I SA/Po 547/21
WyrokWSA w Poznaniu2022-01-13
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Izabela Kucznerowicz, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest możliwy, gdy organ uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo zarzutów o brak realizacji tego celu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że zwrot nieruchomości jest możliwy, jeśli cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy błędnie uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, pomimo braku jednoznacznych ustaleń dotyczących faktycznego wykorzystania nieruchomości i jej podziału. W związku z tym decyzję organu II instancji uchylono i przekazano do ponownego rozpatrzenia z obowiązkiem uzupełnienia materiału dowodowego i prawidłowego uzasadnienia.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1967 roku na rzecz Skarbu Państwa pod budowę Trasy C. Organ I instancji orzekł częściowy zwrot nieruchomości, natomiast organ II instancji (Wojewoda) uchylił tę decyzję i odmówił zwrotu, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Skarżący zarzucili błędną ocenę stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. R. i B. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
ISA/Po 547/21
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] grudnia 2017r P. K., działając w imieniu wnioskodawców J. R. i B. D., wystąpił o zwrot nieruchomości stanowiącej działki nr [...] , [...], [...], [...] dla których Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] zbytych [...] lipca 1967 na rzecz Skarbu Państwa (dawniej karta [...], parcele [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, kw nr [...], położone przy ulicy [...] [...].
Decyzją z [...] kwietnia 2020r nr [...] Starosta [...] orzekł o:
I zwrocie na rzecz J. R. w [...] części, B. D. w [...] części, [...] części, która to część pozostaje własnością M. P. nieruchomości stanowiących: działkę nr [...] o powierzchni [...] m 2 (projektowana działka nr [...]), działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą kw nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz M. P., działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 i działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 z arkusza mapy [...], obręb Ś., dla których Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą kw nr [...] [...] z wpisem prawa własności na rzecz M. P., wszystkie działki o łącznej powierzchni [...] m2
II Odmowie zwrotu na rzecz J. R., B. D., nieruchomości stanowiącej własność M. P., położonej w P., dla której Sąd Rejonowy [...] w P., prowadzi księgę wieczystą kw nr: [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka: [...] cz., oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji jako: projektowana działka nr [...] o powierzchni [...]m2 Ś., arkusz mapy [...],
III Nie zobowiązywaniu J. R., B. D., do zwrotu na rzecz M. P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
IV Zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości - działki gruntu położonej w P., przy ulicy [...], obręb Ś., arkusz mapy [...] na działki: nr [...] o powierzchni [...] m 2 i nr [...] o powierzchni [...] m2 dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą kw nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz M. P., zgodnie z mapą projektu podziału stanowiącą załącznik do decyzji
Na podstawie akt sprawy ustalono, że prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], o powierzchni [...] m2 oznaczonej ewidencyjnie, jako działki nr [...] i [...], mapa nr [...], objęte księgę wieczystą kw nr [...] wpisane zostało na rzecz W. R. w [...] cz. i R. R. w [...] cz. W. R. i R. R. oraz pełnomocnik Skarbu Państwa-Prezydium Rady Narodowej M. P. aktem notarialnym rep. A II nr [...] z dnia [...].07.1967 r., w trybie ustawy z dnia 12.03.1958 r. (Dz.U. nr 18/61 poz. 94), dokonali, przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa należącego do W. R. i R. R. prawa własności nieruchomości zabudowanej, położonej w P. przy ulicy [...] [...], o powierzchni [...] m2 oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] i [...], mapa nr [...], objętej księgą wieczystą kw nr [...], której wartość określona została przez biegłych do spraw wywłaszczenia na łączną kwotę [...]zł. Zgodnie z treścią umowy Prezydium Rady Narodowej M. P. uchwałą z dnia 30.06.1967 r. nr [...] postanowiło nabyć nieruchomość przy ulicy [...] [...] z kw nr [...], która zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].08.1961 r. nr [...] przeznaczona została na budowę Trasy C.. Na podstawie analizy kserokopii akt wywłaszczeniowych nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] [...] ustalono, iż na wniosek Z. D. M. i Z. z dnia [...].10.1966 r., w oparciu o decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1961 r. budowy Trasy C. w [...] wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe do części nieruchomości tj. działki nr [...], o powierzchni [...] m2. W toku postępowania wywłaszczeniowego, współwłaściciele nieruchomości wnieśli pismami z dnia 30.06.1966 r. i 4.10.1966 r. wniosek o objęcie wywłaszczeniem całej nieruchomości tj. działki nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz działki nr [...], o powierzchni [...] m2 łącznie [...] m2 z uwagi na fakt, iż pozostała po wnioskowanym wywłaszczeniu, część nieruchomości (działka nr [...]) w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została pod budownictwo realizowane przez sektor uspołeczniony, blokowe wielorodzinne, którego realizacja nie jest możliwa przez właścicieli, a w przyszłości będzie wymagała kolejnego wywłaszczenia. Na podstawie dokumentów ustalono, że dawnej działce nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz działce nr [...] o powierzchni [...] m2 łącznie [...] m2 odpowiada późniejsza działka nr [...] o powierzchni [...] m 2 (trasa C.) oraz działka nr [...] o powierzchni [...] m2 ([...]), tj. łącznie [...] m2. W wyniku kolejnych podziałów wydzielone zostały aktualne dziatki nr [...] ,[...] oraz dawna działka nr [...], którą następnie podzielono na aktualne działki nr [...] i [...].
Dnia [...] lutego 1982r Skarb Państwa przekazał Wojewódzkiemu P. K. w [...] grunt położony w P., obręb Ś. arkusz mapy [...], w rejonie ulic [...], narożnik [...] o łącznej powierzchni [...] m2. Dnia 8.10.1982 r. M. P. podpisało umowę z "E.", Stacje Benzynowe [...] Sp. z o.o., której przedmiotem była, m.in. budowa stacji paliw wraz z częścią sklepową i myjnią na rondzie Ś. oraz dworca dla M. P. K. wraz z zadaszeniem peronów i wyposażeniem w pełną infrastrukturą techniczną. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w [...] dnia [...].11.1985 r. wydał decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny wraz z pozwoleniem na budowę dworca [...] i stacji paliw. Dworzec [...] i stacja paliw "E." oddane zostały do użytku dnia [...].03.1993 r. Umową użyczenia z dnia [...].07.2000 r. M. P. użyczyło M. Sp. z o.o. w nieodpłatne używanie nieruchomości położone w P. przy ulicy [...], w tym m.in. działkę nr [...] wraz ze znajdującymi się na tych nieruchomościach obiektami: budynku dworca [...], zadaszenia dworca [...], kanalizacji deszczowej, kanalizacji ściekowej, linii telekomunikacyjnej, ulic i placów. Pismem z dnia [...].05.2018 r. Urząd Miasta [...] Wydział Gospodarki poinformował, że w obszarze działek nr [...] i [...] obowiązuje umowa wieloletnia zawarta na cel eksploatacji stacji benzynowej wraz zapleczem handlowo-usługowym, a na działkach nr [...], [...] ustanowiony został trwały zarząd na rzecz Z. T. M..
Dnia [...].05.2018 r. odbyły się oględziny nieruchomości położonych w P. objętych postępowaniem, podczas których stwierdzono iż, w części północnej działki nr [...] znajduje się fragment stacji benzynowej - dystrybutor wraz z infrastrukturą. Dalej na działce znajduje się fragment budynku, drogi wewnętrznej - dojazd do stacji benzynowej, niewielki fragment zieleni, fragment budynku garażowego. W części północnej działki nr [...] znajduje się fragment dojazdu do stacji, dalej fragment chodnika z kostki poz-bruk, na którym znajduje się stacja rowerów miejskich. Dalej na działce znajduje się fragment zieleni urządzonej, krzewy ozdobne. Na działce nr [...] od strony północnej znajduje się fragment zieleni drzewa liściaste, fragment chodnika z kostki poz-bruk, oraz fragment wjazdu na dworzec [...]. Pismem z dnia [...].06.2018 r. Z. D. M. [...] poinformował, że na działkach nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu Ś., z arkusza mapy [...], nie realizowano inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...] i trasy C.. Przedmiotowe działki w rozumieniu ustawy z dnia 21.03.1998 r., o drogach publicznych (Dz.U. 2017.2222 j.t.) nie stanowią drogi publicznej (załączając mapkę z wkreśloną linią rozgraniczającą układu komunikacyjnego w granicach ww. działek).
Dnia [...].03.2019 r Starosta [...]. wydał decyzję częściową orzekającą o zwrocie działek nr [...],[...] i [...] obręb Ś. arkusz mapy [...], od której odwołania złożyły strony postępowania: Urząd Miasta [...] Wydział Gospodarki Nieruchomościami i firma A Sp. z o.o.
Wojewoda decyzją z dnia [...].10.2019 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia 28.03.2019 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, w której wskazał, iż Starosta [...] w celu prawidłowego - rozpoznania niniejszej sprawy powinien przeprowadzić jedno postępowanie wyjaśniające w zakresie zwrotu działek nr [...],[...],[...] i [...] położonych w P., arkusz mapy [...], obręb Ś., zbadać czy na działce nr [...] został zrealizowany cel publiczny pod budowę trasy C. w P., w oparciu o ww. decyzję o lokalizacji szczegółowej z [...].08.1961 r. nr [...] i uchwałę Rady Narodowej miasta [...] z [...].06.1967 r. nr [...], ustalić stan faktyczny i prawny nieruchomości położonej przy ulicy [...] w P., w przypadku ustalenia, że istnieją podstawy do zwrotu ww. dziatek, powołać biegłego rzeczoznawcę majątkowego i dokonać rozliczeń w myśl art. 140 u.g.n., zwłaszcza w zakresie nieruchomości zamiennej.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta ustalił, że nieruchomość przy ul [...] nie stanowi własności wnioskodawców ani innych spadkobierców W. R. i R. R..
Dnia [...].11.2019 r. przeprowadzono oględziny działki nr [...] (projektowane działki nr [...] i [...]), obręb Ś., arkusz mapy [...], podczas których stwierdzono iż, działka projektowana nr [...] stanowi fragment chodnika pieszego, utwardzonego kostką brukową, przebiegające wzdłuż ulicy [...]. Granica południowa przebiega po jego krawędzi (krawężnik). Działka projektowana nr [...] zajęta jest pod fragment stacji paliw " A", w większości plac manewrowy z
dystrybutorami paliw, kryty częściowo dachem na podporach. Plac utwardzony kostką brukową. W niewielkiej części w narożniku południowo-zachodnim znajduje się fragment budynku stacji murowany, trwale związany z gruntem. W części północnej teren poza placem porośnięty zielenią niską (trawnik) z nasadzeniami krzewów. W tym miejscu znajdują się dojścia piesze do ulicy [...] w postaci schodów z balustradą po obu ich stronach. Wzdłuż północnej granicy działki przebiegają fragmenty balustrady metalowej.
Postanowieniem z dnia [...]12.2019 r. Starosta [...] powołał rzeczoznawcę majątkowego jako biegłego w postępowaniu w sprawie zwrotu, nieruchomości położonych w P., stanowiących działki nr [...] (po podziale działka nr [...]), [...],[...] i [...], oznaczonych w ewidencji arkusz mapy [...], obręb Ś., zapisanych w księgach wieczystych kw nr [...] i [...], jako własność Miasta [...], w celu sporządzenia opinii ustalającej wartość ww. nieruchomości oraz wykonania opinii, dotyczącej nieruchomości gruntowych (zamiennych), położonych w P., stanowiących działki: nr [...] i [...], oznaczonych w ewidencji arkusz mapy [...], obręb D., zapisanych w księgach wieczystych kw nr [...] i [...], jako własność Miasta [...].
W tym stanie rzeczy Starosta [...] powołując się na przepis art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. stwierdził że na działkach nr [...],[...] i [...] z obrębu Ś., arkusza mapy [...], nie realizowano inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] i trasy ulicy [...], natomiast zgodnie z załączoną mapą z wkreśloną linią graniczną ulicy [...] ww. inwestycja realizowana była na części działki nr [...] z obrębu Ś., arkusza mapy [...]. W związku z powyższym w toku postępowania administracyjnego o zwrot przedmiotowej nieruchomości sporządzono projekt podziału działki nr [...] z obrębu Ś., arkusza mapy [...], w wyniku którego projektuje się wydzielenie działki nr [...], oraz stanowiącej m.in. przedmiot oszacowania działki nr [...]. Z przeprowadzonych oględzin wynika iż, działki nr [...] cz. (projektowana działka nr [...]), [...], [...] i [...] to grunt stanowiący część obszaru zabudowanego obiektami Dworca [...] - węzeł przesiadkowy miejskiej i podmiejskiej komunikacji autobusowej oraz stacji paliw aktualnie funkcjonującej pod marką A. Całość przylega do krzyżujących się na Rondzie [...] pasów drogowych ulic [...] i [...] oraz gruntów niezabudowanych i niezagospodarowanych. W ocenie organu pierwszej instancji można jednoznacznie stwierdzić, że prace polegające na budowie trasy C. na ww. gruncie nie zostały rozpoczęte w okresie 7 lat ani zrealizowane w ciagu-10 lat. Budowa na działce nr [...] wjazdu na dworzec [...] nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia z punktu widzenia przesłanek przewidzianych w art. 137 ust.1 u.g.n. Skoro cel nabycia w omawianym trybie nieruchomości być ścisły i konkretny nie podlega on wykładni rozszerzającej, to nie może ulegać wątpliwości, że budowa dworca [...] (wjazdu), nie mieści się w celu nabycia omawianej nieruchomości, jakim było wybudowanie trasy C. (drogi publicznej). Dworzec [...] został wykonany przez M. P. K., a zatem inwestora innego niż ten, który miał realizować budowę trasy C. (Z. D. i M., który otrzymał ww. teren na czas nieokreślony w użytkowanie). Decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego w sprawie budowy zbiorowego przystanku [...] wydano w kwietniu 1985 r., co potwierdza fakt, że na przedmiotowej nieruchomości nie rozpoczęto żadnych prac budowlanych przed upływem 7 lat od dnia nabycia działki w 1967 r. Przystanek został oddany do użytku w 1987 r. Nie może być więc mowy o zachowaniu bezwzględnie obowiązującego terminu z art. 137 ust. 1 u.g.n. Budowa stacji benzynowej "E." (obecnie "firma A" działka [...], [...]), fragment budynku stacji, dystrybutor, wjazd do stacji ciągi piesze, zieleń, drogi wewnętrzne z znajdujące się na działkach nr [...], [...] i [...] również nie stanowią zrealizowania celu wywłaszczenia jakim była budowa- trasy C.
Wobec powyższego Starosta stwierdził, iż w stosunku do przedmiotowych nieruchomości tj. działek nr [...] (projektowana działka nr [...]), [...], [...] i [...] i arkusz mapy [...], obręb Ś., cel wywłaszczenia w postaci budowy trasy C. nie został zrealizowany, zatem spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano. Wartość wywłaszczonej nieruchomości działek nr [...] cz. (projektowana działka nr [...]), [...], [...] i [...] ustalono na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy na kwotę [...]zł. Wypłacone odszkodowanie podlega waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od 1975 r. do marca 2020 r. [...] x proporcjonalnie obliczona kwota odszkodowania za nieruchomość i wynosi [...] zł po denominacji [...] po odjęciu kwoty wynikającej ze zmniejszenia wartości nieruchomości tj. [...] zł, zatem wnioskodawcy, na rzecz których następuje zwrot nieruchomości, nie są zobowiązani do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.
Od niniejszej decyzji, pismem z [...] maja 2020 r. odwołanie wniósł A Sp. z o.o. z siedzibą w G.. W odwołaniu zaskarżył część I decyzji Starosty [...] jako niezgodnej z prawem, gdyż nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości. Podniósł, że został zrealizowany cel wywłaszczenia bowiem wymagania szczegółowości celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej jak i jego realizacja powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej nie z daty faktycznej kontroli. Ponadto aktualne wykorzystanie wywłaszczonej nieruchomości można uznać za zgodne z celem jej wywłaszczenia, gdyż w ocenie odwołującego stacja paliw wpisuje się w infrastrukturę drogową. Odwołujący się zarzucił również naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania w tym art. 7, 7b, 8, 77, 78, 79 i 80 k.p.a. W jego ocenie organ nie dokonał oceny całości dowodów i nie rozważył całego materiału dowodowego, przez co dokonał błędnego ustalenia podstawy faktycznej decyzji. Organ nie wziął pod uwagę stanowiska strony dotyczącego wyceny nieruchomości i poniesionych nakładów na tę nieruchomość , które mają wpływ na wartość nieruchomości. Firma A Sp. z o.o. wniósł o uchylenie decyzji Starosty [...] w zaskarżonej części oraz orzeczenie o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Odwołanie pismem z [...] czerwca 2020 r. wniosło również Miasto [...]. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3, art. 137 i 140 u.g.n. poprzez uznanie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania Miasto podniosło, że wnioskowana do zwrotu działka [...] częściowo została zabudowana trasa C., a częściowo została funkcjonalnie wykorzystana i powiązana z ogólnym celem, na który została wywłaszczona. Odwołujący się wskazał, że na objętej wywłaszczeniem nieruchomości znajdowały się budynki, które zostały wyburzone, najprawdopodobniej w czasie do 10 lat po wywłaszczeniu, co w jego ocenie świadczy o tym, że na wywłaszczonej nieruchomości były wykonywane prace budowlane. Ponadto w dacie rozstrzygania sprawy na znacznej części nieruchomości dowłaszczonej zrealizowany został cel publiczny w postaci budowy dworca [...]. Według odwołującego się, powołującego się na przepis art. 136 ust 3 i 4 u.g.n. nie ma znaczenia kto wybudował dworzec i w jakim czasie to nastąpiło. Pełnomocnik Miasta [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie zwrotu działek nr [...], [...], [...], [...] ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Do przedmiotowego odwołania zostały załączone kopie akt archiwalnych dot. Trasy C. w P..
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił zwrotu na rzecz J. R. w [...] części, B. D. w [...] części, nieruchomości stanowiących: działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, działkę nr [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 i działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 z arkusza mapy [...], obręb Ś., dla których Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...], wszystkie działki o łącznej powierzchni [...] m2.
Powodem, dla którego Wojewoda odmówił zwrotu działek [...], [...], [...], [...] było zrealizowanie , w jego ocenie, celu wywłaszczenia na działce nr [...] (dawnej parceli nr [...]) - tj. rozbudowy ul. [...] (Trasy C.), której niezbędnym elementem stało się wyburzenie znajdującego się na działce budynku. Grunt znajdował się w obrębie przebiegu trasy, w związku z przeprowadzoną inwestycją jej budowy, zapoczątkowanej w 1965 r., a w 1977 r. w pełni otwartą dla [...] tramwajów (źródło - Kronika Miasta [...] 1961-1978). Przedmiotowa działka została częściowo zabudowana Trasą C. a częściowo została funkcjonalnie wykorzystana zgodnie z ogólnym celem, na który została wywłaszczona (m.in. zabudowana magistralą wodociągową z 1973 r.) W dacie wywłaszczenia na nieruchomości znajdowały się budynki, które zostały wyburzone, co w ocenie Wojewody niewątpliwie świadczy, że od momentu wywłaszczenia przeprowadzone zostały na działce prace budowlane. W przypadku działek "dowłaszczonych" nr [...], [...], [...], powołując się na ugruntowany pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowym Wojewoda stwierdził, że część nieruchomości nabyta na żądanie właściciela w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n. podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n, tylko wówczas gdy spełnione zostaną warunki do zwrotu części wywłaszczonej na cel publiczny. Jeżeli w sprawie nie wystąpią przesłanki do zwrotu tej nieruchomości, wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust 1 u.g.n..
Skargę na powyższą decyzję wnieśli J. R. i B. D.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie;
1) przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 w zw. z art. 216 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r.o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.1990 t.j. z dnia 2020.11.12, dalej jako: "u.g.n.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż cel wywłaszczenia w rozpoznawanej sprawie został zrealizowany, co uniemożliwia zwrot na rzecz skarżących powołanych wyżej nieruchomości;
2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021.735 t.j. z dnia 2021.04.21, dalej jako: "k.p.a."), polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym w tych przepisów, w szczególności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niewielkim wycinku materiału dowodowego, niewyczerpujące zweryfikowanie materiału dowodowego i niewzięci pod uwagą innych dowodów w sprawie, tj. pominięcie m.in. treści pism Z. D. M. [...] informujących o braku realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowych nieruchomościach, a także niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym poprzez brak ustalenia daty wyburzenia budynku na działce nr [...] oraz jego związku z realizacją celu wywłaszczenia;
b) art. 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w zaniechaniu należytego wyjaśnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności zaniechaniu wskazania konkretnych dowodów, na podstawie których organ dokonał ustaleń faktycznych przyjętych za podstawą rozstrzygnięcia, a którym odmówił wiary, wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia oraz jego lakoniczności, co uniemożliwia weryfikowalność toku rozumowania organu;
c) art. 15 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego, które doprowadziło do wydania odmiennego od organu I instancji rozstrzygnięcia i w konsekwencji pozbawiło strony możliwości zweryfikowania decyzji w toku postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze wyżej przedstawione zarzuty, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wnieśli o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji utrzymującej decyzję Starosty [...] z dnia 14 kwietnia 2020 r. w mocy;
2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że nie zrealizowano celu wywłaszczenia spornych nieruchomości. Cel wywłaszczenia był wprost wskazany w umowie zamiany, na podstawie której przeniesiono własność wywłaszczonych
nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, że nieruchomość ta przeznaczona jest na budowę Trasy C., a więc drogi publicznej. Natomiast, w zaskarżonej decyzji Wojewoda uznał, iż cel ten został zrealizowany, gdyż działka nr [...] została częściowo zabudowana Trasą C., a częściowo została funkcjonalnie wykorzystana z ogólnym celem, na który została wywłaszczona (m.in. zabudowana magistralą wodociągową z 1973 r.) Zgodnie
z protokołem odbioru załączonym do pisma firmy B z dnia [...] czerwca 2018 r. roboty budowlane związane z budową magistrali wodociągowej rozpoczęto już w dniu 2 października 1966 r., a więc jeszcze przed złożeniem wniosku o wywłaszczenie
nieruchomości poprzedników prawnych skarżących. Zatem, gdyby celem wywłaszczenia obecnej działki nr [...] miała być również budowa magistrali wodociągowej, a nie jedynie budowa ciągu komunikacyjnego znalazłoby to odzwierciedlenie w tym wniosku oraz późniejszych dokumentach stanowiących podstawę nabycia własności tej nieruchomości, co oczywiście nie miało miejsca. Ponadto, magistrala ta przebiega również przez inne działki sąsiadujące, które wobec niezrealizowania celu wywłaszczenia- budowy trasy C. - zostały właścicielom zwrócone . Skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem organu odwoławczego, że o zrealizowaniu celu wywłaszczenia świadczy wyburzenie budynku mieszkalnego na działce [...], które w ocenie organu było związane z porządkowaniem zabudowy Trasy C. i terenów przyległych. Z załączonej do odwołania odpowiedzi Prezydium Rady Narodowej miasta P. – Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 1961 r., wskazano natomiast, że wyburzenie budynku ma nastąpić po roku 1970 w ramach
porządkowania zabudowy terenów sąsiadujących z "Trasą C.", a planowane poszerzenie ulicy [...] nie wchodzi bezpośrednio na posesję. Skarżący podnieśli ponadto, że gdyby nawet wyburzenie budynku miało służyć realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości, to organ nie ustalił, czy wyburzenie to miało miejsce w okresie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Niemniej jednak, do uznania niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia konieczna jest również jego realizacja w okresie [...] lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.
Natomiast, w postępowaniu ustalono, iż cel ten nie został zrealizowany na większości działki nr [...]. Z pisma Z. D. M. [...] z dnia 4 czerwca 2018 r. wynika , że na działkach nr [...], [...], [...] i [...] nie zrealizowano inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] i Trasy C. i działki te nie stanowią drogi publicznej. Następnie Z. D. M. ponownie przeanalizował przebieg linii rozgraniczającej układ komunikacyjny w granicach ww. działek, wskazując, iż jedynie na niewielkiej części działki nr [...] znajduje się fragment chodnika pieszego wzdłuż ul. [...]. Natomiast, zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 2 u.g.n. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Wobec tego działka nr [...] powinna zostać podzielona, jak to zostało dokonane decyzją Starosty [...] i podlegać zwrotowi jako zbędna na cel wywłaszczenia, który nie został zrealizowany w przeciągu 10 lat od dnia ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Z uwagi na brak realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...], zwrotowi powinny podlegać również działki nr [...], [...] i [...] jako działki dowłaszczone, dzielące los nieruchomości wywłaszczonej na cel publiczny.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie , podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Wojewody.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości uznania przez Wojewodę, że celem wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszej sprawy była budowa Trasy C. oraz że cel ten został zrealizowany, a w konsekwencji brak jest podstaw do orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.
Stan prawny niniejszej sprawy tworzą normy zawarte w art. 136, art. 137 oraz art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) dalej u.g.n. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W świetle art. 137 ust. 1, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Zgodnie z treścią art. 137 ust. 2: jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Wreszcie zgodnie z art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64 z 1974 r., dalej u.z.t.w.n.).
Należy podkreślić, że jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany na wywłaszczonej nieruchomości, to nie ma podstaw do zwrotu nieruchomości, a więc również do stosowania art. 137 ust. 1 u.g.n. Wskazane wyżej regulacje mają zastosowanie tylko wtedy, gdy nie został zrealizowany cel wywłaszczenia (vide: wyrok WSA w Łodzi z 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Łd (...), wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2014 r., sygn. I OSK (...) oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt: II SA/Kr (...). publ. CBOSA).
Z powyższego wynika, że w ramach postępowania o zwrot, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w toku którego zostanie ustalone jaka nieruchomość i na jaki dokładnie cel została wywłaszczona (nabyta) oraz w jaki sposób nieruchomość była i jest wykorzystywana.
Jak wynika z decyzji organów obu instancji poprzednicy prawni skarżących W. R. i R. R. oraz pełnomocnik Skarbu Państwa-Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] aktem notarialnym rep. A II nr [...] z dnia [...].07.1967 r., w trybie ustawy z dnia 12.03.1958 r. (Dz.U. nr 18/61 poz. 94), dokonali, przeniesienia na rzecz Skarbu Państwa należącego do W. R. i R. R. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w P. przy ulicy [...] [...], o powierzchni [...] m2 oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] i [...], mapa nr [...], objętej księgą wieczystą kw nr [...], w zamian za nieruchomość zamienną oddaną w użytkowanie wieczyste przy ul. [...] w P.. Zgodnie z treścią umowy Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] uchwałą z dnia [...].06.1967 r. nr [...] postanowiło nabyć nieruchomość przy ulicy [...] [...] z kw nr [...], która zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].08.1961 r. nr [...] przeznaczona została na budowę Trasy C.. Na podstawie analizy kserokopii akt wywłaszczeniowych nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] [...] ustalono, iż na wniosek Z. D. M. i Z. z dnia [...].10.1966 r., w oparciu o decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1961 r. budowy Trasy C. w P., wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe do części nieruchomości tj. działki nr [...], o powierzchni [...] m2. W toku postępowania wywłaszczeniowego, współwłaściciele nieruchomości wnieśli o objęcie wywłaszczeniem całej nieruchomości tj. działki nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz działki nr [...], o powierzchni [...] m2 łącznie [...] m2 z uwagi na fakt, iż pozostała po wnioskowanym wywłaszczeniu, część nieruchomości (działka nr [...]) w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została pod budownictwo realizowane przez sektor uspołeczniony, blokowe wielorodzinne, którego realizacja nie jest możliwa przez właścicieli, a w przyszłości będzie wymagała kolejnego wywłaszczenia. Na podstawie dokumentów ustalono, że dawnej działce nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz działce nr [...] o powierzchni [...] m2 łącznie [...] m2 odpowiada późniejsza działka nr [...] o powierzchni [...] m 2 (trasa C.) oraz działka nr [...] o powierzchni [...] m2 ([...]), tj. łącznie [...] m2. W wyniku kolejnych podziałów wydzielone zostały aktualne działki nr [...] ,[...] oraz dawna działka nr [...], którą następne podzielono na aktualne działki nr [...] i [...].
Wnioskiem z [...] grudnia 2017r skarżący, wystąpili o zwrot nieruchomości stanowiącej działki nr [...] , [...], [...], [...] dla których Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...], zbytych [...] lipca 1967 na rzecz Skarbu Państwa (dawniej karta [...], parcele [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, kw nr [...], położone przy ulicy [...] [...]. ( k. [...] akt adm.)
Decyzją z [...] kwietnia 2020r nr [...] Starosta [...] orzekł o: zwrocie na rzecz J. R. w [...] części, [...] w [...] części, [...] części, która to część pozostaje własnością Miasta [...] nieruchomości stanowiących: działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 (projektowana działka nr [...]), działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 dla której Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą kw nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 i działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 z arkusza mapy [...], obręb Ś., dla których Sąd Rejonowy [...] w P. prowadzi księgę wieczystą kw nr [...] [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta [...], wszystkie działki o łącznej powierzchni [...] m2 z uwagi na niezrealizowanie celu wywłaszczenia tj. budowę trasy C.. Jednocześnie odmówił zwrotu na rzecz J. R., B. D., nieruchomości stanowiącej własność Miasta [...], położonej w P., dla której Sąd Rejonowy [...] w P., prowadzi księgę wieczystą kw nr: [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka: [...] cz., oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do niniejszej decyzji jako: projektowana działka nr [...] o powierzchni 37m 2 [...], arkusz mapy [...].
Jak wynika z akt postępowania na wniosek Z. D. M. i Z. z dnia [...].10.1966 r., w oparciu o decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].08.1961 r. budowy Trasy C. w P., w dniu [...] listopada 1966r wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe do części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej kw. Nr [...], tj. działki nr [...], o powierzchni [...] m2. Postępowanie to nie dotyczyło drugiej działki nr. [...] o powierzchni [...] m2, zapisanej w tej samej księdze wieczystej. Działka ta jednak została również nabyta aktem notarialnym rep. A II nr [...] z dnia [...] lipca1967r. na wniosek właścicieli z dnia [...] czerwca 1967r. W uzasadnieniu wniosku właściciele podnieśli, że działka nr. [...] o powierzchni [...] m2 jest niezabudowana i nie będzie mogła być przez nich racjonalnie wykorzystywana, gdyż jest przeznaczona pod budownictwo realizowane przez sektor uspołeczniony. Oznacza to, że celem wywłaszczenia nieruchomości o powierzchni [...] m2. stanowiącej działkę nr [...] była budowa Trasy C.. Nabycie zaś pozostałej części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej kw. Nr [...] tj działki nr [...] o powierzchni [...] m 2 nie zostało dokonane w celu budowy tej trasy. Na podstawie dokumentów organy ustaliły, że dawnej działce nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz działce nr [...] o powierzchni [...] m2 o łącznej pow. [...] m2 odpowiada późniejsza działka nr [...] o powierzchni [...] m 2 (trasa C. ) oraz działka nr [...] o powierzchni [...] m2 (B), tj. łącznie [...] m2. W wyniku kolejnych podziałów wydzielone zostały aktualne działki nr [...] ,[...] oraz dawna działka nr [...], którą następne podzielono na aktualne działki nr [...] i [...]. Skarżący domagali się we wniosku zwrotu nieruchomości stanowiącej działki nr [...] , [...], [...], [...], które jak wynika z decyzji organu I instancji obecnie stanowią obszar [...] m2. (+ [...] m2 z działki [...], w której części odmówiono zwrotu). Organy w toku postępowania nie ustaliły, jaka część nieruchomości, której zwrotu domagali się skarżący stanowiła dawną działkę nr [...], o powierzchni [...] m2., a jaka działkę nr. [...] o powierzchni [...] m2. Z uzasadnienia decyzji ani z dokumentacji geodezyjnej nie wynika jednoznacznie jak zmieniała się numeracja i powierzchnia działek, które pierwotnie miały numery [...] i [...]. Wskazano jedynie, że dawnej działce nr [...] odpowiada późniejsza działka nr [...] o powierzchni [...] m 2 (trasa C.), a działce [...], działka nr [...] o powierzchni [...] m2 (B), tj. łącznie [...] m2. Istotne w niniejszej sprawie jest zwłaszcza ustalenie powierzchni, numeru i położenia działki [...], która powstała z działki [...], o powierzchni [...] m2 i która faktycznie została wywłaszczona na realizację budowy Trasy C..
Należy mieć bowiem na uwadze, że zwrot nieruchomości wywłaszczonej w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n możliwy jest jedynie wtedy, gdy zwrotowi podlega pozostała część nieruchomości wywłaszczonej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono jednolicie, że stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n., wyłączone zostało do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej w trybie art. 5 ust. 3 u.z.t.w.n., jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także innej części nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej (zob. wyrok N. S. A. z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 430/10, LEX nr 952036). Zwrot "dowłaszczonych" na wniosek właściciela nieruchomości jest możliwy, jeżeli zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n, stanie się nieruchomość wywłaszczona na wniosek podmiotu publicznego ubiegającego się o wywłaszczenie (zob. wyrok W. S. A. w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 639/13, LEX nr 1351200). Przyczyną, dla której nie może nastąpić samodzielny zwrot takiej nieruchomości, jest okoliczność, że nie była ona w chwili wywłaszczenia niezbędna na żaden cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - wywłaszczona została na wniosek właściciela (zob. wyrok W. S. A. w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1001/12, LEX nr 1325303). Część "dowłaszczona" dzieli więc niejako los nieruchomości przejętej na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, na podstawie której ją wywłaszczono w takim znaczeniu, że podlega ona zwrotowi tylko wówczas, jeżeli zwrotowi podlega także nieruchomość (lub jej część) objęta celem wywłaszczenia (zob. wyrok W. S. A. w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2030/12, baza CBOSA).
Gdyby więc okazało się, że na dawnej działce nr [...], o powierzchni [...] m2 został zrealizowany cel wywłaszczenia tj wybudowano Trasę C., a skarżący domagają się zwrotu dawnej działki nr [...] o powierzchni [...] m2, tzw. "dowłaszczonej", na wniosek ich poprzedników prawnych to decyzja Wojewody byłaby prawidłowa. ( Co może sugerować porównanie powierzchni zwróconych przez Starostę działek - [...] m2 z powierzchnią działek "dowłaszczonych" - [...] m2) Jednakże na tym etapie decyzja ta uchyla się spod kontroli Sądu, gdyż nie wynika z niej ani z dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach sprawy jak faktycznie przebiegał podział nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej kw. Nr [...], stanowiącej działki nr [...] i [...]. Wbrew twierdzeniu Wojewody z akt sprawy nie wynika, że działce nr [...] odpowiada dawna parcela nr [...]. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest więc przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w postaci zebrania wszelkich danych dotyczących historii przekształcenia działek nr [...], o powierzchni [...] m2 i nr. [...] o powierzchni [...] m2 o łącznej pow. [...] m 2 zapisanych w dawnej księdze wieczystej kw. Nr [...]. Sąd zauważa , że na k [...] akt adm. znajduje się opis i mapa z [...].01.1964r dotycząca działki nr [...], o powierzchni [...] m2, która graniczy z ul. [...] i na której jest naniesiony budynek. Widać też na tej mapie fragment działki [...]. Natomiast na k. [...] znajduje się wyrys z Miejscowego Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego [...] M. P. ( uchwała nr [...] Prezydium Rady Narodowej M. P. z [...].06.1969r.) wraz z naniesioną na ten wyrys orientacyjną mapą dotyczącą aktualnych działek nr [...], [...], [...] i [...]. Z obu tych dokumentów wynika, zdaniem Sądu, że działki [...], [...], [...] i [...] zajmują mniejszą powierzchnię niż działki [...] i [...]. Na wyrysie widać też, że budynek częściowo wychodzi poza działkę [...].
W powiązaniu z uwagami dotyczącymi nieruchomości, która została "dowłaszczona" i dzieli los nieruchomości przejętej na konkretne cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, kluczowe w niniejszej sprawie jest ustalenie czy i na jakiej faktycznie działce lub jej części został zrealizowany cel wywłaszczenia? Czy dawna działka nr [...], wywłaszczona na budowę trasy C., została wykorzystana zgodnie z tym celem?
W związku z powyższym podniesione przez skarżących zarzuty dotyczące procesowania okazały się zasadne. Decyzja organu drugiej instancji została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a. (zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli), art. 77 § 1 k.p.a. (który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) oraz art. 80 k.p.a. (według którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona), a także art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa)
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji przeprowadzi na podst. art. 136 § 1 kpa dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w postaci zebrania wszelkich danych dotyczących historii przekształcenia działek nr [...], o powierzchni [...] m2. i nr. [...] o powierzchni [...] m2. o łącznej pow. [...] m 2 zapisanych w dawnej księdze wieczystej kw. Nr [...]. Organ może tez zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji. Następnie oceni zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Wydając decyzję w ponownie przeprowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący i jednoznaczny przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu tejże decyzji, zgodnie z wymogami jakie w tym zakresie kreuje art. 107 § 3 k.p.a. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło