I SA/Po 549/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-12
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Małgorzata Bejgerowska, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, wynikające z niekonsekwentnego opodatkowania nieruchomości przez wiele lat, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za jeden, wybrany rok?Ratio decidendi
Naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, wynikające z niekonsekwentnego opodatkowania nieruchomości przez wiele lat (wydawanie decyzji ustalających zobowiązanie w niektórych latach i brak działań w innych), może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, nawet jeśli istnieją materialnoprawne podstawy do opodatkowania. Opodatkowanie powinno być racjonalne i nie może być incydentalne ani przypadkowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. Organ I instancji ustalił to zobowiązanie, mimo że przez wiele lat (od 2001 r.) nieruchomości były wykorzystywane rolniczo, a organ corocznie wydawał decyzje ustalające podatek rolny lub podatek od nieruchomości na kwotę 0 zł lub inną niską kwotę. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym zasady zaufania do organów podatkowych oraz przedawnienie zobowiązania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [....] r. o nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz [...] kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku
Burmistrz O., decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy, ustalił Z. T. (dalej zwanemu również skarżącym) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. na kwotę [...]zł płatną w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. W decyzji wskazano również, że poza skarżącym współwłaścicielem opodatkowanych nieruchomości jest A. N..
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w toku czynności sprawdzających organ I instancji wezwał skarżącego oraz A. N. do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Informacja ta została złożona w dniach 19 i 20 października 2015 r. W informacji tej nie wykazano jednak do opodatkowania powierzchni gruntów pozostałych, a budynki położone na działkach nr [...] i [...], znajdujących się w m. O., gm. O. wykazano jako zwolnione od opodatkowania. W toku postępowania podatkowego wezwano podatników do złożenia wyjaśnień w zakresie wykazanych w deklaracji przedmiotów zwolnionych oraz niewykazanych pozostałych gruntów. Wątpliwości te wynikały z faktu, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, że są to tereny zurbanizowane inne (Bi) o łącznej powierzchni 1,3469 ha, zabudowane budynkami sklasyfikowanymi według KST jako 104 – zbiorniki, silosy i budynki magazynowe oraz 109 – pozostałe budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni 1 334,00 m2. W odpowiedzi na powyższe A. N. wyjaśnił, że budynki położone na gruntach sklasyfikowanych jako "Bi" wpisują się w definicję budynków związanych z gospodarstwem rolnym, co powoduje, że są zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Grunty zaś podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i były objęte nakazem płatniczym. Skarżący wskazał z kolei, że przedmiotowe grunty są użytkowane wyłącznie dla celów rolniczych, co wynika z deklaracji złożonej w 2002 r. potwierdzonej protokołem z przeprowadzonej kontroli w dniu 11 sierpnia 2004 r. i co upoważnia do zwolnienia z opodatkowania. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r.. poz. 520 ze zm. – dalej w skrócie: "p.g.k."), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wskazano, że art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b) u.p.o.l., przewiduje zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych, służących wyłącznie działalności rolniczej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm. – dalej w skrócie: ".u.p.r."), gospodarstwem rolnym jest obszar gruntów, o którym mowa w art. 1 (grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza), o łącznej powierzchni 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej.
Kierując się powyższymi regulacjami w dniu 21 grudnia 2015 r. wydano decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł.
Decyzja organu I instancji z 21 grudnia 2015 r. została utrzymana w mocy decyzją SKO w P. z dnia 09 marca 2016 r. Jednak po wniesieniu przez skarżącego oraz A. N. skargi, SKO w P., decyzją z dnia 15 lipca 2016 r., uchyliło wydaną przez siebie uprzednio decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji nie uwzględnił faktu wydania w 2012 r. decyzji ustalającej podatek od nieruchomości, na kwotę "0" zł. Zaznaczono przy tym, że w aktach sprawy brak jest decyzji w sprawie wymiaru za 2012 r.
Nawiązując do wytycznych organu II instancji, Burmistrz O. wskazał, że wbrew twierdzeniu podatników zawartym w skardze w 2012 r. nie wydano decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za wskazany rok na kwotę [...]zł. Zaznaczono przy tym, że faktem jest, iż w latach 2015, 2014, 2013, 2010 wydano oraz doręczono decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na kwotę [...]zł.
Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego, za podstawę opodatkowania w odniesieniu do budynków pozostałych przyjęto ich powierzchnię w wielkości 1.334,00 m2. W odniesieniu zaś do gruntów pozostałych za podstawę opodatkowania przyjęto ich powierzchnię o wielkości 13.469,00 m2. Wymiaru podatku dokonano na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz ustaleń poczynionych w trakcie postępowania podatkowego. Wyjaśniono, że nieruchomość obejmująca działki nr [...] i [...], stanowi przedmiot współużytkowania wieczystego podatników, które w 2012 r. były oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Bi" i zabudowane budynkami o łącznej powierzchni 1.334,00 m2. Grunty te nie są więc użytkami rolnymi, nie podlegają podatkowi rolnemu lecz podatkowi od nieruchomości, z uwagi na co położone na nich budynki nie mogą podlegać tym samym zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Również z księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] wynika, że jest to teren sklasyfikowany jako teren zabudowany inny, zabudowany budynkiem byłego skupu żywca o powierzchni użytkowej 200,00 m2 oraz budynkiem byłego skupu królików i drobiu o powierzchni użytkowej 150,00 m2. Z zapisów księgi wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] wynika, że jest to teren zabudowany inny, zabudowany budynkiem byłego magazynu paszowego o powierzchni użytkowej 480,00 m2 oraz budynkiem byłego magazynu budowlanego o powierzchni użytkowej 504,00 m2. Zapis ten jest zgodny z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Końcowo wskazano, że sam fakt wykorzystywania budynków do działalności rolniczej nie uprawnia podatnika do zwolnienia.
Skarżący oraz A. N. wnieśli odwołanie od ostatecznej decyzji do SKO w P.. W odwołaniu domagano się uchylenia decyzji organu I instancji w całości i ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie [...]zł.
Decyzji Burmistrz O. zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt b) u.p.o.l. – poprzez jego niezastosowanie, pomimo iż w okolicznościach sprawy (przy uwzględnieniu pominiętego przez organ administracji protokołu kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r.) ziściły się przesłanki dla zwolnienia nieruchomości położonych przy ul. [...], działka nr [...] i [...], obręb geodezyjny O. z podatku od nieruchomości;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2015, poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") – poprzez:
– brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdzie organ administracji nie uwzględnił w swojej ocenie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci protokołu kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r. przeprowadzonej w nieruchomości skarżących przy ul. [...] – działki nr [...] i [...], obręb geodezyjny O. przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy O., w oparciu o który Burmistrz O. przez okres ponad 10 lat ustalał podatek od nieruchomości odwołujących się na kwotę [...]zł, przyjmując zgodnie z przeprowadzoną kontrolą, iż przedmiotowe nieruchomości wykorzystywane są dla celów prowadzenia działalności rolniczej i w związku z tym w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt b) u.p.o.l. zwolnione są od podatku od nieruchomości;
– nieuwzględnienie faktu, iż ustalenie w 2012 r. kwoty zobowiązania podatkowego od nieruchomości na [...] zł, a następnie wydanie decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości z datą wsteczną za 2012 r. na kwotę [...]zł zostało dokonane przez tego samego pracownika Urzędu Gminy i Miasta O., tj. N. B., czym w sposób rażący naruszono zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a), gdyż uczestnicy nigdy nie byli informowani przez organ podatkowy o jakichkolwiek wątpliwościach dotyczących podstawy naliczania podatku od należących do nich nieruchomości tj. działek ewidencyjnych nr [...] i [...], gdzie w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniu 11 sierpnia 2004 r. ustalano, iż w/w działki wraz ze znajdującymi się na nich budynkami służą prowadzeniu działalności rolniczej, wobec czego organ podatkowy corocznie zwalniał podatników na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt b) u.p.o.l. od zapłaty podatku, a co więcej również w okresie od 2001 r. (daty nabycia nieruchomości) do 2004 r. (momentu przeprowadzenia kontroli) wydawał decyzję ustalającą podatek na kwotę [...]zł, stąd też odwołujący się nie mieli świadomości, że działanie organu podatkowego jest niezgodne z obowiązującym prawem, gdyż pomimo faktycznego wykorzystywania nieruchomości na działalność rolniczą, w ewidencji gruntów przedmiotowe nieruchomości oznaczone były jako "Bi", co de facto od samego początku naliczania podatku powinno zostać uwzględnione przez organ podatkowy, gdzie podatnicy w sytuacji posiadania wiedzy o błędnej klasyfikacji nieruchomości w ewidencji jako "B"i, dokonaliby po nabyciu nieruchomości zmiany uwzględniającej rzeczywisty sposób wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż organ podatkowy działał na szkodę interesu podatników;
3) nieuwzględnienie faktu, iż zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia 03 sierpnia 2016 r., dokonano zmiany klasyfikacji gruntów w postaci ww. działek na "Br" – grunty rolne zabudowane sklasyfikowane na gruntach ornych klasy VI, co potwierdzają złożone przez odwołujących się informacje IN-1 dotyczące wykorzystywania gruntów i budynków, co do których w związku z kontrolą wszczętą przez Burmistrza O. w październiku 2015 r. wydane zostały decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości.
SKO w P., decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji zaznaczył, że wątpliwości nie budzi powierzchnia przyjęta do opodatkowania i kwalifikacja gruntów w ewidencji gruntów i budynków w 2012 r. W tym kontekście ponownie powołano się na art. 21 p.g.k., wskazując, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. art. 1 u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegały grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Powołana ostatnio ustawa definiuje dodatkowo gospodarstwo rolne jako obszar gruntów, o których mowa w art, 1 o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Nieruchomość obejmująca działki [...] i [...] była w 2011 r. oznaczona w ewidencji symbolem "Bi" a usytuowane na niej budynki jako "inne niemieszkalne". Skoro zatem grunty nie były użytkami rolnymi, to nie podlegają one podatkowi rolnemu, lecz podatkowi od nieruchomości. Z uwagi na powyższe położone na nich budynki nie mogą podlegać zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. albowiem nie są one położone na gruncie gospodarstwa rolnego. Kolegium wskazało również, że stan faktyczny sprawy został ustalony na potrzeby wymiaru podatku w sposób wystarczający. Protokół z dnia 11 sierpnia 2004 r. potwierdza wykorzystywanie gruntów i budynków do celów związanych z działalnością gospodarczą. Zaznaczono również, że z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że wbrew twierdzeniom podatników nie wydano żadnej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe za 2012 r. Decyzja tego rodzaju nie została również przedłożona przez podatników.
Ostateczna decyzja SKO w P. z dnia 06 grudnia 2016 r. stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. W skardze skarżący oraz A. N., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz zobowiązanie organu I instancji do przedłożenia sądowi oraz skarżącym informacji na cele wymiaru podatku, złożonej przez skarżących w 2002 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuca się naruszenie:
I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.:
a) art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 w zw. z art. 68 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz. 1579 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej, wymienionej na wstępie decyzji Burmistrza O. pomimo, że zgodnie z art. 68 O.p. zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie nie powstało, albowiem decyzja ustalająca to zobowiązanie doręczona została po upływie 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy;
b) art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1 O.p. – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej, wymienionej na wstępie decyzji Burmistrza O., pomimo iż ww. decyzja wydana została z naruszeniem zasady oficjalności postępowania dowodowego, polegającym na braku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, gdzie w aktach sprawy brak jest śladów działania organów podatkowych w kierunku ustalenia faktycznego sposobu wykorzystywania przez skarżącego oraz A. N. nieruchomości opodatkowanych decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r., począwszy od daty nabycia nieruchomości przez podatników, tj. od 2001 r., podczas gdy stosownie do art. 180 oraz 181 O.p. organ podatkowy dysponuje szerokim spektrum możliwych do przeprowadzenia czynności dowodowych, w tym ma m.in. możliwość zbierania materiałów i informacji w wyniku oględzin, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca pomimo, iż podatnicy sygnalizowali organowi I instancji, że dane w ewidencji gruntów i budynków nie odpowiadają faktycznemu wykorzystywaniu nieruchomości od daty ich nabycia przez skarżących;
c) art. 190 w zw. z art. 122 O.p. – poprzez dokonanie przez organ I instancji oraz organ odwoławczy dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, tj.:
1) z pominięciem dowodów i okoliczności wskazanych w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 23 sierpnia 2016 r., gdzie skarżący korzystając z prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego m.in. wskazali, na następujące okoliczności (nieuwzględnione ostatecznie w decyzji organu podatkowego I instancji oraz organu odwoławczego):
– w aktach sprawy znajdują się dokumenty urzędowe przedłożone organowi podatkowemu wraz z odwołaniem z dnia 5 stycznia 2016 r. od decyzji Burmistrza O. z dnia 21 grudnia 2015 r., potwierdzające, że w dacie nabycia nieruchomości, tj. w 2001 r. oraz w latach późniejszych organ podatkowy nie zweryfikował ani sposobu oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków ani faktycznego wykorzystywania nieruchomości, przez co przez okres 14 lat, tj. od 2001 r. do 2015 r. wprowadzał podatników w błąd, ustalając ich zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym na [...] zł, gdzie decyzja obejmowała tożsame nieruchomości, tj. grunty (działki ewidencyjne nr [...] i [...]) oraz budynki na nich posadowione, opodatkowane decyzją Burmistrza O. z dnia 19 września 2016 r., uznając że ww. nieruchomości służą prowadzeniu gospodarstwa rolnego i zwolnione są z podatku. Mianowicie mowa tu o protokole kontroli z dnia 11 sierpnia 2004 r. przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Miasta i Gminy O., w nieruchomościach położonych przy ul. [...] w O., w oparciu o którą ustalono, iż nieruchomości wykorzystywane są na cele działalności rolniczej oraz decyzjach wydawanych od 2001 r. ustalających zobowiązanie podatkowe na [...] zł;
– organ podatkowy I instancji nie podjął w toku prowadzonego postępowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. rzeczywistego sposobu wykorzystywania gruntów i budynków położonych przy ul. [...] w O. od daty ich nabycia przez podatników, tj. od 2001 r. do chwili obecnej, podczas gdy w ocenie skarżących (znajdującej odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych) bezkrytyczne opieranie się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu zobowiązania podatkowego, bez uwzględnienia okoliczności faktycznych sprawy narusza zasadę prawdy obiektywnej określoną w art. 122 O.p. jak też inne zasady w tym: zasadę legalizmu (art. 121 O.p.) i oficjalności postępowania dowodowego (art. 187 § 1 O.p.);
2) z pominięciem wskazywanej przez skarżących w toku postępowania wymagającej wyjaśnienia okoliczności, iż istnieje już decyzja ostateczna za 2012 r. dotycząca gruntów i budynków opodatkowanych decyzją z dnia 19 września 2016 r., a z informacji uzyskanych od organu podatkowego, a precyzyjnie pracownika Urzędu Miasta i Gminy O. N. Balcerzyk, w okresie od 2011-2012 z uwagi na "praktykę" urzędu związaną z ówczesnymi szkoleniami nie było obowiązku wystawiania decyzji zerowych i w związku z tym organ jej nie doręczył skarżącym, jednakże istnieje ona w systemie organu podatkowego;
d) art. 121 O.p. – poprzez przeprowadzenie postępowania odwoławczego w sposób naruszający zasadę zaufania podatników do organów podatkowych, tj. nierówne traktowanie interesu podatników i Skarbu Państwa oraz rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości materialno-prawnych na niekorzyść podatników, gdzie w szczególności nie uwzględniono, iż:
– ustalenie w 2012 r. kwoty zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na kwotę [...]zł, a następnie wydanie decyzji z dnia 21 grudnia 2015 r. ustalającej wysokość podatku od nieruchomości (co do nieruchomości których dotyczyła decyzja w sprawie podatku rolnego) z datą wsteczną za 2012 r. na kwotę [...]zł zostało dokonane przez tego samego pracownika Urzędu Gminy i Miasta O., tj. N. B., czym w sposób rażący naruszono zasadę zaufania uczestników do organów władzy publicznej, gdyż uczestnicy nigdy nie byli informowani przez organ podatkowy o jakichkolwiek wątpliwościach dotyczących podstawy naliczania podatku od należących do nich nieruchomości przy ul. [...] w O., tj. działek ewidencyjnych nr [...] i [...], gdzie w oparciu o kontrolę przeprowadzoną w dniu 11 sierpnia 2004 r. ustalano, iż w/w działki wraz ze znajdującymi się na nich budynkami służą prowadzeniu działalności rolniczej, wobec czego organ podatkowy corocznie zwalniał podatników na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ppkt b) u.p.o.l. od zapłaty podatku rolnego, a co więcej również w okresie od 2001 r. (daty nabycia nieruchomości) do 2004 r. (momentu przeprowadzenia kontroli) wydawał decyzję ustalającą podatek na kwotę [...]zł, stąd też odwołujący się nie mieli świadomości, że działanie organu podatkowego jest niezgodne z obowiązującym prawem, gdyż pomimo faktycznego wykorzystywania nieruchomości na działalność rolniczą, w ewidencji gruntów przedmiotowe nieruchomości oznaczone były jako "Bi", co de facto od samego początku naliczania podatku powinno zostać uwzględnione przez organ podatkowy, gdzie odwołujący się w sytuacji posiadania wiedzy o błędnej klasyfikacji nieruchomości w ewidencji jako "Bi", dokonaliby po nabyciu nieruchomości zmiany uwzględniającej rzeczywisty sposób wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej, co w konsekwencji doprowadziło do tego, iż organ podatkowy działał na szkodę interesu podatników
– skarżący po nabyciu nieruchomości w 2001 r. złożyli informację na cele podatkowe (obecnie organ podatkowy nie jest w stanie ustalić jej treści albowiem nie posiada przedmiotowego dokumentu) i informowali organ podatkowy zarówno o powierzchni gruntów i budynków wchodzących w skład gospodarstwa jak też sposobie wykorzystywania nieruchomości, tj. na cele prowadzenia działalności rolniczej (co potwierdziła kontrola w 2004 r.), stąd też błędne (w ocenie organu podatkowego, tj. sprzeczne z danymi ewidencji gruntów i budynków, ale de facto zgodne z rzeczywistym wykorzystywaniem nieruchomości) wydawanie przez okres 14 lat, tj. od 2001 do 2015 r. decyzji w sprawie podatku rolnego wynikało wyłącznie z niekompetencji pracowników organu podatkowego;
– organ podatkowy I instancji w pismach kierowanych do skarżących oraz organu odwoławczego w toku postępowania podatkowego wskazywał, co jest zupełnie niezrozumiałe, że przez ww. okres czasu, tj. od 2001 r. do 2015 r. nie miał dostępu do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, stąd też błędnie wystawiał decyzje za ww. okres nie uwzględniając sposobu oznaczenia nieruchomości jako "Bi";
e) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. – poprzez brak odniesienia się przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do decyzji Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2016 r., zgodnie z którą dokonano zmiany klasyfikacji gruntów w postaci ww. działek na "Br" – grunty rolne zabudowane sklasyfikowane na gruntach ornych klasy VI, co potwierdza prawdziwość złożonych przez odwołujących się wyjaśnień dotyczących złożonej przez skarżących w październiku 2015 r. informacji IN-1, w których skarżący wskazali, iż nieruchomości (grunty i budynki) położone przy ul. [...] w O. wykorzystywane są od daty ich nabycia tj. od 2001 r. na cele prowadzenia działalności rolniczej, w związku z którymi wskutek wszczętej przez Burmistrza O. w październiku 2015 r. kontroli podatkowej wydane zostały decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, w tym decyzja z dnia 21 grudnia 2015 r. oraz późniejsza decyzja z dnia 19 września 2016 r.;
f) art. 192 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. – poprzez wadliwe przyjęcie przez organ odwoławczy za udowodnioną okoliczność, iż nieruchomości co do których toczy się niniejsze postępowanie, tj. grunty - działki ewidencyjne nr [...] i [...] nie stanowią użytków rolnych, a budynki na nich posadowione nie są położone na gruncie gospodarstwa rolnego, podczas gdy ww. organ nie umożliwił skarżącym wypowiedzenie się co do zebranego w toku postępowania odwoławczego materiału dowodowego, w związku z czym mając na względzie wskazane dotychczas zarzuty naruszenia przepisów O.p. oraz dyspozycję art. 123 oraz art. 192 O.p. nie sposób uznać ww. okoliczności za udowodnione, albowiem postępowanie podatkowe i odwoławcze dotknięte są istotnymi uchybieniami a nadto organ podatkowy naruszył zasadę czynnego udziału skarżących w postępowaniu podatkowym;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. – poprzez ich zastosowanie i naliczenie podatku od nieruchomości za 2012 r. od budynków położonych przy ul. [...], działka nr [...] i [...], obręb geodezyjny O., podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym przez skarżących organowi podatkowemu I instancji oraz organowi odwoławczemu, a nieuwzględnionym przez ww. organy z uwagi na naruszenie wskazanych powyżej przepisów procesowych, nieruchomości gruntowe i budynki użytkowane są od daty ich nabycia tj. 2001 r. wyłącznie do celów rolniczych, a tym samym winny zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości stosownie do ww. przepisów ustawy;
b) art. 21 ust. 1 p.g.k. – poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są wyłącznie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych odchodzi od nałożonego przez ww. przepis formalizmu procesowego na rzecz zasad prawdy obiektywnej oraz legalizmu stanowiących fundamentalne zasady prawa podatkowego i nakazujących weryfikację stanu rzeczywistego oraz stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym.
W odpowiedzi na skargę SKO w P. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Już na wstępie należy wskazać, że wyeliminowanie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest nie niezbędne ze względu na naruszenie przez organy obu instancji zasadzy zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W doktrynie wskazuje się, że zasada ta niesie za sobą nie tylko treści normatywne, ale również daleko wykracza poza ramy prawne. Nieprzypadkowo jednakże ustawodawca zawarł tę regułę jako drugą z kolei w Ordynacji podatkowej, tuż po zasadzie legalizmu i praworządności. Należy sądzić, iż w ten właśnie sposób chciano zwrócić uwagę na takie wartości, jak sprawiedliwość, równość podmiotów oraz poszanowanie reguł zachowań międzyludzkich. Nie bez znaczenia przy zachowywaniu tej zasady jest merytoryczne przygotowanie pracowników organów podatkowych, dokonujących tzw. obsługi podmiotów zobowiązanych, do wypełniania swoich obowiązków zawodowych (por. S. Presnarowicz, Komentarz do art.121 ustawy - Ordynacja podatkowa. LEX OMEGA). Podkreślenia wymaga także, że naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego, co potencjalnie stanowi podstawę dla uchylenia zaskarżonej decyzji, jeżeli naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli, stwierdzić należy, że w toku postępowania doszło do tak wielu nieprawidłowości, w szczególności ze strony organu pierwszej instancji, że spowodowały one naruszenie zasady zaufania do organów, co miało wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, że skarżący są współwłaścicielami spornych nieruchomości stanowiących przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości od 20.06.2001 r. Według znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia z dnia 9 listopada 2015 r. skarżący złożyli informację dla celów podatkowych o nabyciu przedmiotu opodatkowania już w 2001 r. W aktach sprawy znajduje się także protokół kontroli przeprowadzonej przez Burmistrza O. z dnia 11 sierpnia 2004 r. Z jego treści wynika, że "nieruchomość zabudowana przy ul. [...] związana jest z działalnością rolniczą właściciela." Ponadto w protokole wskazano, że działalność gospodarcza została zawieszona z dniem 15 stycznia 2004 r. W aktach sprawy znajdują się również decyzje (nakazy płatnicze) ustalające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na kwotę [...]zł za lata: 2005, 2007, 2008, 2010, 2013, 20014 i 2015.
Mając na uwadze opisany materiał dowodowy, wywieść należy, że organ podatkowy pierwszej instancji przyjął dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości, że sporne grunty, których współwłaścicielami są skarżący nie dawały podstaw do ustalenia zobowiązania podatkowego w kwocie innej niż [...] zł. Ani z akt sprawy, ani z uzasadnień zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, dlaczego w poszczególnych latach (2005, 2007, 2008, 2010, 2013, 20014 i 2015) były wydawane decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł, podczas gdy w innych latach, w szczególności w latach 2011 i 2012 decyzje podatkowe w ogóle nie były wydawane. Fakt wydawania we wskazanych latach decyzji ustalających wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł jest niesporny i został potwierdzony przez organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 19 września 2016 r. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 r.
W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, nie sposób racjonalnie wyjaśnić, jakie względy przemawiały za przyjęciem przez organ podatkowy praktyki, w wyniku której w wybranych latach decyzje ustalające (nakazy płatnicze) były wydane i doręczane skarżącym, a w innych latach organ nie podejmował żadnych działań, niezależnie od tego, czy ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w danej sytuacji w ogóle było zasadne, czy też nie. W rezultacie powstała sytuacja, której nie da się pogodzić z zasadą równego traktowania podatników. Nie da się bowiem uzasadnić odmiennego postępowania organu podatkowego mimo braku zmiany stanu faktycznego i prawnego w zakresie relewantnym dla rozstrzygnięcia spraw. Niemniej tożsamość sytuacji skarżących w kolejnych latach wynika z braku ciążącego na nich zobowiązania podatkowego. Podkreślić bowiem należy, że aż do 2015 r. wobec skarżących nie powstało żadne zobowiązanie podatkowe, z uwagi na brak ustalenia tego zobowiązania przez organ.
Zauważyć jednak należy, że o ile sytuacja materialnoprawna skarżących we wszystkich latach była taka sama i oznaczała brak zobowiązania podatkowego, to skutki niekonsekwentnego postępowania organu są odmienne na płaszczyźnie procesowej. Należy bowiem zwrócić uwagę, że decyzje ustalające wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł stały się ostateczne, ze względu na upływ terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący nie wnieśli odwołania od żadnej z tych decyzji. W rezultacie decyzje te korzystały z atrybutu trwałości, co w świetle art. 128 Ordynacji podatkowej oznacza, że uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zauważyć także należy, że na mocy art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobowiązany do stwierdzenia nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Tym samym ostateczna decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł powoduje, że zanim nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego, w jednym z trybów nadzwyczajnych uregulowanych w przepisach Ordynacji podatkowej, nie jest możliwe ponowne ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w drodze ponownie wydanej decyzji. Ewentualne wydanie kolejnej decyzji w tym samym przedmiocie w odniesieniu do tych samym podatników stwarzałoby podstawę do wyeliminowania jej z obrotu nawet, gdyby stała się ona ostateczna.
W konsekwencji, na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za poszczególne lata skarżący zyskali istotną ochronę procesową zabezpieczającą ich przed ponownym wydaniem rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. W tym kontekście ponownie należy stwierdzić, że nie sposób w świetle akt sprawy racjonalnie wyjaśnić postępowania organu, który za poszczególne lata wydaje i doręcza decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł, zamykając tym samy drogę do ponownego rozstrzygnięcia w tym zakresie, a za inne lata organ pozostaje bierny, niewydając podobnych decyzji i w rezultacie nieprzyznając ochrony skarżącym wynikającej z z zasady trwałości ostatecznej decyzji podatkowej.
Konsekwencją postępowania organu podatkowego jest zatem sytuacja, w której – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia 5 sierpnia 2016 r. do Przewodniczącego Rady Miejskiej w O. – organ wszczął postępowania podatkowe za lata 2010-2015 i wydał w tym zakresie decyzje. Z dokumentu tego wynika także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję za 2010 r. ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Następnie, decyzjami z 15 lipca 2016 r., SKO w P. uchyliło także pozostałe decyzje w celu ustalenia, czy organ I instancji wcześniej wydał w tym zakresie decyzje ostateczne. Ponadto Sądowi z urzędu wiadomym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r., I SA/Po 332/17 (wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. z dnia 19 września 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oraz umarzył postępowanie podatkowe, ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego.
W świetle ustalony okoliczności faktycznych sprawy zauważyć należy, że decyzją SKO w P. oraz wyrokiem WSA w Poznaniu, stwierdzono, że zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2010 i 2011 przedawniły się, w związku z czym nie jest już w ogóle możliwe ustalenie zobowiązań podatkowych za ten okres. Ponadto, w odniesieniu do lat 2013-2015 zostały wydane ostateczne decyzje ustalające zobowiązanie w podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł, co sprawia, że ponowne wydanie decyzji w tym samym przedmiocie nie jest możliwe bez uprzedniego wyeliminowania ostatecznych decyzji zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.
Z przedstawionych wyjaśnień wynika zatem, że ze względy na błędy i zaniechanie organu pierwszej instancji dopuszczalne jest ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości wyłącznie za 2012 r., gdyż z lat, za które nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego tylko za ten rok nie została wydana decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł. W rezultacie, zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego, w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, prowadzi do skutku niedającego się zaakceptować na gruncie racjonalności systemu podatkowego. Konsekwencją postępowania organów w sprawie poddanej sądowej kontroli jest bowiem sytuacja, w której wobec skarżących, którzy nabyli własność nieruchomości w 2001 r., złożyli w tym roku informację ujawniającą przedmiot opodatkowania dla celów podatkowych i która to nieruchomość była przedmiotem kontroli organu podatkowego w 2004 r., powstałoby zobowiązanie w podatku od nieruchomości jedynie za jeden rok – 2012. Przy czym, podkreślenia wymaga, że w okresie tym nie nastąpiła żadna zmiana stanu prawnego, ani zmiana okoliczności faktycznych uzasadniających objęcie opodatkowaniem tylko ten jeden okres.
Dodatkowo należy zauważyć, że w kolejnych latach (2016 i następne) także nie zajdzie podstawa do ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się bowiem decyzja Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2016 r. o ustaleniu klasyfikacji. Wynika z niej, że sporne grunty, których opodatkowania za 2012 r. domagał się organ w zaskarżonej decyzji, na skutek dokonanej zmiany są klasyfikowane jako "grunty rolne zbudowane sklasyfikowane na gruntach ornych klasy VI".
W tej sytuacji zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji prowadzą do sytuacji, w której opodatkowanie, w sposób całkowicie nieuzasadniony, ma charakter incydentalny i dotyczy jednego roku spośród 15 lat (2001-2015), za które możliwe było ustalenie zobowiązania podatkowego. Należy także podkreślić, że winą za taką sytuację w żadnym zakresie nie można obarczyć skarżących, którzy, jak twierdzą (a twierdzenia tego organ nie kwestionuje) złożyli w 2001 r. informację w sprawie podatku od nieruchomości. W sprawie nie budzi także wątpliwości, że sporne nieruchomości były przedmiotem kontroli organu podatkowego, która miała miejsce 11 sierpnia 2004 r. Z okoliczności tej wynika nie tylko, że organ miał wiedzę o podatnikach i przedmiocie opodatkowania, ale również, że dokonał określonej kwalifikacji spornych nieruchomości dla potrzeb podatkowych. Jak słusznie zwracają uwagę skarżący, organ przez ponad dekadę nie dostrzegał podstaw do opodatkowanie kontrolowanych nieruchomości podatkiem od nieruchomości.
W świetle przedstawionych okoliczności, nie zasługują na uwzględnienie wyjaśnienia organu zawarte w powołanym powyżej piśmie z 5 sierpnia 2016 r., z których wynika, że bezpośredni dostęp pracowników urzędu do ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez powiat możliwy jest "od stosunkowo niedługiego czasu". Z ustalonych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że organ posiadał wszystkie niezbędne dane, by na ich podstawie dokonać skutecznego wymiaru podatku. Mimo tego, przez wiele lat organ, bądź w ogóle nie wydawał decyzji, bądź wydawał decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł.
Niekonsekwencja organu i brak prawidłowego wykonania przez ten organ funkcji organu podatkowego w sprawie poddanej sądowej kontroli czyni opodatkowanie nie tylko incydentalnym, ale także całkowicie przypadkowym. Możliwości opodatkowania spornych nieruchomości za 2012 r. organ upatruje bowiem we własnym zaniechaniu, polegającym na niedoręczeniu w 2012 r. decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł, mimo że zarówno przedtem, jak i potem decyzje o takiej treści były skarżącym doręczane. Takie postępowanie z pewnością nie buduje zaufania do organów podatkowych i stanowi naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Uchybienie to, w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie znajdują natomiast uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.
W szczególności, wbrew twierdzeniom skarżących, nie doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zasadą jest, że zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W okolicznościach faktycznych sprawy poddanej sądowej kontroli obowiązek podatkowy powstał w 2012 r. Decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania winna być zatem doręczona podatnikowi przed końcem 2015 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że przed upływem tego terminu, tj. w dniu 15 grudnia 2015 r. wydane zostały decyzje ustalające zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości [...] zł. Decyzja została doręczona A. N. w dniu 23 grudnia 2012 r., a Z. T. w dniu 22 grudnia 2015 r. Zobowiązanie w kwocie [...]zł zostało zatem ustalone przed upływem terminu, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. W rezultacie nie nastąpiło przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego. Na byt istniejącego już zobowiązania nie wpływa późniejsze uchylenie tej decyzji przez SKO w P.. Kolejna decyzja organu pierwszej instancji nie mogła jednak prowadzić do ustalenia zobowiązania w kwocie wyższej niż ustalona przed upływem terminu zakreślonego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. – Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; dalej: p.g.k.), zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W świetle powołanego przepisu, zasadą jest związanie organu podatkowego danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście nie zasługuje na aprobatę twierdzenie skarżących, zgodnie z którym skoro nieruchomości gruntowe i budynki użytkowane są od daty ich nabycia tj. 2001 r. wyłącznie do celów rolniczych, to winny zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Podkreślić należy, że dla celów opodatkowania decydujące znaczenie ma klasyfikacja gruntów i budynków wynikająca z ewidencji gruntów i budynków, a nie sposób faktycznego wykorzystywania przedmiotu opodatkowania. Ewentualna rozbieżność między danymi ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków a faktycznym przeznaczeniem nieruchomości winna być korygowana w odrębnym od postępowania podatkowego trybie. Na marginesie należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2016 r. o ustaleniu klasyfikacji. Została ona wydana w ramach odrębnego postępowania, prowadzonego przez organ inny niż organ podatkowym. Z uwagi na art. 21 ust. 1 p.g.k. decyzja ta wywierać będzie znaczenie dla wymiaru podatków, w tym dla ustalenia podatku od nieruchomości.
Konkludując, stwierdzić należy, że poddane sądowej kontroli postępowanie i wydane w jego wyniku decyzje naruszały przepisy postępowania podatkowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Mimo materialnoprawnych podstaw do opodatkowania, w świetle zasady zaufania do organów podatkowych, nie jest dopuszczalne wybiórcze i incydentalne opodatkowanie przedmiotu opodatkowania, który w wyniku zaniechania organu podatkowego nie był poddany opodatkowaniu przez długi okres. Z zasady zaufania do organów podatkowych wynika bowiem, że podatnik nie może być zaskakiwany opodatkowaniem za jednostkowe okresy podatkowe, podczas gdy opodatkowanie za inne lata, zarówno wcześniejsze jak i późniejsze, nie następuje. Przyznanie prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego w sprawie poddanej sądowej kontroli oznaczałoby, że organ uzyska możliwość opodatkowania przedmiotu opodatkowania za jeden rok, spośród piętnastu, w których skarżący potencjalnie podlegali opodatkowaniu. Opodatkowanie nie byłoby wynikiem zaradności organu podatkowego, działającego w celu efektywnego wymiaru zobowiązań podatkowych, lecz skutkiem jego błędu lub przynajmniej zaniechania polegającego na niedoręczeniu – wbrew utrwalonej, jak wynika z akta sprawy, przez organ praktyki – decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie [...]zł.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r. nr 718), jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło