I SA/Po 548/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-05-26
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów dotyczących swojej sytuacji finansowej, dochodów, kosztów utrzymania oraz składu gospodarstwa domowego, co uniemożliwia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący CW złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym. W uzasadnieniu wskazał, że jest emerytem-inwalidą, ponosi wysokie koszty leczenia, a jego dochody są niskie. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej i rodzinnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku CW o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. /-/V. Mielcarek
Wpis w sprawie wynosi [...].
Z akt sprawy wynika, że C W pismem z dnia [...] złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że zarówno on jak i jego małżonka są emerytami – inwalidami z poważnymi schorzeniami. Wobec tego większość dochodów z tytułu emerytury wydają jest na lekarstwa. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz z synem. Posiada dom o powierzchni [...]. Nie posiada natomiast innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów Z tytułu emerytury uzyskuje dochód brutto w kwocie [...], jego żona zaś w wysokości [...]. Syn skarżącego nie uzyskuje dochodów, gdyż jest bezrobotny, przy czym nie przysługuje jemu prawo do zasiłku.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy CW w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że córka jak i syn są osobami pełnoletnimi, zameldowani są w jego mieszkaniu, jednakże nie mieszkają z nim. Nie informują go również o swoich dochodach.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie, uzyskuje z tytułu emerytury miesięczny dochód w wysokości [...] natomiast jego żona w wysokości [...]. Zatem łączny dochód skarżącego i jego małżonki wynosi [...]. Zauważyć ponadto należy, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Natomiast w piśmie z dnia [...] podał, że jego syn pomimo, iż jest zameldowany w jego mieszkaniu nie mieszka z nim. Ponadto wskazał, że syn z uwagi na fakt, iż jest osobą pełnoletnią nie informuje go o swoich dochodach. Zauważyć zatem należy, że skarżący w niniejszej sprawie nie wskazał jednoznacznie, czy syn pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też nie. CW pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podał kosztów miesięcznego utrzymania, nie wskazał czy on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają samochody osobowe, czy uzyskują dodatkowe dochody lub też czy korzystają z pomocy opieki społecznej. Skarżący nie podał również czy jego syn jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, czy też nie. Wobec tego należy uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie istotne jest także i to, że skarżący powinien był się liczyć z kosztami postępowania, gdyż to on zainicjował postępowanie - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...].
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że skarżący CW nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego wniosek uznano za nieuzasadniony. Z tych względów na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło