I SA/Po 540/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres wrzesień - grudzień 2007r. oraz styczeń, luty, kwiecień, maj 2008r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. JK, reprezentowany przez radcę prawnego RK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Syn wnioskodawcy posiada grunty orne o pow. [...]. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], na zakup którego zaciągnął kredyt. Dochód wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...]. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez jego uzasadnienie. JK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że od dnia sporządzenia pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynęły ponad [...] miesiące i w tym czasie uległa zmianie jego sytuacja majątkowa. Wobec tego przedłożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Wskazał, że umowa o pracę na czas określony nie sprzyja stabilności w zatrudnieniu. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] synem B. Nie posiada nieruchomości, oszczędności i papierów wartościowych. Posiada natomiast samochód osobowy marki F kupiony na raty. Syn posiada grunty rolne. Dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że obniżenie wynagrodzenia za pracę związane było z zakończeniem produkcji w M (przekazaniem zakładu w M syndykowi). Podał, że on i syn nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżący oświadczył, że ponosi koszy miesięcznego utrzymania w wysokości od [...], przy czym [...]. Wskazał, że lokal, w którym obecnie mieszka, stanowi własność pracodawcy. Wnioskodawca nie jest zobowiązany do ponoszenia kosztów związanych z jego zajmowaniem. Podał, że posiada samochód marki F kupiony na raty. Syn nie posiada samochodu osobowego. Do pisma skarżący załączył kserokopie: zeznań podatkowych za [...], zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia, porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy, wyciąg z rachunku bankowego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania zauważyć należy, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika, że jest w stanie uiścić koszty sądowe, na które na obecnym etapie postępowania składa się wpis od skargi w wysokości [...]. Zauważyć bowiem należy, że J K pismem z dnia [...] wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W oświadczeniu o wysokości dochodów z dnia [...] podał, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Następnie wskazał, że w.w kwotę wynagrodzenia otrzymywał do [...], gdyż na podstawie "Porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy z dnia [...] zawartego przez Dyrektora Zarządu P.W. A S.A. AK, a pracownikiem JK" strony zmieniły dotychczasowe warunki pracy i płacy. Zmieniono m.in. rodzaj umowy o pracę zawartą na czas nieokreślony na umowę o pracę zawartą na czas określony, wskazano, że wynagrodzenie brutto wynosi [...]. Podano, że nowy rodzaj umowy o pracę i nowe warunki zaczną obowiązywać od dnia [...]. W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że w momencie doręczenia wnioskodawcy zaskarżonej decyzji, t.j. w dniu [...] (potwierdzenie odbioru – karta nr [...] akt administracyjnych) skarżący otrzymywał wynagrodzenie w wysokości [...], z którego mógł poczynić oszczędności na uiszczenie w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. Nadto zauważyć należy, że z rocznych zeznań podatkowych skarżącego wynika, że w [...] przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...], dochód [...] [karta nr [...] akt sądowych], natomiast w [...] odpowiednio [...], [...] i [...] [karta nr [...] akt sądowych]. Nadto na uwagę zasługuje fakt, że skarżący posiada samochód osobowy kupiony na raty. Pomimo wezwania wnioskodawca nie podał wartości rynkowej samochodu. Oświadczył natomiast, że spłaca raty zaciągnięte na kupno samochodu w wysokości [...] miesięcznie. Zauważyć należy, że spłata rat zaciągniętych na zaspokojenie prywatnych potrzeb wnioskodawcy nie determinuje do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i przerzucenia obowiązku ponoszenia kosztów postępowania prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół podatników. JK oświadczył, że mieszka w lokalu będącym własnością zakładu pracy i z tego tytułu nie ponosi żadnych kosztów. Z zaświadczenia o zatrudnieniu wynika, że przeciętne wynagrodzenie skarżącego z trzech ostatnich miesięcy wynosi [...] brutto, t.j. [...] netto. Zatem dochód jaki uzyskuje skarżący jest niższy od kosztów utrzymania (raty kredytu, telefon komórkowy, lekarstwa, abonament i środki czystości), przy czym wnioskodawca nie uprawdopodobnił z jakich środków w.w koszty ponosi. Skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, że jego sytuacja materialna i bytowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek