I SA/Po 541/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-06

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymujący się wraz z matką z jej renty, która w całości przeznaczana jest na bieżące utrzymanie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i matki. Jego sytuacja materialna, obejmująca brak dochodów, brak majątku i utrzymanie się z renty matki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący ŁG wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją sytuację jako osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, mieszkającą z matką i utrzymującą się z jej renty. Po uzupełnieniu wniosku, sąd rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ŁG o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ŁG na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący ŁG, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. Na wezwanie z dnia [...] do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że w chwili obecnej jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że mieszka u swojej matki, gdyż nie posiada własnego mieszkania. Do pisma załączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz kserokopię decyzji Starosty z dnia [...] o uznaniu skarżącego z dniem [...] za osobę bezrobotną i o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Na wezwanie z dnia [...] Skarżący w odpowiedzi złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Obecnie mieszka u mamy, ponieważ nie posiada własnego mieszkania. W oświadczeniu o dochodach podał [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nadal jest osobą bezrobotną i że nie składał zeznań rocznych podatkowych za [...], gdyż nie uzyskał dochodu. Podał, że nie posiada kont i lokat bankowych, pojazdów mechanicznych, które podlegałyby obowiązkowi rejestracji, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wyjaśnił, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów. Wskazał, że jego matka pozostaje tylko z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Matka uzyskuje miesięczne dochody w wysokości [...] z tytułu renty, które w całości są przeznaczane na utrzymanie jej i skarżącego, przy czym [...]. Wnioskodawca podał, że nie pozostaje w związku małżeńskim i nie ma na utrzymaniu innych osób. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Skarżący jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Razem z matką utrzymują się z jej renty w wysokości [...], która w całości przeznaczana jest na ich miesięczne utrzymanie. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie uzyskuje on żadnych dodatkowych dochodów, nie posiada i nie posiadał żadnych nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada również pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków, z których choć w części można pokryć koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania w.w kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło