I SA/Po 540/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres wrzesień - grudzień 2007r. oraz styczeń, luty, kwiecień, maj 2008r. postanawia: oddalić wniosek. /-/V.Mielcarek Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę JK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. JK, reprezentowany przez radcę prawnego SW pismem z dnia [...] wniósł od w.w wyroku skargę kasacyjną. Jednocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Uzyskiwane przez niego wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] brutto nie wystarcza na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem. Lokal, w którym mieszka stanowi własność pracodawcy. Koszty miesięcznego utrzymania i obciążeń kredytowych wynoszą średnio [...]. Skarżący zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę na czas określony do [...]. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Syn posiada grunty orne o pow. [...]. Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], na zakup którego zaciągnął kredyt. Dochód wnioskodawcy z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] brutto. Syn nie posiada dochodów. Na wezwanie z dnia [...] JK w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on jak i jego syn nie uzyskują dodatkowych dochodów z pracy dorywczej, sezonowej, renty. Nie korzystają również z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym [...]. Skarżący pomimo wezwania nie podał w jakiej wysokości ponosi wydatki na zakup żywności dla siebie i syna. Wnioskodawca posiada samochód osobowy zakupiony na raty. Pomimo wezwania nie wskazał jaka jest wartość rynkowa w.w pojazdu. Do pisma załączył wyciągi z rachunku bankowego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania zauważyć należy, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z argumentacji skarżącego wynika, że jest w stanie uiścić wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...]. Zauważyć bowiem należy, że JK z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] i jak oświadczył, nie posiada innych dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, również syn nie posiada żadnych dochodów. Zatem dochód jaki uzyskuje jest niższy od kosztów miesięcznego utrzymania, przy czym pomimo wezwania nie podał z jakich środków w.w koszty ponosi. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], w tym miejscu podkreślić należy, że wnioskodawca nie podał jaką kwotę przeznacza na zakup żywności. Nadto na uwagę zasługuje fakt, że skarżący posiada samochód osobowy kupiony na raty. Pomimo wezwania nie podał wartości rynkowej samochodu. Oświadczył natomiast, że spłaca raty zaciągnięte na kupno samochodu w wysokości [...] miesięcznie. Zauważyć należy, że spłata rat zaciągniętych na zaspokojenie prywatnych potrzeb wnioskodawcy nie determinuje do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i przerzucenia obowiązku ponoszenia kosztów postępowania prowadzonego w jego indywidualnej sprawie na ogół podatników. Skarżący nie wykazał zatem w sposób wystarczający, że jego sytuacja materialna i bytowa nie pozwala na poniesienie wpisu od skargi kasacyjnej. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To właśnie na skarżącym ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek