I SA/Po 545/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2013 r.; postanawia umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Skarżący pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r., wniósł do tutejszego sądu skargę na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Od skargi nie uiszczono wpisu sądowego, w związku z czym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 czerwca 2014 r., wezwano skarżącego do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi – pod rygorem jej odrzucenia. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy tutejszego sądu postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżącego również WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 03 września 2014 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 odmówił przyznania mu prawa pomocy. Zażalenie skarżącego na wskazane ostatnio postanowienie tutejszego sądu oddalono postanowieniem NSA z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1576/14. Z uwagi na prawomocne zakończenia zakończenie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 04 grudnia 2014 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 30 czerwca 2014 r. Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 15 grudnia 2014 r. W terminie otwartym do opłacenia skargi skarżący po raz kolejny wniósł o przyznanie mu prawa pomocy, nie uiszczając przy tym wpisu od skargi. WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 odrzucił skargę. Drugi z wniosków skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy został oddalony postanowieniem referendarza sądowego tutejszego sądu z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14. Pismem z dnia 26 lutego 2015 r., skarżący wniósł skargę kasacyjną od wskazanego powyżej postanowienia odrzucającego skargę. Skarga kasacyjna skarżącego została jednak odrzucona postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14. Na skutek rozpoznania sprzeciwu od wskazanego ostatnio orzeczenia referendarza sądowego WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 również oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. Pismem z dnia 23 marca 2015 r., skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 11 marca 2015 r., odrzucające skargę kasacyjną. We wskazanym ostatnio piśmie ponownie wniesiono o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Omówione ostatnio zażalenie odrzucono postanowieniem WSA w Poznaniu z dnia 08 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14. Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r., skarżący wniósł zażalenie na postanowienie tutejszego sądu z dnia 08 kwietnia 2015 r. NSA postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II FZ 384/15 oddalił zażalenie skarżącego wniesione na postanowienie tutejszego sądu z dnia 18 marca 2015 r. Postanowieniem referendarza sądowego tutejszego sądu z dnia 24 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 oddalono trzeci z wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżącego WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 również oddalił wniosek w tym zakresie. Zażalenie na wskazane ostatnio postanowienie tutejszego sądu oddalono postanowieniem NSA z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 843/15. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 01 marca 2016 r., wezwano skarżącego do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia [...] zł, tytułem wpisu sądowego od zażalenia z dnia 14 kwietnia 2015 r., na postanowienie tutejszego sądu z dnia 08 kwietnia 2015 r., – pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący po raz czwarty wniósł o przyznanie mu prawa pomocy. Wniosek w tym zakresie został jednak powtórnie oddalony przez referendarza sądowego tutejszego sądu postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14. Mimo sprzeciwu skarżącego analogiczne w treści rozstrzygnięcie zostało wydane przez WSA w Poznaniu w postanowieniu z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14. Zażalenie skarżącego na wskazane ostatnio postanowienie tutejszego sądu oddalono postanowieniem NSA z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FZ 377/16. Z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 września 2016 r., wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 01 marca 2016 r., wzywającego do opłacenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 26 września 2016 r. W terminie otwartym do opłacenia zażalenia z dnia 14 kwietnia 2016 r., skarżący wniósł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 14 kwietnia 2015 r., na postanowienie tutejszego sądu z dnia 08 kwietnia 2015 r. Zażalenie skarżącego na postanowienie tutejszego sądu z dnia 12 października 2016 r., zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 07 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 789/16. Referendarz sądowy tutejszego sądu postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 umorzył postępowanie z wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne na skutek uprawomocnienia się postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 o odrzuceniu skargi. Odpis wskazanego ostatnio orzeczenia referendarza sądowego doręczono skarżącemu dnia 28 grudnia 2016 r. Pismem z dnia 03 stycznia 2017 r., skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego tutejszego sądu z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 wnosząc o jego uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z postanowieniami znajdującego zastosowanie w sprawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – w brzmieniu sprzed dnia wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącego należy zauważyć, że zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl]. Z kolei posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem "stało się" sugeruje, że zbędność rozpoznania wniosku w przedmiocie prawa pomocy musi zaistnieć w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, mimo braku rozpoznania żądania skarżącego przyznania mu prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne, bowiem nawet jego rozpoznanie zgodnie z intencją strony nie niweczy skutków prawomocnego zakończenia postępowania. Zauważyć w tym miejscu również należy, że rozpoznawany wniosek skarżącego z dnia 28 września 2016 r., był piątym z wniosków w przedmiocie prawa pomocy. Mając zatem na uwadze, że na skutek wydania przez NSA postanowienia z dnia 07 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 789/16 wydane w niniejszej sprawie postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 545/14 o odrzuceniu skargi jest prawomocne począwszy od dnia 07 grudnia 2016 r., stwierdzić należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 28 września 2016 r., o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, co uzasadniało umorzenie wywołanego nim postępowania w oparciu o regulacje art. 249a p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, sąd na podstawie art. 249a w zw. z art. 260 i art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.