do jego firmy do momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno-podatkowych, ulega ciągłemu pogorszeniu. Zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło jemu dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa, a liczne nieprawidłowości wskazane przez niego w skardze dowodzą o zbyt pobieżnym potraktowaniu przez organ celny, nie tylko podstaw do wydania zaskarżonych decyzji, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji niezgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący podał, że w 2006r. przez dłuższy czas przebywał w areszcie z uwagi na prowadzone postępowanie prokuratorskie, które do chwili obecnej ciągle trwa, a podjęte próby zatrudnienia z uwagi na tę okoliczność kończą się fiaskiem, utrzymywanie działalności gospodarczej stanowi zaś podstawę do dalszej obrony jego interesów w trwających sporach z organami celnymi i skarbowymi. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Pomiędzy skarżącym a jego małżonką w dniu 31 lipca 2002r. ustanowiona została rozdzielność majątkowa, jednak wg oświadczenia małżonki ona również nie ma żadnego majątku ani też nie osiąga żadnego dochodu. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie osiąga żadnego dochodu. Żona skarżącego natomiast nie pracuje. Skarżący wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około 3.000,- zł, przy czym mieszkanie, media, RTV, telefon 1.100,- zł, wyżywienie 1.500,- zł, inne opłaty 400,- zł. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2008r. T. K. w odpowiedzi z dnia 12 lutego 2008r. podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową trwającą od 31 lipca 2002r. pomiędzy skarżącym a jego żoną nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych żony za 2005 i 2006r. Jednakże z przekazanych przez żonę informacji wynika, ze nie osiągnęła ona w 2005 jak i w 2006r. żadnego dochodu. Wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, lokat oraz kont bankowych. Z otrzymanych przez małżonkę informacji wynika, że ona również nie posiada żadnych oszczędności, rachunków bankowych, kont oraz lokat. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą 3.000 zł, przy czym 1.100,- zł koszty dzierżawy mieszkania (500,- zł), RTV (60,- zł), telefon (210,- zł), leki (52,- zł), energia elektryczna (250,- zł), gaz (35,- zł), 1,500,- zł wyżywienie, 400,- zł inne opłaty (m.in. kształcenie dzieci - opłata zajęć sportowych dla dzieci). Skarżący wskazał, że nie ma kredytów bankowych, zarówno on jak i jego żona nie posiadają samochodów osobowych, nie osiągają żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Małżonka skarżącego nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, a z jej oświadczeń wynika, że brak jest w stosunku do jej wykształcenia i kwalifikacji propozycji pracy, gdyż ma wykształcenie zawodowe - zawód kelnerka. Postanowieniem z dnia 21.02.2008r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego w całości, wskazując, iż pomimo wezwania nie podał on skąd bierze środki na wydatki w kwocie ok. 3.000,00 zł, nie wskazał nawet czy korzysta z pomocy rodziny, w jakiej kwocie, nie przedłożył umów pożyczek, z których wynikałoby, że otrzymuje jakiekolwiek kwoty na utrzymanie siebie i swojej rodziny. Pismem z dnia 26.02.2008 skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego. Wskazał, że od chwili wszczęcia postępowania weryfikacyjnego przez organy celne sytuacja skarżącego i jego rodziny ulega ciągłemu pogorszeniu. Podniósł, że nawet najbardziej zapobiegliwy, przezorny i profesjonalny przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w swoich działaniach nie jest w stanie uwzględnić skutków, które mogłyby być pokryte z planowanych wydatków. T. K. zarzucił także, iż wykazał ponad wszelką wątpliwość, że jego codzienna egzystencja to wynik pomocy rodziców jego żony i jego ojca, który łożą w różny sposób na jego utrzymanie. Także duża ilość trwających sporów z organem celnym, które znajdują się na różnych etapach rozstrzygania, doprowadziła do sytuacji, kiedy określane w decyzjach administracyjnych zobowiązania, przekraczają nie tylko moje możliwości, ale również możliwości jego bliskich. Skarżący podkreślał także, iż odmowa przyznania wnioskowanej przez niego formy pomocy pozbawia go możliwości jakiejkolwiek formy obrony prawnej jego słusznych interesów. Natomiast w przypadku wynagrodzenia pełnomocnika skarżący wskazał, że otrzyma on stosowną zapłatę po zakończeniu postępowania sądowego, a samo jego ustanowienie nie może stanowić o podstawie odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 14 marca 2008 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, która jednakże z uwagi na spory z organami celnymi nie została zawieszona ani wyrejestrowana; wnioskodawca nie zawarł oraz wykonał żadnych umów w ramach tej działalności, nie odprowadzał składek do ZUS, właścicielem zajmowanego przez niego mieszkania jest ojciec, nie posiada on telefonu komórkowego, jego dzieci w wieku 16 i 17 lat uczą się i przebywają razem z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, koszty utrzymania w wysokości 400,00 zł przeznaczane są na opłatę zajęć pozalekcyjnych dzieci, czesne za treningi w klubie piłkarskim, zakup niezbędnych przyborów lekcyjnych i książek. Podniósł, że z uwagi na fakt, iż wniesione skargi do WSA w Poznaniu są na etapie rozpatrywania wniosków o udzielenie pomocy wnioskodawca nie jest w stanie podać wszystkich spraw zawisłych lub rozstrzygniętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w których wnioskodawca od momentu otrzymania wezwania uzyskał całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych lub brak zwolnienia od kosztów sądowych, a także wysokość całkowitego, częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz wysokość wpisu w tych sprawach, w których odmówiono skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Równocześnie wnioskodawca wymienił wszystkie sprawy w których został lub nie został częściowo lub całkowicie zwolniony z kosztów sądowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie, wskazując, iż łączna kwota kosztów sądowych, które zobowiązany był ponieść to 2.100,00 zł. Poza tym wnioskodawca wskazał także, iż zobowiązany był pomimo zwolnienia od kosztów sądowych koszty ponieść koszty w łącznej kwocie 2.150,00 zł, nie wskazując jednak na co się one składały. Dalej wskazał, że środki na utrzymanie oraz utrzymanie jego rodziny pochodzą z bezzwrotnej pomocy teściów i ojca wnioskodawcy i jest to łączna kwota 3.000,00 zł. Wnioskodawca oświadczył, że osoby go utrzymujące są na emeryturach, a o pozostałych ewentualnych innych źródłach ich zarobkowania nie posiada on wiedzy, jak również nie posiada on wiedzy na temat tego, czy osoby te posiadają lub też nie nieruchomości, ruchomości, prawa majątkowe, których wartość przekracza 5.000,00 zł. Do pisma załączył także kserokopię zeznania podatkowego wnioskodawcy za rok 2007 sporządzoną na formularzu PIT 36L oraz PIT B informując, że z uwagi na rozdzielność majątkową pomiędzy nim a żoną nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych żony, ale z przekazanych mu przez żonę informacji wynika, że nie osiągnęła ona żadnego dochodu. Natomiast nie przesłał kserokopii umowy o pracę zawartej z reprezentującym go doradcą podatkowym J. C.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie. Skarżący T. K. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania potrzebnego dla siebie i rodziny. Przyjmując takie ustalenie Sąd miał na uwadze: Po pierwsze, łączna kwota środków pozostawionych skarżącemu przez jego krewnych w wysokości ok. 3.000,00 zł miesięcznie, jest prawnie równoważna z przeciętnym wynagrodzeniem brutto w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2008 r., które zostało przez Główny Urząd Statystyczny ogłoszone w wysokości 3.144,41 zł. Po drugie, skarżący potwierdza, że zawarł z doradcą podatkowym J. C. umowę o pracę, a to pozwala przyjąć domniemanie faktyczne, że pomiędzy dniem sporządzenia sprzeciwu od orzeczenia referendarza, tj. 26.02.2008 r. a dniem, w którym skarżący ustosunkował się do wezwania Sądu z dnia 14.03.2008 r., nastąpiło polepszenie jego sytuacji bytowej. Zatrudnienie pociąga za sobą obowiązek zapłaty należnego wynagrodzenia, którego pracownik nie może zrzec się w utrwalonej na piśmie umowie ani poza umową. Po trzecie, pewne wydatki ponoszone przez skarżącego wskazują, że posiada on dodatkowe środki finansowe, jeżeli wydatkuje na telefon 210,00 zł miesięcznie, a więc ponad ok. - wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę według stawki obowiązującej od 01.01.2008 r. oraz 60,00 zł miesięcznie na abonament RTV zamiast za używanie odbiornika telewizyjnego lub telewizyjnego i radiofonicznego - 17,00 zł za jeden miesiąc (por. rozporządzenie KRRiT z dnia 17 maja 2006 r. - Dz. U. z 2006 r. Nr 94, poz. 656, i z dnia 17 maja 2007 r. - Dz. U. z 2007 r. Nr 102, poz. 709 - w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc). Po czwarte, należy mieć jednak również na uwadze, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu toczy się szereg spraw z jego udziałem, skarżący posiada dwójkę dzieci w wieku szkolnym na utrzymaniu. W rezultacie za zasadne uznał Sąd przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 100,00 zł. Skarżący dysponuje bowiem środkami finansowymi, które na tyle przewyższają przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w marcu 2008 r., wynoszące 3.144,41 zł, że pozwalają mu nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, ale także na uczestniczenie, chociażby na elementarnym poziomie, w kosztach postępowania sądowego w jego własnych sprawach. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ W. Zygmont